skip to content
Lefkada Blogs » Παναγιώτης Κονιδάρης | |||
|
Όλα τα blogs της Λευκάδας με μια ματιά |
Pass Free Internet με Extra! *ΝΕΟΣ* αριθμός: 899 300 300 300 Username: pass Password: free Δωρεάν Μουσική, SMS, WebVoice κ.α. | ||
6329 άρθρα από 27 πηγές
Aa - Zz
(931)
Alive and Dreaming
(2)
Crociere in barca a vela in Grecia
(8)
Dimitrios Mamaloukas
(145)
Dj Lolos
(30)
Insurance Broker Lefkada
(1)
Justine's Blog
(279)
Kolivata
(244)
Lefkada-Architects
(5)
Liberal Socialism
(38)
Merologies
(22)
Save Lefkada
(12)
Sports
(15)
Tilikratis Lefkadas
(1)
Vassiliki 2008
(124)
Αα - Ωω
(5398)
Όλοι για τη Λευκάδα
(107)
Αγωνιστική Παρέμβαση Νοσοκομείου Πρέβεζας
(1675)
Διαδραστικό Ιστολόγιο
(79)
Εσπερίδα
(1802)
Εστιατόριο Ιβάρι Νυδρί Λευκάδας
(58)
Λευκάδα
(5)
Λευκάδα - Lefkada
(5)
Λευκάδα Review
(3)
Ομηρική Ιθάκη
(15)
Παναγιώτης Κονιδάρης
(164)
Ριζοσπαστικό Πολιτικό Ιστολόγιο
(50)
Συνασπισμός
(1436)
Παναγιώτης Κονιδάρης (100)
14:06
Καλά, μιλάμε, μας έβαλες τα γυαλιά!
Το δικό σου είναι απλό.
Το "ρω" στο Δ-η-μ-ή-τ-ρ-η-ς όμως, πώς προφέρεται;
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:26
ΝΕΛΕ ΛΕΥΚΑΔΑΣ TMHMA ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
Η ΕΚΘΕΣΗ ‘ΔΡΟΜΟΙ: δρόμοι της ζωής, δρόμοι που φεύγουν’
ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ
Το Εργαστήριο Καλλιτεχνικής Φωτογραφίας του Τμήματος ΝΕΛΕ Ν.Α. Λευκάδας συναντά το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης στην ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ (σε ενιαία εγκατάσταση), που θα παρουσιαστεί στην αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου Δήμου Λευκάδας (Δημαρχείο).
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν την Παρασκευή 25 Ιουνίου 2010, στις 21:00.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 30/6.
Ώρες λειτουργίας: 10:00 -13:00, 19:00-22:00
Η έκθεση είναι μία παραγωγή του Φωτογραφικού Κέντρου Θεσσαλονίκης και πρωτοπαρουσιάστηκε στο Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης το Φεβρουάριο του 2010. Μετά τη στάση της στη Ρόδο τον Μάη του 2010, συνεχίζει το ταξίδι της στη Λευκάδα, όπου προστίθενται και συμμετέχουν τοπικοί δημιουργοί οι οποίοι γνωρίστηκαν και επικοινώνησαν καλλιτεχνικά στο Τμήμα Καλλιτεχνικής Φωτογραφίας της ΝΕΛΕ Λευκάδας.
Πρόκειται για μία σύνθετη έκθεση - εγκατάσταση όπου ποίηση και δημιουργική καλλιτεχνική φωτογραφία συστρατεύονται διεκδικώντας να βάλουν το θεατή σε ένα περιβάλλον περισυλλογής για την έννοια ΔΡΟΜΟΣ. Οδοσημάνσεις προσπαθούν να επιβάλουν μία υποχρεωτική πορεία στον καθένα μας, ανάμεσα στα έργα τέχνης που σαν άλλες σειρήνες, μας καλούν να χαράξουμε τη δική μας διαδρομή περιπλάνησης, για να τα διαβάσουμε, να στοχαστούμε για τους δικούς μας ΔΡΟΜΟΥΣ, να στοχαστούμε πάνω στα ερωτήματα που θέτει ο κάθε δημιουργός. Σε κάθε νέο σταθμό της έκθεσης προστίθενται νέοι τοπικοί φωτογράφοι και λογοτέχνες με τρόπο που να είναι αδύνατον στον επόμενο σταθμό να υπολογιστεί ποιος ήταν από την αρχή και ποιος προσετέθη στην πορεία. Ο νέος τόπος επιβάλει νέα ανάπτυξη της συνολικής έκθεσης, και σε μία τέτοια δυνατότητα, επιτρέπεται η συνεχής διάδραση του νέου με το αρχικό υλικό.
Εκτός από τους αρχικούς 48 συμμετέχοντες στην έκθεση και αυτούς τους 5 που προσετέθησαν στη Ρόδο, από μεριάς Εργαστηρίου Καλλιτεχνικής Φωτογραφίας του Τμήματος ΝΕΛΕ Ν.Α. Λευκάδας , συμμετέχουν στην έκθεση οι: Αναστασία Βασιλειάδου και Αχιλλέας Τρανουλίδης.
Στην έκθεση επί πλέον συμμετέχουν:
Οι Ροδίτες Μάνος Αναστασιάδης, ο Γιάννης Γιαννάς, ο Μίλτον Λουίζ, ο Μιχάλης Βομβύλας, ο Αλέξανδρος Λουιζίδης και οι αρχικοί Άγις Παπαθανασίου, Αθηνά Παπαδάκη, Αργύρης Λιαπόπουλος, Βαγγέλης Αυδίκος, Βασίλης Καρκατσέλης, Γεωργία Κουρκουνάκη, Γιάννης Παπαδόπουλος, Γιάννης Χολογκούνης, Γιώργος Καμπάνης, Γιώργος Α.Παναγιώτου, Δημήτρης Γκιώνης, Δημήτρης Κουματζιάς, Δημήτρης Προκοπίου, Ευθύμης Μουρατίδης, Θανάσης Μπαξόπουλος, Θανάσης Ράπτης, Θανάσης Χειμωνάς, Καίτη Παπαναούμ, Κάρολος Τσίζεκ, Κυριάκος Χαραμπίδης, Κώστας Ακρίβος, Κώστας Λούστας, Κώστας Κωσταβάρας, Κωστής Τζερμιάς, Κώστας Κίτσος, Λάμπρος Φάτσης, Μάγδα Τσιρογιάννη, Μάνος Κοντολέων, Μαρία Λαγδού, Μαρίνα Βαρουτά, Μαρίνη Σκλήρη, Μάριος Εμμανουηλίδης, Μενέλαος Μελετζής, Μίλτος Φραγκόπουλος, Μιχαήλ Μήτρας, Νάκης Σκορδίλης, Νέλλη Ανδρικοπούλου, Νένη Ευθυμιάδη, Νίκη Αναστασέα, Νίκος Λεβέντης, Νίκος Χουρδάκης, Νίκος Παιζάνης, Ντίνος Σιώτης, Πάτρα Βασιλείου, Πέτρος Κοτζαμπάσης, Σάκης Σερέφας, Χάρης Πλουμίδης, Χριστινα Παπαφράγκου.
Η είσοδος είναι ελεύθερη.
Το τμήμα Καλλιτεχνικής Φωτογραφίας της ΝΕΛΕ Λευκάδας ξεκίνησε τον Οκτώβρη του 2009 και ολοκληρώνεται τον Μάιο του 2010, με επιμορφωτή την Φωτεινή Παπαχατζή. Σε αυτό το διάστημα, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν το τεχνικό και το θεωρητικό μέρος του τμήματος το οποίο περιλαμβάνει την ιστορία της φωτογραφίας ως μέσο έκφρασης, ενώ ήρθαν σε επαφή και με το έργο μεγάλων φωτογράφων.
Χορηγοί – Υποστηρικτές: Σταύρακας, ζαχαροπλαστική - catering
2k art & print
Η Λευκάδα χαλαρά
Μαρίνα Λευκάδας Α.Ε.
Ένωση Ξενοδόχων Λευκάδας
Για περισσότερες πληροφορίες κείμενα και εικόνες:
Για τη Θεσσαλονίκη: Βασίλης Καρκατσέλης, τηλ. 6942 860 890, katselis@the.forthnet.gr
Για τη Λευκάδα: Βασιλειάδου Αναστασία, τηλ. 6946 389 960 anavasi1@yahoo.com
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:10
Εκεί θα είμαστε και σας περιμένουμε! Α, να μην ξεχάσω, κανονίζεται και μια συνάντηση προβληματιστών για το Σαββάτο το βράδυ, κάπου στην Καλλιθέα. Γενικά είμαστε μια χαρούμενη παρέα που τρωγοπίνει, κάνει σκακιστικό κους-κους και λέει εξυπνάδες, αν έρθετε δε θα το μετανιώσετε. Όποιος θέλει λεπτομέρειες ας στείλει μέιλ.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:12
Τί άλλο να πω για την οικονομία και τα "Νέα Μέτρα"; Αφού τα έχουν πει άλλοι σοφότεροι πριν από μένα. Τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι. Ένα κι ένα κάνουν δύο.
Και πριν 30 χρόνια μάλιστα...
Είναι να μην σαρκάζεις, ιδίως αν είσαι Έλληνας άντρας της χρονιάς;
08:04
-Μη φοβάστε πάντως. Η οικονομική κρίση είναι φτιαχτή, αλλά δε θέλουν να μας καταστρέψουν και ολοσχερώς. Σκεφτείτε το ως εξής: αν είσαι κτηνοτρόφος και έχεις μια ωραία αγελάδα που μηρυκάζει αμέριμνη στο λιβάδι, τί θα την κάνεις; Θα την σφάξεις επιτόπου; Όχι βέβαια. Πιο αποδοτική θα είναι αν την αρμέγεις κάθε μέρα και την αφήσεις να σου γεννοβολήσει κιόλας. Μετά, όταν θα μείνει πετσί και κόκαλο, το ξανασκέφτεσαι. Να μην το αναλύσω τώρα το παράδειγμα, είστε έξυπνα παιδιά.
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
23:35
Η φιλοπερίεργη φύση μου ωστόσο με έκανε να ψάξω διαδικτυακά για να δω τι θα μπορούσα να βρω γι’ αυτό το περίφημο φινλανδικό μοντέλο. Δε χρειάστηκε να μπλεχτώ πολύ με τις περικοκλάδες των οπτικών ινών. Ένα από τα πρώτα νήματα που ήρθαν στην επιφάνεια στην μηχανή αναζήτησης ήταν και το παρακάτω: www.euro.who.int/document/e91239.pdf .
Πρόκειται για ένα pdf αρχείο που παρουσιάζει το βιβλίο (ή καλύτερα τη μελέτη) δύο επιστημόνων για την σύσταση της αγοράς του φαρμάκου στην σκανδιναβική χώρα. Ο τίτλος του είναι «PHARMACEUTICAL POLICIES IN FINLAND: Challenges and opportunities», ήτοι «ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΤΗ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ: Προκλήσεις και ευκαιρίες». Το βιβλίο, που είναι γραμμένο στα Αγγλικά και έχει χρηματοδοτηθεί από το LSE και το Υπουργείο Υγείας της Φινλανδίας μεταξύ άλλων, είναι μια σε βάθος μελέτη του συστήματος του φαρμάκου από την παραγωγή του μέχρι τον ασφαλισμένο. Ξεκινάει με μια εκτενή περιγραφή όλων των φορέων που συμμετέχουν (κράτους, οργανισμών και ιδιωτών). Περιλαμβάνει αρκετούς συγκριτικούς πίνακες και στοιχεία της χώρας, τονίζει τα θετικά του και ελέγχει όλες της φάσεις διακίνησής του με στόχο να βρει τα τρωτά σημεία ως προς την συνολική φαρμακευτική δαπάνη. Καταλήγει με τις προτάσεις των επιστημόνων (οικονομολόγοι και οι δύο) για την περικοπή κάποιων δαπανών. Η μια συγγραφέας ονομάζεται Divya Srivastava. Ο άνδρας συγγραφέας ονομάζεται Elias Mossialos…
Όπως ήταν φυσικό έπεσα στο διάβασμα με τα μούτρα λες και θα έδινα εξετάσεις στην Φαρμακογνωσία. Από την μελέτη αυτή προσπάθησα να σταχυολογήσω τα πιο ενδιαφέροντα σημεία και να τα μεταφράσω, έστω και πρόχειρα κι αδέξια. Θαυμάστε:
Α)Τα φάρμακα υπόκεινται σε διαρκείς ελέγχους καμπύλης αποτελεσματικότητας-κόστους. Κυριαρχεί μια πολιτική που τείνει να αποφεύγει ακριβά φάρμακα, όταν μάλιστα για αυτά δεν έχει αποδειχθεί η βέλτιστη αποτελεσματικότητα. Η συμμετοχή των ασφαλισμένων στην δαπάνη κυμαίνεται ανάλογα με τη νόσο. Για τις κοινές παθήσεις (διαβήτης,υπέρταση κτλ) το ποσοστό είναι 58%! Για τις χρόνιες νόσους ο ασθενής συμμετέχει κατά 28% (ΧΑΠ κτλ), ενώ μόνο για μια ομάδα σοβαρότερων ασθενειών το κράτος καλύπτει περίπου το 100% της δαπάνης. Λέω περίπου διότι και τότε ο ασθενής πληρώνει κάποιο (μικρό) πάγιο ποσό. Αν το κόστος υπερβαίνει τα 616,72 ευρώ τότε τα υπόλοιπα τα καλύπτει έτσι κι αλλιώς η KELA, ένας ανεξάρτητος φορέας που χρηματοδοτείται από το κράτος (σαν επικουρικό ασφαλιστικό και ελεγκτικό όργανο) (-Σελ. 18)
Β) Η διατίμηση του φαρμάκου είναι σταθερή. Κανείς φαρμακοποιός δεν μπορεί να πουλήσει παραπάνω ή με έκπτωση. Ρυθμίζεται ανάλογα και με τις λοιπές τιμές στην Ευρωπαϊκή αγορά και συνήθως έχει τριετή ισχύ. Το σημαντικότερο είναι ότι καταρτίζονται μελέτες μειωμένου κόστους πριν πέσει ένα φάρμακο στην αγορά. Ο κύριος Μόσιαλος εκτιμά ότι το σύστημα επιδέχεται βελτίωσης (σελ. 22).
Γ) Ο νόμος δεν επιτρέπει στις φαρμακευτικές εταιρίες (βιομηχανία) να δίνουν εκπτώσεις στα φαρμακεία. Εντούτοις σε μια λογική ανταγωνιστικότητας το κράτος ζητάει εκπτώσεις επί της λιανικής τιμής, την οποία μοιραία επιφορτίζονται οι φαρμακοποιοί για να μπορούν να διακινούν συγκεκριμένα φάρμακα! Ο αξιότιμος κ. Μόσιαλος στο σημείο αυτό χαριτολογεί (όσο πιο χαριτωμένα μπορεί να το κάνει ένας οικονομολόγος του LSE) λέγοντας ότι υπάρχει το ανέκδοτο ότι οι φαρμακοποιοί διοργανώνουν ενημερωτικά σεμινάρια για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στην αναγκαστική μείωση του κέρδους τους, πράγμα το οποίο ο ίδιος δεν κατόρθωσε να διαπιστώσει! (σελ. 23).
Δ) Οι φαρμακοποιοί ανήκουν στον οικείο σύλλογο (AFP) σχεδόν όλοι, αν και δεν είναι υποχρεωτικό. Το 70% είναι γυναίκες. Σε κάθε φαρμακείο αντιστοιχούν 6500 κάτοικοι. Και εργάζονται σε αυτό 3-8 φαρμακοποιοί. Βγαίνουν σε σύνταξη στα 68. Δικαιούνται να λειτουργούν υποκαταστήματα σε απομονωμένες περιοχές (μέχρι 3). (σελ.41)
Ε) Υπάρχουν μόνο δύο εταιρίες που κάνουν χονδρεμπόριο φαρμάκου και υποχρεώνονται να παρέχουν στα φαρμακεία σταθερή τιμή. Κερδίζουν από τους διακανονισμούς με τους βιομήχανους (υποθέτει ο συμπατριώτης μας 4% επί της χονδρικής, αν και δεν παίρνει όρκο γιατί αυτά είναι επαγγελματικά μυστικά). Παλιότερα οι φαρμακαποθήκες αυτές έδιναν εκπτώσεις στους φαρμακοποιούς. Από το 2006 αυτό απαγορεύτηκε δια νόμου! (σελ.42)
ΣΤ) Οι φαρμακοποιοί πληρώνονται 0,42 ευρώ για κάθε φάρμακο που δίνουν και ένα προοδευτικά μειούμενο ποσοστό κέρδους, όσο αυξάνεται η τιμή του φαρμάκου (στα ακριβότερα φάρμακα μικρότερο ποσοστό). Ο μέσος όρος του κέρδους ανέρχεται στο 24% της λιανικής. (σελ.42)
Ζ) Το 81% των πωλήσεων είναι φάρμακα συνταγών και μόνο το 4,5% είναι καλλυντικά. Όλα τα φαρμακεία έχουν κομπιούτερ με στοιχεία του ασθενούς για έναν χρόνο, φάρμακο το φάρμακο. Κάνουν εκπτώσεις σε βετεράνους πολέμου και σε καλούς πελάτες-μέλη του φαρμακείου. (σελ.44)
Η) Οι κλινικοί φαρμακοποιοί στη Φινλανδία υπολογίζεται ότι βγάζουν 3300 ευρώ μ.ο., ενώ οι μέσοι μισθοί στον πληθυσμό είναι 1750 ευρώ. (σελ.45)
Θ) Προς μεγάλη λύπη του καθηγητή μας, η αύξηση της κρατικής δαπάνης για την φαρμακευτική περίθαλψη αυξάνει χρόνο με το χρόνο, μαζί με τον αριθμό των συνταγών. Αυτό, λέει, οφείλεται στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής και στα νέα και ακριβότερα φάρμακα. Τα generics κάτι πήγαν να κάνουν, αλλά δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα και ο κ.Μόσιαλος λέει ότι πρέπει να αυξηθούν από το 7% για να φτάσουν το ποσοστό της Αγγλίας (20-30%) (σελ.59).
Ι) Κάποια στιγμή ο οικονομολόγος μας φτάνει και στο θέμα του ανοίγματος του επαγγέλματος και φροντίζει να στρώσει το δρόμο με βάγια, αφού ισχυρίζεται πώς η κτήση του φαρμακείου από αδειούχο φαρμακοποιό αποτελεί εμπόδιο στην ελεύθερη αγορά! Αρχίζει μετά να αραδιάζει μελέτες από διάφορες βορειοευρωπαϊκές χώρες για το άνοιγμα των φαρμακείων και – προς μεγάλη μου έκπληξη- παραδέχεται ότι τα στοιχεία τους είναι αλληλοσυγκρουόμενα, αφού οι περισσότερες δε δείχνουν βελτίωση της κατάστασης. Παραδέχεται κιόλας ότι η σημαντικότερη μεταβολή που θα προκύψει από ένα πιθανό άνοιγμα είναι η μη-κάλυψη όλων των περιοχών, κάτι που αποτελεί και βασική ανησυχία των εκάστοτε κυβερνήσεων. Όμως ο καθηγητής μας το προσπερνάει με ένα επιχείρημα που τσακίζει κόκαλα, λέγοντας απλά ότι για έναν ηλικιωμένο, είτε κοντά είτε μακριά είναι το φαρμακείο, δεν έχει και μεγάλη σημασία, αφού δεν μπορεί να πάει μόνος του! Το σημαντικότερο, επιμένει, είναι η μείωση των τιμών λόγω ανταγωνισμού, αν κι εκεί υπάρχουν πολλές καταραμένες μελέτες που του χαλάνε τη σούπα. Στο τέλος σκύβει το κεφάλι λέγοντας ότι δεν είναι και τόσο σίγουρο ότι η απελευθέρωση είναι και η ευκολότερη λύση (παραδείγματα Νορβηγίας, Βελγίου, Αυστρίας, Ιρλανδίας). (σελ.87).
ΙΑ) Ειδική πολιτική ακολουθείται στις στατίνες για να συνταγογραφούνται φθηνά γενόσημα, όπως κάποιες σιμβαστατίνες. Οι γιατροί ανταποκρίθηκαν ελάχιστα…(σελ.98)
ΙΒ) Και έτσι φτάσαμε στα συμπεράσματα και στις προτάσεις του αξιολάτρευτου καθηγητή. Σε σχέση με τα φαρμακεία η πρώτη πρόταση είναι τσεκουράτη, και μάλιστα μιλάμε για διπλό πέλεκυ: Μείωση του κέρδους των φαρμακοποιών στο 50%!
Τα χρήματα λέει που θα εξοικονομηθούν θα δοθούν σε προγράμματα για ηλικιωμένους για να σταματήσουν την πολυφαρμακία και σε γιατρούς για να συνταγογραφούν καλύτερα και φθηνότερα! Εντάξει, έχει και μια προτασούλα σε μιαν άκρη με ψιλά γράμματα, όπου αναρωτιέται μήπως θα έπρεπε να μειωθεί τότε ο φόρος (που σημειωτέον για τα φαρμακεία στη Φινλανδία είναι 7-11%) για να μπορέσουν και οι φαρμακοποιοί να φάνε ένα κομμάτι ψωμί;
ΙΓ) Συνεχίζοντας ακάθεκτος βρίσκει λύσεις και στους κόμπους της απελευθέρωσης του επαγγέλματος. Εντάξει, το είπαμε, θα ερημώσει η χώρα από φαρμακεία που θα μείνουν μόνο στις μεγάλες πόλεις, αλλά δεν πειράζει. Θα φτιάξουμε διαδικτυακά φαρμακεία που θα σου τα στέλνουν στο σπίτι! Επίσης μπορούμε να εφοδιάσουμε τα νοσοκομεία μας για να υπάρχει μια καβάτζα βρε αδερφέ. Μια άλλη όμορφη λύση θα ήταν να δοθεί η άδεια σε τοπικούς ή αγροτικούς γιατρούς να πουλάνε αυτοί φάρμακα καλύπτοντας τις απομακρυσμένες περιοχές που δεν θα υπάρχει πια φαρμακείο (όπως τη δεκαετία του 60 στην Ελλάδα πάει να πει) (σελ.116).
Ξέρω, η δόση ήταν υπερβολική, σχεδόν τοξική.
Συνάδελφοι/-ισσες. Είναι εμφανές ότι όλο αυτό το σκηνικό της λυσσώδους επίθεσης που ζούμε οι Έλληνες φαρμακοποιοί, δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, ούτε ένα –έστω νοσηρό- αποκύημα της υποτιθέμενης οικονομικής κρίσης. Τα επιφαινόμενα μέτρα δεν έρχονται για να ξαναφύγουν. Έρχονται για να σκληρύνουν λίγο αργότερα. Ο πρωθυπουργός μας ήξερε καλά ποιους διάλεγε για συμβούλους του. Το σχέδιο είχε εκπονηθεί εδώ και καιρό και μόνον εμείς ήμασταν αμέτοχοι. Ο κύριος Μόσιαλος είναι φανερό ότι κάνει πολύ καλά τη δουλειά που του ανέθεσαν τα αφεντικά του. Δεν εννοώ τα πολιτικά, εννοώ τα οικονομικά. Ακούσατε πουθενά να θιχτεί (στην Φινλανδία ή στην Ελλάδα, αδιάφορο) το κέρδος του φαρμακοβιομήχανου; Πουθενά! Μάλιστα θα χρηματοδοτηθούν και έρευνες, λέει, βιοφαρμακευτικές και φαρμακοοικονομικές προς όφελος των φαρμακοβιομηχάνων με τα λεφτά των φαρμακοποιών! Από τα στοιχεία της πραγματείας που με ταραχή μετέφρασα βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα. Συμπεράσματα ως προς την φορολόγηση, ως προς το ποσοστό κέρδους, ως προς το τι ετοιμάζουν για την συμμετοχή του ασφαλισμένου, ως προς το «άνοιγμα» του επαγγέλματος (δηλαδή του κλεισίματος –χωρίς εισαγωγικά- των φαρμακείων μας), ως προς την ποιότητα του αυριανού φαρμάκου, ως προς το κοινωνικό κράτος, ως προς την έγνοια της πολιτείας για τους πολίτες της.
Για μένα είναι πια φανερό. Και μόνο η ύπαρξη του σκανδαλώδους αυτού κειμένου αρκεί για να μου αποδείξει με ποιους έχουμε να κάνουμε. Κλείσιμο των φαρμακείων και κυρώσεις αυστηρές στους ελάχιστους απεργοσπάστες. Απεργία διαρκείας, χωρίς συζήτηση έστω και του παραμικρού από αυτό το εκτρωματικό σχέδιο που αντιμετωπίζει τους φαρμακοποιούς σαν τα τελευταία σκουπίδια της κοινωνίας.
Αν δεν αγωνιστούμε τώρα, δε θα μπορέσουμε να αγωνιστούμε ποτέ πια. Κι αν είναι όλα προδιαγεγραμμένα, καλύτερα να δώσουμε τον αγώνα και να χάσουμε. Τότε απλά θα πάψουμε να είμαστε φαρμακοποιοί. Αν όμως δεν αγωνιστούμε, ούτε φαρμακοποιοί θα πρέπει να λεγόμαστε, ούτε αξιοπρεπείς. Αν όμως ο αγώνας μας είναι αρκετά σκληρός, ασφαλώς μπορούμε να τον κερδίσουμε. Και το μεγαλύτερο κέρδος δε θα είναι υλικό, θα είναι ηθικό.
Σημείωση: Το κείμενο γράφτηκε από φαρμακοποιό προς φαρμακοποιούς, γι 'αυτό ας με συγχωρήσουν οι φίλοι αναγνώστες για τις όποιες εξειδικευμένες αναφορές.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
14:25
Εδώ είναι η ώρα να ξεκαθαρίσουμε κάποια πραγματάκια. Σαφώς και οι φαρμακοποιοί θα πρέπει να υποφέρουν ανάλογα με όλους τους άλλους Έλληνες, ακόμα κι αν δε συμμετείχαν (όπως εξάλλου ισχύει για τους περισσότερους Έλληνες) στη διόγκωση του εξωτερικού χρέους. Σαφώς και οι τιμές των φαρμάκων θα πρέπει να είναι όσο πιο χαμηλές γίνεται γιατί αυτό βοηθάει τον απλό κοσμάκη με τον οποίο συμπάσχουμε καθημερινά, ειδικά όταν μας φεσώνει μέχρι το τέλος του μήνα που θα πάρει την πενιχρή του σύνταξη. Σαφώς και οι φαρμακοποιοί πρέπει, ακόμα και κάτω από τις μεγαλύτερες αντιξοότητες, να συνεχίσουν ευσυνείδητα το έργο τους. Ένα έργο που, να σημειωθεί, κάνει οικονομία στο κράτος. Όχι μόνο είμαστε σύμβουλοι υγείας, όχι μόνο μετράμε πιέσεις, ζάχαρα ή ρυθμίζουμε δόσεις και ελέγχουμε αλληλεπιδράσεις, όχι μόνο γνωρίζουμε το ιστορικό του ασθενούς και δίνουμε τις πρώτες βοήθειες (προσωπικά, είχα την τύχη να σώσω δύο ανθρώπινες ζωές αυτά τα 12 χρόνια), αλλά και αποτελούμε κυματοθραύστη για μια σωρεία μικροπεριστατικών που αλλιώς θα έσπευδαν στο ΕΣΥ. Είναι ακόμα σαφές ότι έχουμε δεχτεί απανωτά πλήγματα, και όχι μόνο οικονομικά και τα έχουμε καταπιεί αμάσητα. Ίσαμ' εδώ όμως!
23:04
Είναι απ' αυτές τις ώρες που νιώθω σα μισός και νιώθω σα φωτιά. Είναι από τις ώρες που δε μένω σιωπηλός. Ενώστε τις κραυγές σας, ενώστε τις φωτιές σας. Ας γίνουμε ιστορία. Ας γίνουμε το αύριο, με ή χωρίς χώρα.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:08
Βλέπουμε εδώ μια πλατεία που δε λέει και πολλά πράγματα, αν εξαιρέσει κανείς το σκάκι. Πολύ πιο όμορφο είναι το κάστρο της πόλης που δυστυχώς δε διακρίνεται στο λόφο πάνω δεξιά, καθώς και οι παρυφές του ποταμιού που την διαρρέει. Την πόλη φυσικά την έχω επισκεφτεί και έφαγα σε ένα αξιομνημόνευτο εστιατόριο που ήταν πρώην κελάρι του κάστρου, με κάτι καλοδιατηρημένες μεσαιωνικές πανοπλίες στην πλάτη μου να με επιτηρούν σχολαστικά. Σκάκι δεν έπαιξα, ήταν χειμώνας και μάλιστα Χριστούγεννα και την προσοχή των περιφερόμενων τραβούσε μάλλον η φάτνη από πάγο λίγο πιο δίπλα. Παρά την παγωνιά το χιονόνερο δεν προλάβαινε να κρουσταλλωθεί. Περνούσαν διαρκώς συνεργεία του Δήμου με φτυάρια και αλάτι. Μιλάμε για πολύ αλάτι! Το καλοκαίρι του 1942 πάντως θα είχε οπωσδήποτε καλύτερο καιρό.
Τελοσπάντων, ξέφυγα. Η ερώτηση είναι απλή: Ποια είναι η ευρωπαϊκή πόλη για την οποία μιλάω;
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:25
21:16
Σε δύο μέρες η Εθνική Ομάδα Καλλιτεχνικού Σκακιού πετάει για το Λονδίνο όπου θα διεξαχθεί το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα με συμμετοχή γιγάντων. Η ομάδα αποτελείται από τον Θεσσαλονικιό Κώστα Πρέντο (τον μόνιμο πρωταθλητή Ελλάδας!), τον Ν.Μενδρινό, τον έμπειρο προβληματιστή Χάρη Φουγιαξή και τον πιο αδύναμο κρίκο, τον υποφαινόμενο. Δεν ξέρω πόσο καλά θα τα καταφέρουμε σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, αλλά ελπίζω να το διασκεδάσουμε.
Τα τελευταία χρόνια το Καλλιτεχνικό Σκάκι έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος ανάμεσα στους κλασικούς σκακιστές και σε αυτό βοηθάει πολύ και το διαδίκτυο, όπως το εξαιρετικό www.skakistiko.blogspot.com. Όσοι ξέρουν από σκάκι και, όπως κι εγώ, δεν έχουν πολύ χρόνο να συμμετέχουν σε τουρνουά, ας ασχοληθούν λίγο, είμαι βέβαιος ότι θα ενθουσιαστούν. Τα σκακιστικά προβλήματα εξάλλου δεν είναι όπως τα προβλήματα της καθημερινότητας. Αφενός λύνονται. Αφετέρου, ακόμα κι αν κάποιος δεν τα καταφέρνει τόσο καλά, απομένει η αισθητική απόλαυση. Άρα, σε αντίθεση με τη ζωή, χαμένους δεν έχει το Καλλιτεχνικό Σκάκι.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
07:50
Ο σταυρός είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο που υπάρχει. Όταν τον αντικρύζουμε όμως δεν μας έρχεται υποχρεωτικά στο νου το θείο δράμα. Γιατί, όπως και κάθε άλλο σύμβολο, εξυπηρετεί την διαδικασία κωδικοποίησης πολύπλοκων νοημάτων, ηθικοφιλοσοφικών προεκτάσεων και μιας ολάκερης θεώρησης του κόσμου. Πράγματα ίσως δυσνόητα στον απλοϊκό πιστό, μα εύκολα στην πρόσληψη μέσω της δυναμικής του συμβόλου. Ένα σύμβολο υπενθυμίζει και ενδυναμώνει την πίστη και αυτό είναι σημαντικό για την ίδια την επιβίωση ενός θρησκευτικού δόγματος. Επιπλέον η Σταύρωση δίνει στο θεό και τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά που θα τον κάνουν πιο οικείο στον πιστό. Η ανθρώπινη φύση του Ιησού πάσχει, υποφέρει, πονάει, ματώνει. Για άλλους λόγους βέβαια από αυτούς που υποφέρει ο άμοιρος ο πιστός, αλλά έτσι κι αλλιώς μοιάζει τότε πιο οικείος. Τελικά η Σταύρωση είναι αυτό που φαίνεται επιφανειακά; Κόσμος, κεριά, λιτανείες, δήθεν κατάνυξη, τάματα, προσκυνήματα και σουρσίματα κάτω από τον επιτάφιο; Ένα σκηνικό θλίψης και συντριβής; Δε νομίζω. Οι πρώιμοι χριστιανοί είχαν την εξυπνάδα και την ικανότητα να ενσωματώσουν στη νέα θρησκεία πολλά από τα τελετουργικά παλιότερων θρησκειών. Ο Θεάνθρωπος δεν ήταν ο πρώτος θεός που πέθανε. Υπήρχε για παράδειγμα ο Άττις, γιος και σύζυγος της Μητέρας-Θεάς, της Κυβέλης, που εισήχθη και στη Ρωμαϊκή λατρεία αργότερα. Στον εορτασμό του μαυροφορεμένες γυναίκες πετούσαν ειδώλιο του θεού στον Τίβερη συμβολίζοντας τον θάνατό του και αφού ξεμαλλιάζονταν με θρηνητικό (όσο και θεατρικό) τρόπο, έδερναν τα νερά του ποταμού με μανία. Την άλλη μέρα όπου ο θεός υποτίθεται ξαναζωντάνευε ακολουθούσαν ξεφαντώματα και ξέφρενα πανηγύρια.
Παρόμοια περίπτωση και ο διαμελισμός και θάνατος του Διόνυσου-Ζαγρέα και η επανένωσή του. Η ρίζα του μύθου του Διονύσου παραπέμπει φυσικά στον αντίστοιχο τεμαχισμό του Όσιρι και στο δικό του ξαναγέννημα. Κι άλλα στοιχεία ανάλογης πλοκής φτάνουν από ανατολικότερες θρησκείες ή συναντούνται σε αρχέγονες δοξασίες, από τον Μιθραϊσμό μέχρι παγανιστικές τελετές στη Β.Αμερική και την Πολυνησία. Αυτό όμως που εν τω βάθει πραγματεύεται ο θάνατος ενός θεού, δεν είναι άλλο από την ικανότητά του να αναστηθεί. Μέσα από αυτό εκφράζεται η προαιώνια ανάγκη του ανθρώπου να ανανεώσει την ελπίδα του, να ξαναμπεί στον κύκλο της δημιουργίας, να αφήσει πίσω του τον χειμώνα του θανάτου για να εισέλθει στην άνοιξη της ζωής. Είναι η ανάγκη επιβεβαίωσης του νοήματος ενός αέναου κύκλου. Το καλαθάκι που κουβαλούν τα παιδιά στο χωριό μου όταν λένε τα "Πάθη" είναι επιμελώς στολισμένο εξωτερικά με δεντρολίβανο. Αυτό συμβολίζει το πένθος. Όμως στην καμπυλωτή λαβή του καλαθιού λάμπει μια γιρλάντα από ασπροκίτρινες "τσιμπίδες" (μεγάλες, χρυσές μαργαρίτες). Αυτό είναι το ουράνιο τόξο της αναγέννησης. Μάλιστα στην κορυφή προστίθεται ένας μεγάλος πάλλευκος κρίνος! Ο πάτος του καλαθιού στρώνεται από τα υπολείμματα, βλαστούς και φύλλα, των λουλουδιών. Είναι η προηγούμενη νεκρή Άνοιξη, αυτή που ξανάνθισε. Σήμερα βέβαια τα παιδιά μαζεύουν χρήματα, όπως και στα κάλαντα των Χριστουγέννων, για τον κόπο τους. Κάποτε όμως τα φίλευαν με κόκκινα αυγά. Όχι τυχαία. Το αυγό έχει κι αυτό τη σημειολογία του. Είναι κάτι μικρό, ταπεινό και εύθραυστο όπως η ζωή των ανθρώπων, μα κρύβει στα σωθικά του το σπέρμα της συνέχισης, της Αναγέννησης.
Συμπερασματικά, η ευχή της ημέρας είναι εύκολη. Καλή πνευματική και ψυχική Ανάταση και Ανάσταση. Με τον τρόπο που το αντιλαμβάνεται ο καθένας, κι όχι απαραίτητα με τον τρόπο που προάγει η... σεπτή μας Εκκλησία. Άντε, γιατί η Σταύρωση παρατράβηξε. 
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
09:07
Bio: Η Μερώπη Κονιδάρη σπούδασε νοσηλευτική, ζει και εργάζεται στον Πειραιά, στον ευαίσθητο χώρο της υγείας. Συμμετέχει ενεργά στα κοινά. Όσο για τα όνειρά της, αφετηρία είχαν το μικρό νησάκι του Ιονίου, το Μεγανήσι. Κάποια απ’ αυτά πραγματοποιήθηκαν, για τα υπόλοιπα προσδοκεί και ελπίζει.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
14:53
Πέρασε αθόρυβα και η παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Με αφορμή (και) αυτό είπα να ξεφυλλίσω μερικούς ποιητές που τους έλαχε η ευχή και η κατάρα να είναι Έλληνες. Δε δυσκολεύτηκα να ανασύρω τα μικρά αποσπάσματα. 
08:14
Στο θέμα μας τώρα, το κουίζ περιλαμβάνει τις εξής ερωτησούλες:
α)Ποιό το ευρωπαϊκό θέρετρο, στην παραλία του οποίου οι άνθρωποι πάνε με μια σκακιέρα υπό μάλης;
β)Αναγνωρίζετε κάποιον ισχυρό GM ανάμεσα στους παραθεριστές-σκακιστές;
γ)Τι περιμένει για να εγκαταλείψει ο λευκός;
Και για να σιγουριά, μία ακόμη φορά:Τζούλια Αλεξανδράτου!
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
15:07
Το εικονιζόμενο χερουβείμ έχει ύψος 1.79, και οι κρίσιμες αναλογίες της είναι 86-61-86 Ωσαννά εν τοις υψίστοις, με λίγα λόγια. Όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου ήταν 11 χρονών και βρισκόταν στα ανατολικά του. (Ορίστε ρε, δίνω και στοιχεία να μην κλαίγεσαι).
Δεδομένου ότι βιοπορίζεται -πολύ σοφά- από το σώμα της και δεδομένου ότι εδώ μιλάμε για ζατρίκιο, ποια η αμυδρή σχέση της με το άθλημα; Ζητάω φυσικά και το όνομα και, αν γίνεται, διεύθυνση και τηλέφωνο.
Έχετε προθεσμία δύο μέρες (για ευνόητους λόγους)...
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
01:05
Ίσως να βρείτε σχετικά εύκολα το, κατά κάποιο τρόπο, διάσημο παλικαράκι.
Ο γυαλούμπας όμως είναι δυσκολότερη περίπτωση.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
01:01
Κουίζ πρώτο λοιπόν: Ο τύπος με το τσιγαράκι είναι μάλλον εύκολα αναγνωρίσιμος. Ποιός είναι όμως ο μουστακαλής με την πουράκλα δίπλα του; Και δεύτερη ερωτησούλα: Ποιό βιβλίο συνδέει τους δύο καπνιστές;
Εξυπακούεται ότι το κουίζ είναι παιδικό. Τα δύσκολα έπονται. Θα πάρω το αίμα μου πίσω και θα μου περισσέψουν και πέντε μπουκάλες Α-Rhesus +! (Το "+" δε σημαίνει θετικό, σαχ είναι μαζέτες!)
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
20:30
08:07
Σε προηγούμενο άρθρο μου είχα παρουσιάσει έναν χάρτη του Μεγανησίου από το 1646, όπου εμφανιζόταν μια πρώιμη αναπαράσταση του νησιού. Είχα μιλήσει και για την ιστορία του πορτολάνου εκείνου, του παλιότερου που είχα υπόψη μου, φυσικά με τις αδρές και ανακριβείς χαράξεις που επέτρεπαν τα όργανα και τα ναυσιπλοϊκά μέσα της εποχής. Είχα μάλιστα ζητήσει να με ενημερώσει όποιος είχε γνώση κάποιας παλιότερης απεικόνισης. Το αίτημά μου δεν έπεσε στο κενό! Μάλιστα ο κ. Κολυβάς, διαχειριστής της σελίδας www.lefkada.at ανακάλυψε έναν άτλαντα του 1598, όπου όμως το Μεγανήσι ίσα που διακρίνεται δίπλα στην άμορφη και κακοτοποθετημένη Λευκάδα.
Η ουσιαστικότερη ανταπόκριση κατέφθασε στο μπλογκ μου, από φίλους αναγνώστες. Ένα εντυπωσιακό δείγμα μου πάσαρε η σχολιάστρια «Evelyn». Πρόκειται για έναν οθωμανικό πορτολάνο χρονολογίας κάπου στο 1600. Προκαλεί θαυμασμό η εξαιρετική προσέγγιση των οθωμανών ναυσιπλόων, πράγμα που αποδεικνύει και την κυριαρχία τους εκείνη την εποχή στη Μεσόγειο, παρά τη δραματική ήττα του 1571 στην ναυμαχία της Ναυπάκτου. Εξάλλου ήταν ονομαστή η χαρτογραφική παράδοση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, με χαρακτηριστικότερο δείγμα τον περίφημο χάρτη του Piri Reis. Ο πορτολάνος της φίλης μας πουλήθηκε σε ιδιώτη από τον οίκο Κρίστις έναντι… 1.071.650 λιρών Αγγλίας! Τζάμπα πράμα δηλαδή…
Επιστρέφοντας στα καθ’ημάς, η σημαντικότερη συμβολή στην έρευνά μου ήρθε από κει που περίμενα! Ο φίλος, συμπατριώτης και συγγραφέας Δημήτρης Μαμαλούκας με κατεύθυνε σε έναν μικρό θησαυρό. Το Isolario του Antonio Millo. Ο Δημήτρης, συλλέκτης και ο ίδιος incunabula (σπάνια βιβλία προ του 1600, αν και ο όρος έχει κι άλλη σημασία, όπως μπορεί να σας βεβαιώσει ο geolf!) και κοντοχωριανός, ήτοι Λευκαδίτης, είχε γνώση της συγκεκριμένης συλλογής χαρτών των νησιών (αυτό σημαίνει Isolario, νησολόγιο, από το ιταλικό isola-νησί), φτιαγμένη ούτε λίγο ούτε πολύ το 1582! Το ευτύχημα ήταν ότι ο Antonio Millo δεν ήταν Ιταλός, όπως υποψιάζεται αρχικά κανείς, αλλά Έλληνας: ο Αντώνιος από τη Μήλο! Κάπως έτσι το Isolario του κατέληξε σε ελληνικά χέρια, και συγκεκριμένα στην Κύπρια συλλέκτρια Σίλβια Ιωάννου, μέσω του λαχνού 237 σε δημοπρασία των Σόθμπυς, το 1985. Το ακόμα ευτυχέστερο γεγονός ήταν το ότι η κ.Ιωάννου επέτρεψε την έκδοση του χρυσοποίκιλτου βιβλίου από τις εκδόσεις AdVenture, το 2006, κι έτσι το κρατώ πια στα χέρια μου (με λογικό αντίτιμο).
Έμπειρος ναυτικός και άριστος χειριστής του αστρολάβου, ο Αντώνιος προσφεύγει κάπου στα μέσα του 16ου αιώνα στη Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, όπου και προσφέρει τις χαρτογραφικές του υπηρεσίες σε διάφορα εξειδικευμένα τυπογραφεία, όπως εκείνο του Πορτογάλου Diogo Honem ή του Battista Agnese. Οι πρώτοι του χάρτες, κυρίως άτλαντες, διάσπαρτοι σήμερα σε διάφορες βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές της Ευρώπης και της Αμερικής, χρονολογούνται από το 1557. Μιας κι η περιγραφή του το 1582 από έναν Γερμανό πρέσβη είναι αυτή ενός «γέροντα πολυταξιδεμένου Έλληνα», υποθέτουμε ότι γεννήθηκε στις αρχές του αιώνα και αφού ο τελευταίος χάρτης του χρονολογείται το 1591, πρέπει να πέθανε τότε ή λίγο αργότερα.
Το βιβλίο είναι ένα καλοδιατηρημένο χειρόγραφο με πολυτελές δέσιμο διαστάσεων 28Χ20.5 cm, με 94 χάρτινα φύλλα. Έχει χρησιμοποιηθεί καστανό μελάνι και σε κάποια σημεία κόκκινο, ενώ τα δεσίματα και οι λετρίνες (κεφαλαία γράμματα τίτλων) είναι από χρυσό. Το Isolario αφιερώνεται στον μαρκήσιο Sforza Palavicino, προφανώς ευγενή επιδάψιλο του τσουχτερού έργου, και έχει υψηλή καλλιτεχνική όσο και χρηστική αξία. Περιλαμβάνει πάμπολλα νησιά της Μεσογείου και παραθέτει όχι μόνο τους χάρτες τους και τις σημαντικές τοποθεσίες μα και χρήσιμες πληροφορίες ελλιμενισμού, ναυτικές αποστάσεις σε μίλια, επικίνδυνες ξέρες, ιστορικά στοιχεία ή ακόμα και μύθους των νησιών! Το νησολόγιο αυτό θεωρείται από τους ειδικούς ένα από τα παλιότερα που υπάρχουν και ίσως το παλαιότερο με τέτοια ακρίβεια, ποιότητα και περιγραφικότητα. Και ιδού ο χάρτης του 1582 της ιδιαίτερης πατρίδας μας:
Όπως βλέπουμε, η αποτύπωση του Μεγανησίου είναι κάπως χονδρική, πιθανότατα επειδή δεν είχε αξία για τον ναυτικό ο περίπλους του νησιού. Μάλιστα η ονομασία που του αποδίδεται είναι Machroniso (Μακρονήσι!). Το ίδιο ισχύει και για τη Σάντα Μάουρα (Λευκάδα), όπου όμως περιγράφεται το κάστρο και ο δίαυλος. Ο χάρτης απεικονίζει τα νησιά μας κοντά στον Πατραϊκό κόλπο και σημειώνει την Πάτρα, αλλά και την απόσταση από τη Ναύπακτο (Lepanto) και την Κέρκυρα.
Ειδικά για το…Μακρονήσι αναφέρει: «Et al capo di tramontana di ditto porto vi e il scaglio ditto Macronissi et un porto piu verso tramontana ditto Ftellia con una buona valle con acqua da bere. Da questo porto alle Draconere per levante sono miglia no.6. Da ditto luoco alli Curzolari per sirocco sono miglia no.15».
Δηλαδή: «Και προς το ακρωτήρι της τραμουντάνας αυτού του λιμανιού βρίσκεται ένας σκόπελος που λέγεται Μακρονήσι και ένα λιμάνι, πιο πέρα προς την τραμουντάνα, που λέγεται Φτελιά, μ’ έναν καλό όρμο και με πόσιμο νερό. Από το λιμάνι αυτό στις Δρακονέρες, προς τον λεβάντε, είναι μίλια 6. Από τον ίδιο τόπο μέχρι τα Κουρτζολάρι προς τον σιρόκο, είναι μίλια 15». Εκπληκτική περιγραφή 430 ετών!
Είναι προφανές ότι ο συμπαθής Αντώνιος λάθεψε λίγο στο όνομα του νησιού. Μπορεί να του μεταφέρθηκε λάθος, να παράκουσε ή να μετέφρασε το Μέγα- κατά το δοκούν. Ωστόσο είναι επίσης προφανές ότι πάτησε το πόδι του στο Μεγανήσι. Αφήνω στους αναγνώστες την συνέχεια της αναδίφησης στο παρελθόν μας, παρ’ ότι η χαρτογραφική έρευνα μοιάζει να φτάνει στο τέλος της.
Εντούτοις κρατάω ζηλότυπα για τον εαυτό μου μια πληροφορία που πιθανότατα οδηγεί σε έναν ακόμα παλιότερο πορτολάνο του Antonio Millo, θαμμένο σε κάποια αμερικανική χαρτοθήκη. Εν ευθέτω χρόνω θα χώσω την ευμεγέθη μύτη μου σε μερικούς ακόμα πόντους σκόνης. Αν φταρνιστώ θα το μάθετε, σε κάθε περίπτωση όμως το δικό μας Μακρονήσι ζει και βασιλεύει μέσα στους αιώνες!
01:01
Με μεγάλη μου χαρά είδα φέτος να παίρνει σάρκα και οστά μια παλιότερη ιδέα μου. Τα παιδιά του Δημοτικού και του Γυμνασίου Μεγανησίου έστησαν για το Καρναβάλι το γκρουπ "Δεν είμαστε πιόνια κανενός", με στολές που παραπέμπουν στο σκάκι και μια μεγάλη σκακιέρα πάνω στην οποία ο χορός έδωσε και πήρε! 
21:52
Ίσως πάλι να μην είμαι εγώ που έχω γεράσει (38 είμαι, να ξηγιώμαστε…). Ίσως να’ ναι η ίδια η ζωή που έχει γίνει σαν σταφιδιασμένη γριά, σαν στρυφνή και απαιτητική μέγαιρα, σα να’ χεις μια λάμια για εργοδότη, αν με καταλαβαίνετε. Κάθομαι λοιπόν και κάνω κάτι θλιβερές συγκρίσεις. Ασφαλώς δε θα σας ενδιαφέρουν ή δε θα έχετε χρόνο να τις αξιολογήσετε, αλλά θα καταγράψω μερικές από αυτές, έτσι, για τον χρόνο που μου πήρε να τις μηρυκάσω.
-Παλιά το έτος είχε τέσσερις εποχές. Στις αρχές του Σεπτέμβρη, όταν άρχιζαν τα πρωτοβρόχια, το χώμα μύριζε τόσο έντονα που, ακόμα και σήμερα, ακόμα και τις πιο άνυδρες μέρες του Σεπτέμβρη, η μυρωδιά επιστρέφει στα ρουθούνια μου. Σήμερα όμως δεν υπάρχουν πια τέσσερις εποχές, με εξαίρεση τα CD του Βιβάλντι. Δύο και με το ζόρι.
-Παλιά περιμέναμε να γυρίσει η μάνα με το νερό από το πηγάδι, ή στηνόμασταν με τις ώρες για να πάρουμε ένα δοχείο ανά άτομο στη βρύση. Δε θυμάμαι όμως δίψα. Σήμερα, με τεράστια υδρευτικά έργα συζητάμε για την ανάγκη διαχείρισης των υδάτων.
Είναι κι άλλα που σκέφτομαι και νιώθω σα να άνοιξε το περίφημο και κακόφημο χάσμα των γενεών μέσα μου. Σε αυτό το σημείο θα μου πει, και με το δίκιο του, κάποιος εικοσάχρονος : «Θες να γυρίσεις σε μια εποχή χωρίς υπολογιστές, χωρίς ανέσεις, χωρίς αυτοκίνητα και χωρίς τηλεόραση; Μαλάκας είσαι;» Όχι, ελπίζω όχι. Γιατί δεν είναι νοσταλγία μιας εποχής που πέθανε ετούτο το ποστ. Είναι περίσκεψη για την εποχή που διαλέξαμε να χτίσουμε πάνω στον τάφο της. Γιατί τα «τότε» και τα «κάποτε» έμοιαζαν περισσότερο με ζωή, απ’ ότι τα «σήμερα».
Ίσως βέβαια κάποιος παρατηρήσει ότι ανέκαθεν εκφράζονταν παρεμφερή παράπονα. Ότι οι εποχές αλλάζουν μοιραία και η ζωή είναι ένα τρένο που τρέχει. Ότι οι νέοι είναι πάντα οι σκαπανείς, η δύναμη που ανατρέπει το παρελθόν. Υπάρχει ωστόσο μια μικρή ένσταση από την ταπεινότητά μου. Κι αυτή έχει να κάνει με την ταχύτητα. Στο παρελθόν οι όποιες αλλαγές ήταν σταδιακές και ξετυλίγονταν με σχετικά σταθερό ρυθμό. Η υποτιθέμενη εξέλιξη όμως, σήμερα γίνεται, όχι με σταθερή ταχύτητα, μα με επιταχυνόμενη κίνηση. Οι αλλαγές που προκύπτουν είναι αστραπιαίες, καταρρακτώδεις και ριζικές. Θαρρείς πως το μέλλον έρχεται καταπάνω μας ξέφρενα, σαν ακυβέρνητη νταλίκα.
Τι άμυνες προβάλουν οι νέοι σε αυτόν τον ίλιγγο; Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε με 38 GB πληροφοριών. Ο υπολογιστής μου θα είχε στενάξει. Πώς να διυλίσει κανείς αυτόν τον καταρράχτη; Από πού να πιαστεί; Ακόμα και τα σημεία αναφοράς, οι προσωπικότητες, η επιστήμη, οι τέχνες, αποσυμβολοποιούνται ώστε να αποδυναμωθούν. Ό,τι δεν μπορούν να πολεμήσουν απλά το κάνουν μόδα, μέχρι να εκφυλιστεί. Έτσι εξηγείται η αθρόα παραγωγή μαζικής κουλτούρας, ανώδυνης και εύπεπτης. Κάπως έτσι γίνεται σοκολατάκι η Μόνα Λίζα, πόστερ ο Αϊνστάιν και μπλουζάκι ο Τσε.
Και το «τότε» τι διαφορά είχε; Ξαναρίξτε μια ματιά στην πρόχειρη λίστα μου. Αυτό το «τότε» μου φαίνεται πιο οικείο, πιο ζεστό, πιο ανθρώπινο και –κυρίως- πιο κατανοητό. Αυτό το «τότε» θα το ονόμαζα «ζωή». Σήμερα η ζωή τρέχει σα να της έχουν βάλει νέφτι στον κώλο. Κι εμείς, σαν τον Νασρ-εντ-Ντιν, βάζουμε νέφτι και στον δικό μας μπας και την προλάβουμε. Αυτό που ζούμε δεν είναι ζωή. Είναι η σκιά της.
«Και τι προτείνεις ρε μεγάλε;» θα πει η φωνή της λογικής που αρέσκεται στο να με ελέγχει. Δυστυχώς δεν έχω να προτείνω μια συλλογική, μια ολοκληρωτική λύση, αν και η θρυλούμενη ολοσχερής καταστροφή του 2012 μου έρχεται κουτί. Έχω όμως να προτείνω μερικές ατομικές λύσεις. Να κλείσουμε τα μάτια μας στο αγοραίο για να ξαναδούμε όνειρα που δεν πουλιούνται. Να βουλώσουμε τα’ αυτιά μας στη βουή για ν’ ακούσουμε το φλοίσβο και το θρόισμα. Ν’ αφιερώσουμε χρόνο για να μετρήσουμε τις ρυτίδες στα πρόσωπα και για να αποτυπώσουμε τις αποχρώσεις της θάλασσας. Να πούμε «σ’ αγαπώ» και «καλημέρα», έτσι, χωρίς αντάλλαγμα. Να περπατήσουμε, να κλείσουμε τα φώτα, να σταθούμε μες στη βροχή, να παίξουμε με τα παιδιά, σαν παιδιά. Και πριν απ’ όλα να καταδυθούμε σ’ αυτό το αβυσσαλέο πηγάδι που μας τρομάζει, την ψυχή μας την ίδια, μπας και ξαναβρούμε στα σκοτάδια τη χαμένη μας αθωότητα.
«Μα…είναι αυτό λύση;» θα αντιτείνει η φωνή. «Έτσι πιστεύεις ότι θα σωθεί ο κόσμος;» θα ειρωνευτεί μετά. Όχι. Έτσι δε θα σωθεί ο κόσμος, ίσως όμως σωθούμε εμείς. Κι αν σωθούν πολλοί από μας, έχει ελπίδα κι ο κόσμος. Ίσως μάλιστα τότε η ζωή να πατήσει φρένο και να προλάβουμε να χωθούμε μέσα να κουρνιάσουμε. Ακόμα όμως κι αν γυρίσουμε κατάμαυροι σαν ανθρακωρύχοι και με χέρια άδεια, από τα έγκατα της ψυχής μας, ακόμα και τότε λέω, θα έχουμε δώσει κάποιο νόημα σ’ αυτό που λέμε ύπαρξη. Αλλά να ξέρετε, ένας ανθρακωρύχος, κάθε που επιστρέφει στο φως, δεν είναι ποτέ ο ίδιος άνθρωπος που χώθηκε στο λαγούμι. Είναι πάντα καλύτερος.
00:18
«Βάζει τη γης, βάζει τη θάλασσα, βάζει τα ουράνια πάνω (….)
κι ακόμα παίρνει βάζει απάνω του δυο πολιτείες ανθρώπων (….)
Κι ακόμα βάζει το περίτρανο του Ωκεανού ποτάμι
στου σκουταριού του στέριου ολόγυρα το πιο ακρινό στεφάνι».
(Όμηρος, ΙΛΙΑΔΑ, ραψ. Σ, στιχ. 483,490,607 , Μτφρ. Ν. Καζαντζάκη – Ι.Θ.Κακριδή., ΟΕΔΒ, Αθήνα 1985)
Η μεγάλη πρόοδος επιτελέστηκε στην Αίγυπτο, όπου έπρεπε να καταμετρούν τα χωράφια μετά τις πλημμύρες του Νείλου. Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος γίνεται έτσι ο πατέρας της Γεωγραφίας και κατασκευάζει πληθώρα χαρτών, μεταξύ των οποίων και των πρώτο χάρτη της Οικουμένης, δηλαδή του χώρου γύρω από τη Μεσόγειο (2ος αι. μ.Χ). Τη σκυτάλη παίρνουν οι Άραβες μέχρι το Μεσαίωνα όπου εμφανίζεται ο εντυπωσιακός Tabula Rogeriana, δώρο του Μοχάμεντ-αλ- Ιντρίσι στον Ρογήρο Β’ της Σικελίας (1154 μ.Χ.):
Η πραγματική επανάσταση όμως στους χάρτες γίνεται την εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων και εξερευνήσεων, όπου οι πολύτιμοι πορτολάνοι (ναυτικοί χάρτες) άξιζαν περιουσίες και, κυρίως, ζωές. Η σταθερή μαγνητική πυξίδα, το τηλεσκόπιο και ο εξάντας δίνουν νέα ώθηση στη χαρτογράφηση από τον 15 αιώνα, επιτρέποντας μεγαλύτερη ακρίβεια. Οι χάρτες αρχίζουν τότε να μοιάζουν κάπως με τους σημερινούς. Από το 16ο αιώνα αυξάνεται λοιπόν και η ποσότητα και η ποιότητα των χαρτών, μέχρι τον πανέμορφο χάρτη Theatrum Orbis Terrarum (1570),και τους χάρτες του Μercator, του Φλαμανδού που εισήγαγε τους σφαιρικούς χάρτες.
Από μικρός αισθανόμουν μιαν έλξη για τους χάρτες και τα μυστικά τους. Ήταν για μένα όχι τόποι, μα μη-τόποι, ουτοπίες στις οποίες μπορούσα να τρυπώσω μόνο με τη φαντασία. Έτσι δεν ήταν σπάνιες οι φορές που ρέμβαζα μπροστά σε ένα χάρτη, όπως κάποιος άλλος μπροστά σε μια τοπογραφία ή μια φωτογραφία.
Σε όλη αυτή την περιοδολόγηση όμως, δε σας το κρύβω, έψαχνα απεγνωσμένα να βρω έστω και μια αχνή απεικόνιση του Μεγανησίου. Υπήρχαν αραιά και που κάποιες άτεχνες και με αδρές γραμμές αποτυπώσεις των Ιόνιων νησιών, αλλά ασφαλώς αυτές ανήκαν στα μεγαλύτερα και γνωστότερα, την Κέρκυρα, την Κεφαλονιά, το Τζάντε. Είχα υπόψη μου κάποιους αρκετά μεταγενέστερους χάρτες, κυρίως από την εποχή της Γαλλικής και Αγγλικής κατοχής των Επτανήσων, αλλά δε με ικανοποιούσαν καθόλου τέτοια ευρήματα. Η εποχή είχε προχωρήσει πολύ στο τέλος του 18ο αι. και η χαρτογράφηση ήταν ήδη ανεπτυγμένη αν όχι και επιστήμη. Όχι, έψαχνα κάτι παλιότερο, χωρίς να είμαι καθόλου βέβαιος ότι θα το βρω. Σε μεσαιωνικούς και αναγεννησιακούς χάρτες, τίποτα! Ούτε Τάφος, ούτε Ταφιούσα, ούτε Μεγανήσι. Όχι πως έλπιζα να ξεθάψω και κανέναν πτολεμαϊκό θησαυρό, αλλά όπως και να το κάνουμε, ένιωθα πως τους έρμους του Μεγανησιώτες, δε μας έχει ούτε ο χάρτης!
Σε δοθείσα ευκαιρία προσπάθησα να επισκεφτώ την εκπληκτική Αμβροσιανή Βιβλιοθήκη στο Μιλάνο, μεταξύ άλλων και για τους πολύτιμους χάρτες της.
Η μεγανησιώτικη γκαντεμιά μου έφερε την επίσκεψή μου σε περίοδο υπολειτουργίας της και έτσι δεν μπόρεσα ούτε μέσα να μπω. Ήμουν όμως πεπεισμένος ότι αν υπήρχε τέτοιος χάρτης, του 17ου αιώνα ή παλιότερος δηλαδή, θα έπρεπε να είναι ιταλικός. Έψαξα διαδικτυακά διάφορες χαρτοθήκες, αλλά μάταια. Παράτησα κάποτε το εγχείρημα απογοητευμένος. Στην εισήγησή μου στο προπέρσινο Πολιτιστικό Συμπόσιο στο Μεγανήσι έδειξα ό,τι παλιότερο διέθετε το αρχείο μου: έναν χάρτη του 1790.
Όμως τίποτε στο Μεγανήσι δε διαρκεί παντοτινά. Ούτε η προαναφερθείσα γκαντεμιά! Τις προάλλες, έτσι όπως σκάλιζα τυχαία κάποιες ιστοσελίδες με βιβλία ξεπετάχτηκε κυριολεκτικά μπροστά μου μία με παλιούς συλλεκτικούς χάρτες. Σε χρόνο dt βρέθηκα να κοιτάω κατάπληκτος τον παλιότερο γνωστό χάρτη που εμφανίζει το Μεγανήσι! Είναι αυτός που βλέπετε στην εικόνα.
Ο χάρτης περιλαμβάνεται στη συλλογή «Arcano del Mare» (Μυστήριο της Θάλασσας) και εμφανίζεται ως «carta particolare del mare Mediterraneo che comincia con il capo Spartivento è Finisce con il capo Matapan bella Morea» .
Έχει διαστάσεις 48 Χ 74,5 εκ. και διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Η γκραβούρα φιλοτεχνήθηκε από τον Αντόνιο Φραντσέσκο Λουτσίνι σε μπαρόκ στυλ, στο τυπογραφείο του Φραντσέσκο Ονόφρι στην Φλωρεντία. Το συνολικό έργο πήρε σαράντα χρόνια για να προετοιμαστεί και δώδεκα για να εκτελεστεί! Και η χρονολογία του συγκεκριμένου χάρτη; 1646, παρακαλώ! Διαπίστωσα ότι ο ιδιοκτήτης της συλλογής ήταν Άγγλος, γεγονός που εξηγούσε γιατί δεν το έβρισκα στα μέρη που έψαχνα. Και μάλιστα όχι οποιοσδήποτε Άγγλος, αλλά ο Δούκας του Νορθάμπερλαντ και κόμης του Γουόργουικ, ο εξοχότατος Ρόμπερτ Ντάντλεϊ.
Θα μου πείτε, και λοιπόν; Δεν μπορώ εύκολα να περιγράψω την ταραχή μου, αφού ο εν λόγω ευγενής είχε κάνει ένα πέρασμα από το πρώτο μου μυθιστόρημα, «Το Χειρόγραφο της Πράγας», καθώς ήταν αυτός που είχε χαρίσει τη βιβλιοθήκη του στον Τζων Ντη! Ο κόσμος είναι ,το δίχως άλλο, πολύ μικρός!
Επιστρέφοντας στο χάρτη μας, το νησάκι μας, ακόμα και σε μεγέθυνση εμφανίζεται πολύ μικρό δίπλα στο κάπως άμορφο της Λευκάδας, αλλά αυτό εμένα μου αρκεί. Τοπωνύμια δίνονται μόνο στα παράλια του Ιονίου και λιγοστά στα νησιά. Η Λευκάδα ονομάζεται βέβαια Σάντα Μάουρα και δίπλα συναντάμε τις επιγραφές «Didascalio» νοτιανατολικά και «Dordanello» βόρια. Εκεί που φαίνεται να βρίσκεται το Μεγανήσι δεν υπάρχει προσδιορισμός.
Δυστυχώς, το αντικείμενο βγήκε σε κατάλογο του οίκου Σόθμπυς το 2005, και αυτή τη στιγμή φαίνεται να έχει πωληθεί. Αλλά και απούλητος να ήταν ο χάρτης, δε νομίζω ότι θα μπορούσα να διαθέσω το ποσό για την αγορά του. Η αλήθεια όμως είναι πως δε φιλοδοξώ να γίνω συλλέκτης. Μου αρκεί που ανακάλυψα ότι τελικά, από το 1646, μας έχει και μας παραέχει ο χάρτης!
Υ.Γ. Δε με πήραν δα και τα χρόνια, θα το ψάξω κι άλλο! Αν πάντως κάποιος ξετρυπώσει κάτι παλιότερο, ας μη με αφήσει στην άγνοια!
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
20:56
Η εφιαλτική, άχρονη και άτοπη φάμπρικα, βγαλμένη θαρρείς από τις καφκικές σκιές, μεταχειρίζεται τους ανθρώπους σαν αναλώσιμα εξαρτήματα μιας απρόσωπης μηχανής. Η Φίνι όμως δε μοιάζει με όλους τους άλλους. Η θέλησή της αποδεικνύεται πιο σκληρή κι απ' το ατσάλι που η ίδια κατεργάζεται. Ο καθημερινός της στόχος είναι να ζήσει ως το άλλο πρωί, αντιπαλεύοντας την ανελευθερία, τη βαναυσότητα, την εξουθένωση και τον εξευτελισμό με μόνο όπλο την πεισματική αντίσταση και τη συμπαράσταση ενός σκιώδους φίλου. Η μάχη της για επιβίωση θα μετασχηματιστεί όταν θα μάθει την ιστορία κάποιου Λακάν. Του ανθρώπου που είχε κατορθώσει να δραπετεύσει από το κολαστήριο και να διανύσει την αφιλόξενη, χαλικόστρωτη, άνυδρη γη, τη γεμάτη αλλόκοτα θηρία, που περιέβαλλε το συγκρότημα. Του άμδρα που είχε φτάσει ίσαμε το ποτάμι που τον χώριζε από τη Χώρα της Ελευθερίας. 
15:05
00:44
Το "ελληνικό θαύμα" γίνεται πρώτη είδηση στο CNN, αφού το οικονομικό επιτελείο εξαλείφει οριστικά τη φοροδιαφυγή, εξαφανίζει το έλλειμμα, η χώρα τρέχει με ρυθμό ανάπτυξης 93% και η ανεργία μηδενίζεται, αφού όλοι οι νέοι βρίσκουν δουλειά στα λογιστικά γραφεία για να καταμετρούν αποδείξεις λιανικής που φτάνουν σ' αυτά με τριαξονικά φορτηγά. 
Τα παγόβουνα που λιώνουν συνεχώς, κατά ανεξήγητο τρόπο, κατευθύνονται όλα προς την Κοπεγχάγη. Η πόλη εκκενώνεται και η LEGO βαράει φαλιμέντο. Οι διαπραγματεύσεις για την εξαγορά της από τον Μπερλουσκόνι ναυαγούν άδοξα όταν ο Καβαλιέρε μένει "φυτό" από ρέπλικα του Κολοσαίου που του εκσφενδονίζει ένα από τα μοντέλα στη βίλα της Σαρδηνίας.
Ο Ομπάμα και ο Αχμαντινετζάντ μοιράζονται το νόμπελ Ειρήνης. Με ήσυχη συνείδηση οι δύο ελπιδοφόροι ηγέτες ξεκινούν χωρίς καθυστέρηση τις πολεμικές ετοιμασίες. 
08:45
09:51
00:48
Χε!χε! Γιατί νομίζεις ότι φύλαξα τόσον καιρό την ευχή μου προς τον Άϊ-Βασίλη;
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
06:44
08:23
Τα αρχαιολογικά ευρήματα δικαιώνουν τον Αριστοκλή (έτσι τον έλεγαν, το Πλάτων ήταν παρατσούκλι), αφού τα επιτραπέζια παιχνίδια πουσυναντάμε μετέπειτα στον ελλαδικό χώρο τηρούν τις προδιαγραφές του "Αιγυπτιακού σκακιού", του "σενέτ". Επιπρόσθετα τα αντίστοιχα ευρήματα του Έβανς στο παλάτι της Κνωσού αποκαλύπτουν αθύρματα ενδιάμεσα αυτών της Αιγύπτου και των κλασικών Ελληνικών. Η λογική διαδρομή Αίγυπτος-Κρήτη-κυρίως Ελλάδα, μοιάζει διαυγής, ασφαλώς με κάποιες αλλαγές στη μορφή και στους κανόνες των πεσσών. 
Τα "πιόνια", που ήταν ως επί το πλείστον κοκάλινα, δεν οδηγούν αβίαστα στο συμπέρασμα ότι υπήρχαν σκαλισμένες μορφές που να αναπαριστούν κάποιο αξίωμα ή ιδιότητα. Εντούτοις, αρκετά από αυτά είναι ανισομεγέθη επιτρέποντάς μας να φανταστούμε κάτι τέτοιο. Φυσικά το απλούστερο θα ήταν πάνω στα "πιόνια" αυτά να υπάρχει ζωγραφισμένο ένα σύμβολο ή εικονίδιο, δημιουργώντας την απαραίτητη για το σκάκι ποικιλομορφία. Απεικόνιση που, δυστυχώς, δε θα ήταν δυνατό να επιβιώσει των αιώνων.
20:55
14:38
Όλα έγιναν το βράδυ που η γυαλιστερή τζαμαρία της ραστώνης έγινε θρύψαλα.
Εκείνο το βράδυ αρκούσε ένας θάνατος για να γεμίσει τους δρόμους με χιλιάδες ζωές. Ήταν το βράδυ που ένα νεκρό παιδί, γυμνό, τραβούσε τους μεγάλους από το μανίκι της πιτζάμας τους. Το ίδιο βράδυ που η ψύχρα έκανε να τρεμουλιάσουν από ταραχή τα μακάρια προγούλια.
Το άλλο πρωί τα συνεργεία της τάξης μάζεψαν τις πέτρες, τα λουλούδια και τις ελπίδες που είχαν εκσφενδονίσει οι ταραξίες. Διαλύθηκε κι η μυρωδιά από τα καμμένα αστικά απόβλητα και το πύρινο δέντρο. Η πόλη πρόλαβε να σιδερώσει το κουστούμι της. Μετά ήρθαν κρίσεις, σκάνδαλα, ανατροπές και επιδημίες και όλα ξεχάστηκαν.
Μόνο που μερικά ανυποψίαστα βράδια, όπως και τότε, οι μικρές ελπίδες λαμπυρίζουν στην χωματερή της μνήμης. Οι νομοταγείς πολίτες αποφεύγουν να τις κοιτάξουν. Δε θέλουν τα πολύχρωμα όνειρα να διαπεράσουν τα σκουριασμένα τους βλέφαρα, με τον κίνδυνο να γίνουν εφιάλτες.
Κάποιοι λένε πως κάτι τέτοια βράδια βλέπουν παιδιά να μαζεύουν πέτρες στις τσέπες τους και πως από την άσφαλτο ξεπετάγονται πλήθος μπουμπούκια. Όλα όμως παραμένουν ήσυχα και γαλήνια. Όλα, εκτός από κείνες τις ασίγαστες φλόγες βαθιά μέσα στα μάτια των παιδιών.
Εκεί που δε φτάνουν οι σφαίρες, όσο κι αν εξοστρακιστούν.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
13:27
Ξέρω, αντί να πω τη γνώμη μου σας φλόμωσα στον ερωτηματικό λόγο. Πάρτε λοιπόν και τον αποφατικό :ΔΕΝ θα κάνω ΤΟ εμβόλιο. Ούτε εγώ, ούτε τα βρέφη μου, ούτε ο στεφανιαίος πατέρας μου, ούτε η παχύσαρκη μάνα μου. Γιατί δε μας χρειάζεται. Θα προσέξουμε να μην κολλήσουμε. Αρκεί να αερίζει κανείς καλά το σπίτι του, να μένει σ' αυτό όταν αρρωστήσει, να πλένει τακτικά τα χέρια του και να χρησιμοποιεί ελαφρύ αντισηπτικό, να χρησιμοποιεί χαρτομάντηλο ή το εσωτερικό του αγκώνα για να φταρνιστεί ή να βήξει, να μη συγχρωτίζεται επί μακρόν σε κλειστούς χώρους και να πίνει και κανέναν φυσικό χυμό. Κι αν παρα τύχην κολλήσουμε, θα κάνουμε συμπτωματική αντιμετώπιση και υπομονή μέχρι να το ξεπεράσουμε. Σε μεγάλη ανάγκη (έντονα συμπτώματα, υψηλός πυρετός κτλ), θα πάμε στο νοσοκομείο και οι άριστοι Έλληνες γιατροί θα μας κάνουν καλά.
14:27
Ο άνθρωπος εκείνος που φιλμάρισε τη συγκλονιστική στιγμή όπου το τανκ συνθλίβει την πύλη του Πολυτεχνείου ήταν ένας Ολλανδός δημοσιογράφος, ανταποκριτής στην Ελλάδα, ο Άλμπερτ Κουράντ (ή Κοεράντ). Σήμερα, μακριά από την ελληνική πραγματικότητα, ζει ως συνταξιούχος στη χώρα του. Ο κύριος Κουράντ όμως είχε ελληνίδα γυναίκα και απέκτησε έναν γιο που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα. Περισσότερα δεν γράφω για το γιο, αφενός γιατί μπορεί να επέμβει η Αντιτρομοκρατική, αφετέρου γιατί με απείλησε ότι θα "χακάρει" το μπλογκ μου. Να πω μόνο ότι έχω το προνόμιο να με τιμάει με τη φιλία του.
Στο φιλμ ακούγονται και οι τρεις φωνές των εκφωνητών του ραδιοσταθμού που είχε στηθεί από τους φοιτητές. Δύο αντρικές και μια γυναικεία. Ήταν ο Δημήτρης, ο Λάμπρος και η Μαρία.
Η πρώτη ανδρική φωνή, περισσότερο γνωστή, ανήκει στον Δημήτρη Παπαχρήστο, συγγραφέα, αρθρογράφο στο ΕΘΝΟΣ και παραγωγό ραδιοφώνου (τι άλλο;!). Πρόκειται για τον άνθρωπο που τις προάλλες συνέλαβαν τα ΜΑΤ επειδή αντέδρασε για την παρέμβασή τους σε χώρο όπου γινόταν παρουσίαση βιβλίου. Τι είχες Δημήτρη, τι είχα πάντα... Έχει γράψει δύο ποιητικές συλλογές και κάμποσα πεζά με βιωματικές αναφορές. Απ' αυτά "Ο Νηρέας ο Βάρας" ανέβηκε στο σανίδι (με τον Γ.Αρμένη, θαρρώ). Ο Δημήτρης λοιπόν τράβηξε το δρόμο του αριστερού διανοούμενου, μάλλον μακριά από τα κόμματα.
Ο δεύτερος άντρας, πολύ λιγότερο γνωστός στο ευρύ κοινό ήταν ο Λάμπρος Παπαδημητράκης, που από τότε ασχολιόταν με το σινεμά. Τελικά έγινε σκηνοθέτης, ενώ έπαιζε ως ηθοποιός και στις "Μέρες του '36" τουΘ. Αγγελόπουλου. Σήμερα βρίσκεται στην Κύπρο, όπου αρθρογραφεί και δραστηριοποιείται στον αγώνα για την επανένωση του νησιού, εμφανίζοντας μια έντονη ακτιβιστική και -τολμώ να πω- εθνικιστική στάση.
Για το Μαράκι το Δαμανάκι, δεν είναι ανάγκη να γράψω πολλά. Αρκεί η προβολή που έχει αποκτήσει τόσα χρόνια εξαργυρώνοντας έτσι τα ρίγη που έσπειρε τότε η φωνή της. Μετά την πολιτική πορεία της στους κόλπους του ΚΚΕ, βρήκε κι αυτή το δρόμο της προς την εξουσία. Βέβαια στο πρώτο κυβερνητικό σχήμα δεν αξιώθηκε να αποκτήσει θώκο, μα η φιλοδοξία της μπορεί φαντάζομαι να περιμένει καρτερικά μέχρι τον πρώτο ανασχηματισμό. Τριάντα έξι χρόνια άντεξε, τί είναι ένα- δυο ακόμα;
Κάπως έτσι γερνούν οι ήρωες. Κάπως έτσι πληθαίνουν οι ρυτίδες στα πρόσωπα και, καμιά φορά, στα μυαλά. Και τί απομένει όταν μαραίνονται τα στεφάνια στη γρανιτένια ασώματο κεφαλή; Ίσως τελικά μένουν τα συνθήματα που, άπαξ και εκστομιστούν, έχουν την κακή συνήθεια να συμβολοποιούνται και να γίνονται διαχρονικά. "Ψωμί" δε φωνάζουν σήμερα οι κάθε λογής συμβασιούχοι; "Παιδεία" δεν αποζητούν οι απελπισμένοι, φουκαριάρηδες και χωρίς μέλλον φοιτητές; Και "Ελευθερία" δε σκούζουν όσοι από μας συνειδητοποιούν ότι τα τανκς δεν είναι ο μόνος τρόπος για να φοβίσεις, να κάμψεις, να εκμαυλίσεις, να αλλοτριώσεις, να περιχαρακώσεις και να αδρανοποιήσεις τις συνειδήσεις και τις ατομικές και συλλογικές ελευθερίες;
Πρέπει ωστόσο, όταν έρθει η ώρα, να βρω έναν τρόπο να εξηγήσω στα παιδιά μου πόσα πολλά χρωστάνε, όχι τόσο στους ήρωες, όσο στους ηρωϊσμούς μιας εποχής. Της εποχής που δεν αρνήθηκε τα όνειρά της, ακόμα κι όταν αυτά έγιναν εφιάλτες.
09:00
Μη σπεύσετε τώρα εσείς οι σουφραζέτες σκακίστριες να μου πετάξετε ζαρζαβατικά και γιαούρτια και να οργανώσετε διαδηλώσεις κλείνοντας τη Συγγρού στο ύψος της ΕΣΟ για να επιστρέψω όσο ΕΛΟ έχω πάρει ποτέ από γυναίκες σκακίστριες και για να μου αφαιρεθεί το αγωνιστικό μου δελτίο. Γιατί απλούστατα την εισαγωγή δεν την διατύπωσε η αφεντιά μου, αλλά το πιθανό ίνδαλμά σας, ο Μπόμπυ Φίσερ.
Η σκακιστική αυτή διάνοια παίρνει ασφαλώς ακραία θέση (και δεν ήταν μόνο μισογύνης, είχε κι άλλα κουσούρια, αλλά αυτό είναι θέμα άλλου άρθρου), ωστόσο μια σύντομη ιστορική περιοδολόγηση δείχνει πως η γυναικεία παρουσία στο σκάκι σε καμιά περίπτωση δε φτάνει στο ύψος των ανδρικών επιδόσεων. Πράγματι, στην υπεραιωνόβια ιστορία των Παγκόσμιων Πρωταθλημάτων έχουν στεφθεί καμιά δεκαπενταριά άντρες μα καμιά γυναίκα. Οι καλύτερες εξ αυτών έφτασαν σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο, κατάφερναν στο ζενίθ της καριέρας τους να κοπανάνε άντρες γκρανμέτρ, ακόμα και πρωτοκλασάτους, όχι όμως να προκριθούν σε τελικούς και να διεκδικήσουν τίτλους. Αυτό μοιάζει αρχικά παράδοξο αν σκεφτεί κανείς πως η ποιότητα στο σκάκι δε στηρίζεται στα μούσκουλα, μα σε εγγενείς εγκεφαλικές λειτουργίες, όπως την εκμάθηση, τη μνήμη, τη φαντασία, την αναλυτική και τη συνδυαστική σκέψη, στοιχεία ανθρώπινα αλλά όχι ανδρικά ή γυναικεία.
Μετά από τόσα χρόνια η κατάσταση δεν έχει αλλάξει και πολύ. Από την εποχή που η Μέντσικ έβγαλε το γυναικείο σκάκι στο προσκήνιο, μόνο μια χούφτα γυναικών μπόρεσαν να σταθούν με αξιώσεις απέναντι στο αντίθετο φύλο: η Γκαμπριντασβίλι, η Τσιμπουρντανίτζε, φυσικά οι αδερφές Πόλγκαρ, άντε και δυο ή τρεις της νέας γενιάς. Ειδικά στην περίπτωση Πόλγκαρ, και ακόμα ειδικότερα στην Ιουδήθ, συναντάμε το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, αφού από πολύ τρυφερή ηλικία ο πατέρας τους τις έριξε στο σκάκι και άρα ακολούθησαν την ίδια πορεία (προπονήσεων, εμπειριών κτλ) με οποιονδήποτε άνδρα πρωταθλητή. Κι όμως δεν κατόρθωσαν να υπερβούν τα εσκαμμένα. Αλλά και σε χαμηλότερο επίπεδο να κοιτάξει κανείς, βλέπει να επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό. Το θηλυκό στοιχείο σε ρόλο κομπάρσου στη συντριπτική πλειοψηφία των διεθνών και εγχώριων όπεν. Γιατί άραγε; Τι είναι αυτό που μοιάζει να εμποδίζει τη γυναικεία φύση να κατακτήσει το σκακιστικό Όλυμπο; Είναι τελικά το σκάκι ένα ανδρικό άθλημα;
Στην τελευταία ερώτηση απαντά καταφατικά μια έρευνα που είδε το φως της δημοσιότητας το 1992 και μου έγινε γνωστή από το ενδιαφέρον ιστολόγιο του Τ. Δρεπανιώτη (www.greekchesspolitics.wordpress.com) και πολύ γέλασα.
Σε αυτήν λοιπόν εξετάζεται η επίδραση της ορμόνης τεστοστερόνης (Τ) στην «κατανομή στα επίπεδα ιεραρχίας». Για να μην μακρηγορώ, οι επιστήμονες της Αμερικανικής Κοινωνιολογικής Εταιρίας καταλήγουν, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως η ύπαρξη της Τ. σε υψηλά επίπεδα συμβάλει στην σκακιστική επιτυχία, αφού όσοι είχαν νικήσει σε ένα τουρνουά, την είχαν σηκωμένη (την Τ!). Άρα, λένε οι επιστήμονες, οι γυναίκες -που δεν έχουν Τ.- είναι μαζέτισσες (αυτό μάλλον θα το διορθώσει ο Σαραντάκος, εννοώ τη λέξη).
Έχει ήδη γίνει εμφανές, φαντάζομαι, το πόσο διαφωνώ. Σε ένα τουρνουά σκάκι είναι ευνόητο πως οι παίκτες που ετοιμάζονται να αρχίσουν μια παρτίδα έχουν κάποιο άγχος, ενώ αυτοί που έχουν κερδίσει, μια κάποια ευφορία. Και στις δύο περιπτώσεις μια ορμόνη πράγματι βάζει το χεράκι της. Αυτή όμως δεν είναι η τεστοστερόνη, μα η αδρεναλίνη (άντε και η σεροτονίνη). Το γεγονός ότι η αδρεναλίνη επηρεάζει και τα επίπεδα της Τ. στους άντρες, εξηγεί και το κλινικό αποτέλεσμα. Η τεστοστερόνη παράγεται από τα διάμεσα κύτταρα του Leydig, και τα μωρά βρίθουν από δαύτη. Άρα ο γιος μου έπρεπε να με κοπανάει ήδη (και να λείπουν τα κακεντρεχή σχόλια, του τύπου «γιατί; δεν το κάνει;»). Επιπρόσθετα, όσοι άνδρες έχουν αυξημένα επίπεδα Τ. θα έπρεπε να είναι σκακισταράδες, όπως για παράδειγμα οι φαλακροί, οι τριχωτοί, όσοι έχουν μπάσα φωνή, υψηλό αιματοκρίτη ή σκληρό δέρμα! Τέτοιες έρευνες, έχουν τουλάχιστον ένα ad hoc άγγιγμα, για να μην πάω παραπέρα και μιλήσω για ρατσισμό.
Θυμάμαι μια ακόμα έρευνα του 1995, από το Πανεπιστήμιο του Κλήβελαντ, που κατέληγε (με τη βοήθεια ενός δάσους ηλεκτροδίων) στο ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούν καλύτερα τον αριστερό βρεγματικό λοβό του εγκεφάλου, ενώ οι άντρες τον δεξί αντίστοιχο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να υπερτερούν των ανδρών στις λεκτικές και στις χρωματικές δοκιμασίες, καθώς και στη μνήμη, ενώ υστερούσαν στη χωροαντιληπτική ικανότητα και τις μαθηματικές ασκήσεις. Ακόμα κι αν η ομάδα του Κλήβελαντ ήταν ακριβής (πράγμα για το οποίο δεν είμαι πεπεισμένος αφού το δείγμα ήταν μικρό και οι άνθρωποι τόσο μα τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους), αυτό στο σκακιστικό επίπεδο δεν αποδεικνύει και πολλά πράγματα αφού οι αρετές για έναν σκακιστή μοιράζονται ισόποσα.
Θα έχετε εικάζω συναπαντηθεί με τον δημοφιλή μύθο που λέει πως για να παίζεις καλό σκάκι, τότε ασφαλώς θα είσαι έξυπνος. Ελπίζω να προσπαθείτε να τον καταρρίψετε, αφού ξέρουμε καλά πως όποιος παίζει σκάκι (εκτός του ότι χάνει βλακωδώς το χρόνο του στο μπλιτς) δεν είναι απαραίτητα και οξύνους. Χρησιμοποιήθηκε εντούτοις κι αυτό το σαθρό επιχείρημα για να «αποδείξει» την αντρική νοητική υπεροχή. Αλί και τρισαλί! Ο εξυπνότερος άνθρωπος στον κόσμο είναι γυναίκα και λέγεται Μαίριλυν Σάβαντ (ή κάπως έτσι) και είναι διαφημίστρια στο επάγγελμα. Έχει IQ 217 (όταν ο Αϊνστάιν είχε κάπου 170 και ο «μέσος άνθρωπος» κάπου 100). Δεν ξέρω αν την έχει στο μεταξύ περάσει κανείς άνδρας, ούτε ξέρω αν έχει διεθνή αξιολόγηση στο σκάκι, ξέρω όμως πως δεν υπάρχουν χημικές ουσίες και βιολογικά εφαλτήρια πίσω από το σκάκι. Κάπου αλλού πρέπει να ψάξουμε για να εντοπίσουμε την αφύσικη απόκλιση στις σκακιστικές επιδόσεις ανδρών και γυναικών.
Μια παράμετρος που πρέπει να αξιολογηθεί σοβαρά έχει να κάνει με την αργοπορημένη είσοδο των γυναικών στο καθαρά αγωνιστικό σκάκι. Στα σκακιστικά καφενεία του Παρισιού το 18ο ή το 19ο αιώνα, ούτε που μπορούσε μια γυναίκα να διανοηθεί να παίξει σκάκι (και δεν έφταιγε αποκλειστικά ο καπνός).
Ακόμα και σ’ έναν γυναικείο χώρο, στο οτέλ παρτικιουλέρ της μαντάμ ντε Λαφαγέτ για παράδειγμα, οι άντρες ήταν συνήθως οι πρωταγωνιστές πάνω από την αλαβάστρινη σκακιέρα. Αυτό συνεχίστηκε για πολλές δεκαετίες και νομίζω πως η πραγματική αλλαγή άρχισε να παρατηρείται στην μετεπαναστατική Ρωσία, αφού για λόγους επιβεβαίωσης της πολιτικής ιδεολογίας, οι γυναίκες έπρεπε να έχουν ίσες ευκαιρίες με τον άντρα, ακόμα και στο σκάκι. Βέβαια, η κατάσταση σήμερα έχει βελτιωθεί, εντούτοις μόλις το 1% των 300 κορυφαίων σκακιστών είναι γυναίκες, και μόλις το 5%, ανάμεσα σε αυτούς που έχουν διεθνή τίτλο. Μην εθελοτυφλούμε. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στη βάση. Έχω την αίσθηση πως ο μακρόχρονος αυτός κοινωνικός αποκλεισμός στοίχισε στο γυναικείο σκάκι, όπως έγινε και σε άλλους τομείς, λόγου χάρη στην πολιτική ή τις επιστήμες. Κάτι που αλλάζει όλο και με πιο ταχείς ρυθμούς.
Αλλάζει, αλλά δεν έχει αλλάξει. Θυμάμαι περίπτωση πατέρα που αποτράβηξε τη δεκτική θυγατέρα του από τα μαθήματα σκάκι. Η αιτιολόγησή του ήταν αποστομωτική: «Και τι θα κάνει η κόρη μου; Θα παίζει τάβλι στα καφενεία;». Αμέλησα να του επισημάνω πως το μόνο τάβλι που είχε να φοβάται ήταν αυτό στο εσωτερικό του κρανίου του (πιθανότατα «φεύγα»). Το αγωνιστικό σκάκι απαιτεί για ένα κορίτσι το μοιραίο συγχρωτισμό με πολλά αγόρια, κάτι που φαίνεται να θορυβεί τους γονείς, ακόμα και σε πιο προοδευτικές κοινωνίες από τη δικιά μας. Πόσο μάλλον που το σκάκι σε χώρες όπως η Ελλάδα, δεν υπόσχεται στα κορίτσια καμιά επαγγελματική εξασφάλιση (ούτε καν έναν καλό γαμπρό!). Όπως και να ’χει, στην καλλιέργεια των βλασταριών, αυτό που μετράει περισσότερο είναι οι γονικές επιλογές. Πόσες φορές δεν έχετε ακούσει κάτι σαν κι αυτό: «ο Γιωργάκης πηγαίνει σκάκι και μπάσκετ και η Μαιρούλα μπαλέτο και αγγειοπλαστική»; Η –έστω και υποσυνείδητη- αναπαραγωγή τέτοιων στερεότυπων παίζει ασφαλώς το ρόλο της. Η μετέπειτα μητρότητα και οι ευθύνες της αναμφίβολα παίζουν τον δικό τους.
Νέο φως στο θέμα ρίχνει μια σχετικά πρόσφατη μελέτη (Μάρτης 2009) του τμήματος Πειραματικής Ψυχολογίας του πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Σ’ αυτή παρουσιάζεται μεταξύ άλλων η κλιμάκωση του ΕΛΟ των παιδιών από τα πρώτα τους σκακιστικά βήματα και καθώς ωριμάζουν. Αποδεικνύεται λοιπόν πως τα κορίτσια δεν υστερούν καθόλου των αγοριών, ούτε στη συμμετοχή, ούτε στην αγωνιστικότητα, ούτε εν τέλει στη συνολική πρόοδο στο άθλημα. Εισέρχονται, βελτιώνονται ή και αποχωρούν από το σκάκι, με τους ίδιους ρυθμούς που το κάνουν και τα αγόρια. Αυτό που μοιάζει ωστόσο κρίσιμη παράμετρος στην έρευνα, είναι το ποσοστό συμμετοχής των κοριτσιών. Όταν αυτό είναι χαμηλό, τα αποτελέσματα αρχίζουν να αποκλίνουν. Όταν όμως κυμαίνεται γύρω στο 50%, τότε οι στατιστικές καμπύλες της έρευνας επιβεβαιώνονται. Ξέρω πως δεν μπορεί να αποτελέσει αξιόπιστο δείγμα, μα θα το αναφέρω. Στο φετινό σχολικό πρωτάθλημα στο Μεγανήσι τα κορίτσια αποτελούσαν το 30% και κανένα τους δεν μπήκε στην εξάδα. Πέρσι το ποσοστό ήταν 42% και βρέθηκαν δύο κοπέλες στην τετράδα. Τυχαίο; Ίσως. Ίσως πάλι όχι.
Θα επιμείνω λίγο στην προηγούμενη έρευνα, γιατί θεωρώ το σημείο «ποσοστιαία συμμετοχή» το κλειδί της υπόθεσης. Γιατί άραγε οι Κινέζοι σάρωσαν τα μετάλλια στην τελευταία Ολυμπιάδα στο Πεκίνο; Όχι βέβαια μόνο και μόνο επειδή έπαιζαν εντός έδρας. Ούτε που μπορεί να πιστέψει κανείς πως έγιναν τόσο σύντομα κράτος αθλητών επειδή απέκτησαν τις κτιριακές υποδομές και τις προπονητικές προϋποθέσεις άλλων δυτικών κρατών, τη στιγμή που μεγάλα κομμάτια της χώρας μαστίζονται από την ανέχεια. Πιστεύω πως η εξήγηση έχει να κάνει με τη μαζικότητα. Εκατομμύρια αθλητές σημαίνει και εκατομμύρια ευκαιρίες για να αναδειχθούν πρωταθλητές. Κάτι ανάλογο έγινε σε μας μετά την έκρηξη της κατάκτησης του Ευρωμπάσκετ του 1987. Αυξήθηκε μαζικά η ενασχόληση με το άθλημα και σήμερα αυτό εξαργυρώνεται με διαρκείς διακρίσεις. Το ίδιο θαρρώ ισχύει και στο σκάκι της Ρωσίας. Υπό το ίδιο πρίσμα πρέπει να δει κανείς τη σχέση σκάκι και γυναικών. Η ελλιπής εκπροσώπηση του θηλυκού πληθυσμού είναι, κατά την ταπεινή μου άποψη, ο βασικότερος λόγος της υστέρησης στα αποτελέσματα. Για να το θέσω διαφορετικά, αν αύριο η FIDE έβγαζε φιρμάνι σε όλα τα τουρνουά να συμμετέχουν σε ίσο ποσοστό τα δύο φύλα (και το ίδιο ίσχυε φυσικά και στη βάση του αθλήματος), τότε δε νομίζω να απαιτούνταν περισσότερο από δέκα ή είκοσι χρόνια για να καμαρώσουμε την πρώτη Παγκόσμια Πρωταθλήτρια.
Μολονότι για κάποιους από μας είναι πολύ σημαντικό και για κάποιους ακόμα και βιοποριστικό, το σκάκι δεν παύει να είναι ένα παιχνίδι. Αυτό με κάνει να αναρωτιέμαι μήπως τελικά οι γυναίκες, που αποδεδειγμένα ωριμάζουν νωρίτερα (εκτός από μερικές που έχουν την ενοχλητική συνήθεια να μας βουλιάζουν τα καραβάκια στη μπανιέρα και να μας χαλάνε τα τραινάκια στο σαλόνι), απλά το σνομπάρουν. Πόσο πολύ θα ομόρφαιναν όμως τα τουρνουά αν κατακλυζόντουσαν από σκακίστριες! Πόσο περισσότερο ενδιαφέρον θα προσέλκυαν! Σίγουρα τόσο που θα προσπαθούσα να παίζω συχνότερα. Ίσως μάλιστα τότε να μην με πείραζε ακόμα και το να υποστώ κάποια ήττα από γυναίκα. Εννοείται την πρώτη μου…
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
13:24
Κυκλοφόρησε το δεύτερο μυθιστόρημα του διαδικτυακού φίλου Νίκου Παργινού και μάλιστα έχει και παρουσίαση οσονούπω στην οποία ελπίζω να παρευρεθώ. Ας τα πει όμως καλύτερα ο ίδιος:
Λένε πως ο έρωτας δε φτιάχνεται με καλούπια, δεν έχει ετικέτες, είναι απλά η επικράτηση της καρδιάς επί της λογικής. Από την άλλη, όμως, όπως ο καιρός, έχει κι ο έρωτας γυρίσματα. Ή μήπως όχι;
Μια καθημερινή ερωτική ιστορία δοκιμάζεται στη διάρκεια του χρόνου. Ταυτόχρονα, στα μάτια των πρωταγωνιστών του βιβλίου ξεδιπλώνονται άλλες μικρές ερωτικές ιστορίες της διπλανής πόρτας, για να τους θυμίσουν ότι ο έρωτας είναι αυτός που κινεί τη ζωή μας.
Γιατί, όσο κι αν αλλάξανε οι εποχές, μικροί ή μεγάλοι έρωτες θα στολίζουν πάντα με συνθήματα τους τοίχους της διαδρομής μας.
Ένα μόνο χωρίο από το μυθιστόρημα Η γυναίκα της άμμου του Κόμπο Αμπέ με οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου. Αξίζει να το παραθέσω αυτούσιο: «Σε μια τυπική περιοχή υψηλής υγρασίας και θερμοκρασίας όπως η Ιαπωνία, όπου μάλιστα, μέσα στις θεομηνίες που γίνονται κάθε χρόνο, το ποσοστό αυτών που οφείλονται στο νερό είναι το ογδόντα εφτά τοις εκατό, αυτή εδώ η καταστροφή, που προκαλείται από την ιπτάμενη άμμο, δεν φτάνει ούτε καν στο ένα χιλιοστό του ενός τοις εκατό. Θα' ταν τόσο γελοίο όσο και το να έφτιαχναν ειδικούς νόμους σαν μέτρα για θεομηνίες από νερό στην έρημο της Σαχάρας!». Ηταν, θυμάμαι, ένα ανοιξιάτικο απόγευμα του 2007, στο Χαρτούμ, όπου υπηρετούσα από τον Ιανουάριο του 2005 ως πρέσβης. Τελείωνα τη διόρθωση μιας αναφοράς για την πολιτική κατάσταση που επικρατούσε τότε στο αχανές, εντυπωσιακό από κάθε πλευρά Σουδάν. Το βιβλίο του Κόμπο Αμπέ είχε ξεμείνει στο τραπέζι. Λάφυρο από παλαιότερες περιδιαβάσεις· το άνοιξα στην τύχη. Έτσι, για αλλαγή κλίματος, για την απαραίτητη αντίστιξη. Ξαναβρήκα γρήγορα τη σελίδα που συνδέει αναπάντεχα τους δύο τόσο διαφορετικούς από κάθε πλευρά τόπους. Είχα ήδη υπογραμμίσει εκείνες τις δύο γεωγραφικές κλείδες: Ιαπωνία - Σαχάρα. Οι δύο πόλοι στην ίδια σελίδα, ο σπινθήρας της κρίσιμης στιγμής. Κάτι στερεό μέσα μου σκίρτησε, θέλησε ξαφνικά να ξετυλιχτεί. Κάτι σαν την ποίηση, ας πούμε, ενός μυθιστορήματος, την οποία συνεπάγεται, σχεδόν μαθηματικά, το κάθε ταξίδι από το Τόκιο στο Χαρτούμ μέσω Γιαουντέ. Ενα παλίμψηστο τοπίων και εμπειριών απαιτούσε την εξονυχιστική του διερεύνηση. Ετσι άρχισα να γράφω. Από το λαβυρινθώδες Τόκιο, όπου κατά καιρούς βρέθηκα, στην πληθωρική Γιαουντέ και από κει στη λάβρα του Χαρτούμ η απόσταση είναι τεράστια, αλλά κάποια στιγμή σκέφτηκα ότι θα μπορούσε ενδεχομένως να χωρέσει σ' ένα μόνον ημερολόγιο βλεμμάτων. Αρκούσε, κατ' αρχήν, η κατάλληλη επεξεργασία, η ορθή επιλογή των θεματικών εστιών. Το υλικό ήταν όντως τεράστιο, φαινομενικά ανένταχτο και ατίθασο: απότομες εναλλαγές χωρών και ανθρώπων, πολύσημες εικόνες, απρόβλεπτες συναντήσεις, πρωτόγνωρα «πιστεύω», αλλεπάλληλα μυστήρια, μεταμορφώσεις ιδεολογημάτων, ανατροπές ηθών, προοπτικές λαβυρίνθων. Και βεβαίως οι συστάδες των δέντρων στις ιαπωνικές πόλεις που παραπέμπουν στην αρμονία τού ζεν, οι αριστοτεχνικοί κήποι-ραψωδία στη σκιά των επιβλητικών ουρανοξυστών του Τόκιο, η οργιαστική βλάστηση και η κάθιδρη γοητεία του Καμερούν, ο χορός των στροβιλιζόμενων δερβίσηδων σ' ένα από τα παλαιότερα τζαμιά του Χαρτούμ, οι παράδοξες τελετουργίες στα εγκαίνια μιας γέφυρας στο κυανό σκέλος του Νείλου, ο μισοκατεστραμμένος ναός του Αμούν, στα ερείπια της πόλης Νάκα, και ό, τι αυτός προοιωνίζεται. Από μια άποψη, φρονώ ότι το βιβλίο μου είναι οδηγός αναδρομικών ηδονών.
Τρίτη πρόταση, ένα βιβλίο που έτυχε θερμής υποδοχής από κοινό και κριτικούς. Η συγγραφέας Αργυρώ Μάντογλου, δίχως να τη γνωρίζω προσωπικά, μου είναι ιδιαίτερα συμπαθής, ίσως και λόγω της αμεσότητας της γραφής της. Το "Όλα στο μηδέν", είναι ένα βιβλίο για να ποντάρει κανείς.
Όταν η Αυγή συναντά τον Σταύρο στο καζίνο, τα πάντα μοιάζουν πιθανά: η εύνοια της Τύχης, ο έρωτας, η έμπνευση. Ωστόσο, και οι δύο κρύβουν το αληθινό τους πρόσωπο και οι δύο έχουν μυστικά και διπλές ιδιότητες. Σε κάθε περιστροφή της ρουλέτας βιώνουν με ένταση όλα τους τα πάθη· κυνηγώντας τη μεγάλη Νίκη, θα ζήσουν μια σειρά από αποκαλυπτικές Ήττες· ποντάροντας και οι δύο στην πλέον ανυπόστατη πλευρά του άλλου, στην πλέον ακραία πιθανότητα, πειραματίζονται με την ίδια τους την ύπαρξη και τολμούν το πιο ριψοκίνδυνο στοίχημα... Με φόντο τον φαντασμαγορικό κόσμο του καζίνου, τυχοδιώκτες, εκκεντρικοί, γυναίκες μόνες, ταξιδιώτες και λιποτάκτες, πρώην ευνοημένοι και νυν υποταγμένοι, άνθρωποι εθισμένοι στην ελπίδα, εξαγοράζουν τη λήθη και επενδύουν τις φαντασιώσεις τους σε σχέσεις υψηλού ρίσκου, προσδοκώντας το νεύμα της «άστατης θεάς». Στόχος, η παραμονή στο παιχνίδι. Ένα παιχνίδι, καθ' ομοίωση της ίδιας της ζωής. Το "Όλα στο μηδέν", περιπέτεια ερωτική με εσωτερική και εξωτερική δράση, διερευνά την έλξη για τα τυχερά παιχνίδια, τη δύναμη της εξάρτησης, τη σχέση του τζόγου με το παράφορο πάθος και τη μυθοπλασία. Κυρίως, όμως, ανατέμνει ένα βασικό ανθρώπινο ένστικτο: την αρχέγονη σχέση μας με την Τύχη. Η ανάγνωση δεν είναι όμως θέμα Τύχης. Γιατί ευτυχώς γράφονται ακόμα ωραία βιβλία, από ωραίους ανθρώπους.
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
21:07
-Η μετεκλογική περίοδος μου φέρνει στο νου εκείνες τις ξέγνοιαστες παιδικές μου μέρες. Τότε που, με ένα κοντό κομμάτι καλάμι, φυσούσαμε αέρα σε πλαστικά ποτηράκια με σαπουνόνερο και μετά κάναμε μπουρμπουλήθρες. Με πόση νοσταλγία θυμάμαι εκείνες τις γυαλιστερές πομφόλυγες να αιωρούνται στο κενό και να ιριδίζουν στο φως! Και πόση μελαγχολία έκρυβε εκείνο το σιγανό «πουφ!» που ακολουθούσε και τις έστελνε στην ανυπαρξία… Έτσι, σα σαπουνόφουσκες και οι προεκλογικές εξαγγελίες που έθρεψαν την ελπίδα στους ψηφοφόρους. Για σκεφτείτε. Μια ελπίδα κλεισμένη μέσα σε μια διάφανη φούσκα. Τώρα είμαστε στη φάση της αιώρησης.
-Και τώρα που είπα αιώρηση, όταν λείπει ο ΓΑΠ από τη χώρα θα έχουμε κυβερνήτη τον θαλάσσιο ελέφαντα Παγκάλ; Να μου το πείτε άμα είναι να μεταναστεύσω στην Αρκτική.
-Αφού είπα Αρκτική να το συνεχίσω. Το 2020 λέει, η Αρκτική θα αποτελεί τους θερινούς μήνες μια ωραία λίμνη, λόγω της υπερθέρμανσης. Μιλάμε για την πιο μεγάλη πισίνα ετούτου του κόσμου. Και την αρχή του Άλλου Κόσμου. Πάνε τα παγόβουνα που μαθαίναμε στο σχολείο, ξεχάστε τα. Η εκδίκηση του Ανθρώπου για τον «Τιτανικό» είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο.
-Και μιας και είπα κρύο, πάμε πάλι στα εγχώρια. Πόσο κοστίζει μια θεατρική παράσταση; 20 ευρώ; Πόσο κάνει το σινεμά; 7-8 ευρώ; Χωρίς το ποπ κορν εννοείται. Ε, λοιπόν για να ψηφίσεις για νέο πρόεδρο της ΝΔ αρκούν 2 ευρώ. Αναμφισβήτητα η πιο φτηνή διασκέδαση στις μέρες μας. Καθίστε να δείτε πόσα εισιτήρια θα κόψει.
-Είπα διασκέδαση και θυμήθηκα ένα ερώτημα. Έχω μπερδευτεί. Για τη χηρεύουσα θέση του Καραμανλή είναι υποψήφιος και ο Ζορό;
-Με το μαύρο και άραχλο της στολής του Ζορό, τι μου ήρθε στο μυαλό; Σε διψήφιο νούμερο κινείται λέει το έλλειμμα 12, 13, 14%... Αυτό δεν είναι έλλειμμα, περίσσευμα (απελπισίας) είναι. Αλλά έτσι είναι ο Έλληνας, καταναλώνει περισσότερα από όσα χρειάζεται. Λέγοντας «Έλληνας» βέβαια, εννοώ από Εκάλη και πάνω. Οι υπόλοιποι καταναλώνουμε τα ψιχία που πέφτουν από το τραπέζι. Και μας αρέσει, να δείτε. Τυπικοί Γραικοί.
-Με το Greeks, σκέφτηκα και το πώς υποδέχτηκαν οι φίλοι μας οι Ευρωπαίοι τον Υπουργό Εθν. Οικονομίας στο Λουξεμβούργο. Καλά, του κλώτσου και του μπάτσου μας έχουν. Καλέ, γιατί τόσο μίσος; Σα βρεγμένη γάτα επέστρεψε ο Υπουργός μας και με αυτιά κόκκινα από το τράβηγμα. Θα πρέπει μάλλον να τους είμαστε πολύ υπόχρεοι (κάμποσα δις σημαίνει αυτό) και μας έχουν γραμμένους εκεί που δεν πιάνει μελάνι. Πρέπει, λέει, για μια ακόμα φορά να τους προσκυνήσουμε, για να μη μας τιμωρήσουν σκληρά. Στο τέλος θα πιστέψω πως δεν είναι αυτοί εταίροι μας, αλλά εμείς εταίρες τους.
-Τώρα που είπα εταίρες, να δείτε, θυμήθηκα τους δημοσιογράφους. Ειδικά αυτοί του Mega, πρωινής και βραδινής ζώνης δεν έχουν πια ταμπού, τα κάνουν όλα και σε λογικές τιμές. Εντάξει, δε λέω, υπάλληλοι του ΠΑΣΟΚ είναι οι άνθρωποι, αλλά και η Μαυρέτα που έχω στο φαρμακείο άμα τύχει και κάνω καμιά μαλακία μου το επισημαίνει, δεν τα ρίχνει όλα σε κάποιον συνταξιούχο πρώην φαρμακοποιό.
-Λέγοντας «συνταξιούχος» θυμήθηκα το Γιώργο. Το κοινό του πρέπει να πάσχει από Αλτσχάιμερ, γιατί πως αλλιώς δικαιολογείται το εξής απίστευτο που συνάντησα στο διαδίκτυο;
Μα την αλήθεια, στην αρχή σκέφτηκα ότι ήταν στημένο από τον Κανάκη, αλλά πού! Εδώ βέβαια τα πράγματα είναι σοβαρά. Έχουν διαπραχθεί αδικήματα. Νομικός δεν είμαι, αλλά η διασπορά ψευδών ειδήσεων –μεταξύ άλλων- δε θα έπρεπε να τιμωρείται, ακόμα κι αν κανείς δεν ασχολείται με την προσβολή της νοημοσύνης και της αξιοπρέπειας; Αλλά στο ΕΡΣ, από τον έναν Αυτιά μπαίνουν κι από τον άλλο βγαίνουν.
-Αυτιά είπα; Τι άκουσαν τ’ αυτάκια μου; Νόμπελ Ειρήνης στον Ομπάμα και Νόμπελ Λογοτεχνίας στη Γερμανορουμάνα Μύλερ; Ρε σεις, μήπως τα μπέρδεψαν εκεί στην Σουηδική Ακαδημία και τα έδωσαν ανάποδα; Θα μου πείτε, τι σχέση έχει ένας Αμερικανός Πρόεδρος με τη λογοτεχνία; Σωστά, αλλά και με την Ειρήνη πάλι τί σχέση έχει;
Αυτά τα ισόβια μέλη της Ακαδημίας είναι για ισόβια με τέτοιες απονομές. Τέρμα και τελείωσε, η νόσος του 21ου αιώνα είναι το Αλτσχάιμερ.
-Και αφού μίλησα για τη Μύλερ, η οποία βραβεύτηκε γιατί περιγράφει μελανά (όπως ήταν εξάλλου) την περίοδο Τσαουσέσκου, να πω ότι έχουν δοθεί και πολύ σωστά βραβεία.
Ποιος θα ήξερε τον Κέρτες ή τον Σεφέρη αλλιώς; Αλλά όταν έχεις ως υποψήφιους τον Ροθ ή τον Οζ, μάλλον πρέπει να παραμερίζεις τις πολιτικές σκοπιμότητες. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Τη βράβευση του Τσώρτσιλ; Το ανεκδιήγητο νόμπελ (έτσι, με μικρό) στον Γκάο Ξινγιάνγκ (αλήθεια, πού χάθηκε αυτή η ψυχή;), μόνο και μόνο γιατί τα έβαλε με την κινεζική κυβέρνηση και την κοπάνησε στο Παρίσι; Σας λέω, πήρα να διαβάσω το «Βουνό της Ψυχής» και στη σελίδα 100 είχα αμετάκλητα χαθεί μέσα σε ελώδεις ορυζώνες και με είχε πάρει ο ύπνος σε άθλια καταλύματα της κινεζικής επαρχίας, αναζητώντας μια γκόμενα χωρίς πρόσωπο (λες κι αν είχε πρόσωπο θα την αναγνώριζα ανάμεσα στις άλλες κινέζες του μόχθου). Ευτυχώς που τα γιγάντια πάντα είναι πάντα χορτοφάγα, αλλιώς θα με είχαν καταβροχθίσει. Ή να πω για το θάψιμο του Φουέντες που ήταν δυο σκάλες πάνω από τον Οκτάβιο Παζ, αλλά όχι και τόσο politically correct σκάλες; Ή για τον Φο; Ή για την Γιέλινεκ; Ή για το ότι δεν το πήρε ποτέ ο Καζαντζάκης (τη χρονιά που ήταν υποψήφιος με τον Σικελιανό το πήρε νομίζω ο Χιμένεθ) και ο Μπόρχες, για παράδειγμα; Δηλαδή ο Λε Κλεζιό είναι σύμφωνα με την Ακαδημία εφάμιλλος συγγραφέας με τον Καμύ, τον Μαν, τον Έσσε ή τον Μάρκες; Σα να λέμε, ο Μπατσινίλας συμπαίκτης του Εουσέμπιο και του Πλατινί ένα πράμα. Να δείτε που όταν θα είμαι υποψήφιος θα το δώσουν σε κανέναν άλλο.
-Κι εφόσον φτάσαμε και στα εν οίκω, να μην ξεχνιόμαστε:
"ΝΑ ΤΑ ΕΚΑΤΟΣΤΗΣΕΙΣ ΜΑΜΑ ΜΑΣ!"
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
20:39
Οι Τσιριτσάντσουλες παρουσιάζουν τον "Κύκλωπα" του Ευριπίδη στο 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου  Από την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου εώς και την Τρίτη 20 Οκτωβρίου στους Δρόμους της Αθήνας θα διεξαχθεί το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου με πολλές συμμετοχές από ομάδες της Ελλάδας και ομάδες από το εξωτερικό. Περιδιαβαίνοντας στο Θησείο, στο Μοναστηράκι, την Κλαυθμώνος και τη Διονυσίου Αεροπαγίτου θα μπορείτε να απολαύσετε σπουδαίες παραστάσεις και θεάματα έξω από τον συμβατικό χώρο της θεατρικής αίθουσας. Οι καλλιτέχνες του δρόμου αποτελούν μια ιδιαίτερη φωνή στα πολιτιστικά δρώμενα, καθώς προσπαθούν να μετατρέψουν τον δημόσιο καθημερινό χώρο, σε χώρο έκφρασης και άμεσης επικοινωνίας με τους κατοίκους, τους περαστικούς και εν γένει τους πολίτες που ζουν και ζωντανεύουν την πόλη και το αστικό περιβάλλον. Δίνουν όλη τους την ενέργεια προκειμένου να τραβήξουν και να διατηρήσουν την προσοχή των προσωρινών θεατών τους, οι οποίοι δεν δεσμεύονται να τους παρακολουθήσουν ως το τέλος. Η ανταμοιβή τους δεν είναι προκαθορισμένη και προπληρωμένη αλλά αφήνεται στην ευχέρεια των θεατών να τους ανταμείψουν ανάλογα με την κρίση τους και τη δυνατότητά τους. Ο Κύκλωπας, του Ευριπίδη, είναι το μόνο Σατυρικό Δράμα από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία, που σώζεται ολόκληρο. Αποτελεί την πρώτη παράσταση που δημιουργήσαμε με τις Τσιριτσάντσουλες προκειμένου να την παρουσιάσουμε στους δρόμους και τις πλατείες, σε πόλεις και χωριά. Η πρώτη της παρουσίαση έγινε το 2002 στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αεροπαγίτου και έκτοτε έχουμε περιοδεύσει σε πολλά μέρη της Ελλάδας και του εξωτερικού. Μετά από αρκετές παραστάσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κλείνουμε τη φετινή μας περιπλάνηση με τρεις παραστάσεις στην Αθήνα. Σάββατο 17 Οκτωβρίου, 18:00 Πλατεία Μοναστηρακίου Κυριακή 18 Οκτωβρίου, 17:00 Πλατεία Μοναστηρακίου Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, 19:00 Πλατεία Μοναστηρακίου Η σκηνοθεσία της παράστασης είναι του Μαρίνου Μουζάκη ενώ η επιμέλεια της μουσικής που παίζεται με φυσικά όργανα είναι του Στέφανου Φίλου. Μαζί με αυτούς στους ρόλους και στον χορό των Σατύρων εναλάσσονται οι Κωνσταντίνος Πουλής και Ελισσαίος Βλάχος. Μπορείτε να κατεβάσετε το, πολύ ενδιαφέρον, πλήρες πρόγραμμα του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Θεάτρου Δρόμου από το επίσημο σάιτ του Φεστιβάλ http://www.istfest.gr">[www.istfest.gr] |
18:41
«Εγεννήθηκα εγώ εις το Μεγανήσι της Αγίας Μαύρας. Ένας Μεταξάς ήλθε και το κατοίκησε. Εκεί εκατοίκησαν οι παππούληδές μας, τέσσερα αδέρφια Φερεντιναίοι» [44].
Γεννημένος το 1785 σε μικρή ηλικία χάνει και τους δύο γονείς του από ατυχήματα και μπαίνει ψυχοπαίδι σε Αγιομαυρίτικο σπίτι. Επιστρέφει στο νησί έφηβος πια και αποφασισμένος να μπαρκάρει στα εμπορικά πλοία της εποχής. Μάλιστα ο αδερφός του ήταν κάτοχος ενός εξ αυτών. Στην πορεία όμως κάποιος κλεφταρματολός, ονόματι Ζαφείρης τον ξεσηκώνει και τον συμπαρασύρει να συμμετάσχει στον Αγώνα. Αυτό έγινε το 1804. Ένα χρόνο μετά συναντά τον Κατσαντώνη και λίγο αργότερα τον Καραϊσκάκη :
«Ξακολουθάαμεν την κλεψιά τότε, διάφορους πολέμους. Ερχόντανε και μεγαλώναμε. Εξακολουθάγαμε. Εμεγάλωσε οΑντώνης, έτρεμε η Τουρκιά. Στα 1805 ήλθε και ο Καραϊσκάκης»[45].
Ο Δήμος Τσέλιος συνεχίζει με συνέπεια τη δράση του ως Κλέφτης και ανέρχεται στην ιεραρχία ενώ αποκτά στενή φιλική σχέση με τον Καραϊσκάκη:
«Έφυγε ο Καραϊσκάκης από το Πρεμέτι από τη φυλακή. Από τόπον εις τόπον ήλθε εις τα Άγραφα. Εγίνηκε και αυτός πρώτη σκάλα, καθώς ήμον και εγώ(…)Τότε με τον Καραϊσκάκη απόκτησα πιστή αγάπη. Από τότε. Εσκοτώσαμε τον Λιάζακα τον Βελιγκέκα. Εμείς είμεθα σαράντα, εκείνοι χίλιοι»[46].
Σ’ όλη την περίοδο μέχρι την Επανάσταση δε μένει μακριά από το Μεγανήσι. Παρ’ ότι έχει ήδη παντρευτεί (τελικά απέκτησε έξι παιδιά), επισκέπτεται το νησί συνήθως με άλλους οπλαρχηγούς:
«Τον χειμώνα εκαθήμεθα εις ένα λιτρουβιό εις το Μεγανήσι με τον Καραϊσκάκη και Οδυσσέα. Ο Καραϊσκάκης μου είπε δια την Εταιρείαν, ότι θα γίνει την άνοιξιν. Η φαμελιά μου ήτον εις το Μεγανήσι. Εβγήκα έξω. Εβγήκαμεν έξω»[47]
Το Μεγανήσι παραμένει για τον Τσέλιο το «μέσα», ο τόπος γαλήνης και ανάπαυλας από τον ορυμαγδό της μάχης, ο τόπος που θάλπει τη φαμελιά του. Με την έκρηξη της Επανάστασης αρχίζει να διαφαίνεται όχι μόνο η στρατηγική δεινότητά του και η ανδρεία του, μα και η απεριόριστη εκτίμηση που έτρεφαν οι άλλοι γι’ αυτόν.
«Εξορμούν οι Λευκάδιοι υπό τον Δήμον Τσέλιον εις την Ήπειρον και καταδιώκουν τους Τούρκους καταφύγοντας εις Βάλτον και Ξηρόμερον»[48]
αναφέρει ο ιστορικός Κ. Μαχαιράς και αλλού γράφεται:
«Ο αντιστράτηγος Δημοτζέλιος έδειξε και τώρα την ανδρεία και αξιότητά του, και δεν αμφιβάλλομεν ότι θέλομεν έχει πάντοτε αιτίαν να εγκωμιάζομεν έναν τόσον γενναίον και ταύτω τόσον μετριόφρωνα πολεμιστήν»[49].
Από το 1821 έως το 1829 ο οπλαρχηγός συμμετέχει σε δώδεκα εκστρατείες, δώδεκα πολιορκίες και τριάντα εννέα μάχες με σημαντικότερες αυτές της Βόνιτσας, του Μύτικα και του Λεσινίου, το οποίο και οχύρωσε μετατρέποντάς το σε απόρθητο φρούριο μέχρι την απελευθέρωση. Συμμετείχε και στις δύο πολιορκίες του Μεσολογγίου, από το οποίο εξήλθε λόγω ασθένειας, χωρίς όμως να πάψει να μάχεται έξωθεν[50]. Η σημαντικότερη ίσως τιμή του αποδόθηκε λεκτικά μετά τη μάχη της Αράχωβας, από το στόμα του ίδιου του Καραϊσκάκη:
«Ήτον απαραδειγμάτιστος και η δραστηριότης του στρατηγού Δήμου Τζέλιου, όστις έπιασε τον σημαντικότατον ζωντανόν, εφόνευσε περίπου 15 μόνος του, και επειδή ο σκοτωμός των εχθρών είναι πολυάριθμος, αγνοώ, ίσως εφόνευσε και περισσότερους. Τούτο μόνον σας λέγω ότι εις κάθε εποχήν δείχνει μεγάλη γενναιότητα»[51].
Μετά την απελευθέρωση και την έλευση του Όθωνα βρίσκουμε το 1836 το Δήμο Τσέλιο να πρωτοστατεί σε κίνημα με αιτήματα την εκδίωξη των Βαυαρών που λυμαίνονταν το δημόσιο βίο και την κατάρτιση Συντάγματος. Το κίνημα αποτυγχάνει και ο ίδιος αυτοεξορίζεται στα πάτρια εδάφη εξαθλιωμένος οικονομικά και καταπτοημένος ηθικά. Αναφέρει σχετικά ο Τερτσέτης:
«Προχθές είδα εις το δρόμον των Αθηνών με πενιχρά φορέματα, πολύ πλέον πενιχρά, βυθισμένον εις την λύπην, ομοίαζε η όψη του προσώπου του. Είδα τον οπλαρχηγό Δημοτσέλιο (…)ούτε γράμματα προσκυνημένων, τα οποία εδιάβασα, ούτε φόβος και δώρα εχθρού τον έπεισαν να προδώσει τη σημαία, την οποίαν μάλιστα εζώσθη ως σινδόνι θανάτου. Ταλαίπωρη Ελλάς. Τα αληθινά σου τέκναθρέφονται με τα δάκρυα των, παραλογούν ή παραμιλούν εις τους δρόμους»[52].
Ο Τσέλιος πεθαίνει το 1854 στο Αγρίνιο. Οι βαθμοί που του είχαν αφαιρεθεί του επεστράφησαν το 1843, ενώ τα οστά του μεταφέρθηκαν στο Μεσολόγγι το 1901 και αργότερα στον Κήπο των Ηρώων. Ο ανδριάντας του στήθηκε στο Μεγανήσι να ατενίζει τα μέρη που απελευθέρωσε μόλις το 2006…
Μέχρι την Ένωση της Επτανήσου με την υπόλοιπη Ελλάδα στα 1864 στο Μεγανήσι επικρατεί το πατροπαράδοτο φεουδαλικό σχήμα, όπου κάποιες αρχοντικές οικογένειες κατέχουν τις περισσότερες εκτάσεις καθώς και τα παραγωγικά μέσα (ανεμόμυλους, ελαιοτριβεία, καΐκια κ.τ.λ.), όπως η οικογένεια του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη.
Δικός της ήταν ο ένας από τους έξι ανεμόμυλους που δεσπόζει σήμερα πάνω από το Κατωμέρι και ονομάζεται «Παλιόμυλος»[53], καθώς και πολλά κτήματα που , όπως συνηθιζόταν, υπενοικιάζονταν. Ο ίδιος ο ποιητής ερχόταν συχνά στο νησί και μάλιστα είχε Μεγανησιώτες στη δούλεψή του. Αναφέρεται ότι η πρώτη φράση του διθυράμβου για τον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε’, προέρχεται από χείλη Μεγανησιώτη ψαρά[54].
Στο Μεγανήσι υφίσταται Δήμος από το 1829 και αναγνωρίζεται επισήμως μετά την Ένωση με βασιλικό διάταγμα του 1866. Έχει δύο χωριά (Βαθύ, Σπαρτοχώρι) και περιλαμβάνει τα νησιά Σκορπιό, Μαδουρή, Χελώνι, Κυθρό, Θηλειά, Άγιο Νικόλαο, Σπάρτη και Πεταλά[55]. Ο Δήμος καταργείται το 1912 και επιστρέφουμε σε δύο κοινότητες : «Βαθέος» (Βαθύ και Κατωμέρι) και «Σπαρτοχωρίου».
Η οικονομία στηρίζεται στην εγχώρια παραγωγή λαδιού, λιναριού, κρασιού, κριθαριού, σιταριού, ενώ η αλιεία και το εμπόριο ανέρχονται σταδιακά. Αναφέρεται ειδικότερα και το εμπόριο πέτρας η οποία χρησιμοποιείται για το χτίσιμο των Λευκαδίτικων αρχοντικών[56]. Η θρησκεία εξακολουθεί να έχει βαρύνουσα σημασία στις ζωές των κατοίκων αφού στις αρχές του αιώνα μια επιδημία ευλογιάς οδήγησε τους πιστούς στο να μεταφέρουν τη σεπτή Κάρα του Αγίου Βησσαρίωνος (1489-1541) από την Πύλη Τρικάλων για δεήσεις στο Μεγανήσι. Έκτοτε θεωρείται πολιούχος του νησιού και το 1910 οικοδομήθηκε η ομώνυμη εκκλησία[57]. Η πολιτιστική δράση είναι επίσης παρούσα αφού από το 1880 παιζόταν στο Κατωμέρι ο «Ερωτόκριτος» του Κορνάρου και αργότερα άλλες δημώδεις θεατρικές παραστάσεις όπως η «Γκόλφω» και η «Σκλάβα» του Περεσιάδη[58]. Αυτό από μόνο του μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το βιοτικό επίπεδο είναι αισθητά βελτιωμένο σε σχέση με την υπόλοιπη Λευκάδα, πράγμα που υποδεικνύει και ο πληθυσμός του νησιού: Το 1920, 1644. Το 1928, 1650, ενώ το 1940, 2054, τη στιγμή που άλλα χωριά της Λευκάδας μετά βίας ξεπερνούσαν τις τριακόσιες ψυχές. Επιπρόσθετα το Μεγανήσι εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό αποφοίτων Γυμνασίου, μεγαλύτερο κι από την πρωτεύουσα Λευκάδα![59]
Η στασιμότητα του πληθυσμού στη διάρκεια του Μεσοπολέμου έχει να κάνει με τη μετανάστευση, φαινόμενο που θα ενταθεί μεταπολεμικά. Υπολογίζεται ότι κατά την πρώτη μόνο δεκαετία του 20ου αιώνα μεταναστεύουν 210 άνθρωποι (κατά κύριο λόγο άντρες) από το Μεγανήσι για την Αμερική ή τη Ν. Αφρική, δηλαδή το 1/8 του πληθυσμού![60]
Στην ιστορική καμπή που θα χαράξει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος το νησί δε μένει αλώβητο. Στην αρχική επιστράτευση σαράντα περίπου Μεγανησιώτες ξεκινούν σα σε πανηγύρι για το μέτωπο της Αλβανίας[61]. Τελικά δεν αναφέρεται η συμμετοχή κανενός στις εχθροπραξίες. Εντούτοις το Μεγανήσι δε μένει ασυγκίνητο και παρά τη νομισματική κρίση και την επίταξη των καϊκιών του, στέλνει ρουχισμό στους εμπόλεμους.
Συχνά συγχέεται η ονομασία της σπηλιάς του «Παπά» με αυτή του υποβρυχίου «Παπανικολής». Η αλήθεια είναι ότι η φυσική σπηλιά πήρε το όνομά της όχι επειδή διετέλεσε ορμητήριο ή κρησφύγετο του περιλάλητου υποβρυχίου, μα επειδή αποτέλεσε κρυψώνα για τους μεσαιωνικούς πιστούς και τον ιερέα τους από τις πειρατικές επιδρομές. Έχει αναφερθεί ωστόσο η δράση άλλων υποβρυχίων στα χωρικά ύδατα του Μεγανησίου καθώς και ο τορπιλισμός ιταλικού ανιχνευτικού το 1942[62]. Το Πάσχα του 1941 καταφεύγει στο Μεγανήσι κλιμάκιο υψηλόβαθμων στρατιωτικών του Σερβικού Επιτελείου, με επικεφαλής το Στρατάρχη Σίμοβιτς[63]. Εικάζεται ότι ανάμεσά τους βρισκόταν ο μετέπειτα στρατάρχης «Τίτο», που το ίδιο διάστημα διαφεύγει μέσω Ιονίου για τη Μέση Ανατολή.
Η έλευση των Ιταλών φασιστών την ίδια χρονιά αλλάζει τη ζωή των κατοίκων. Η ιταλική δύναμη αριθμεί μόλις είκοσι άτομα, μα εφαρμόζουν σκαιές μεθόδους, όπως την απαγόρευση της κυκλοφορίας και τη συσκότιση, ενώ δε διστάζουν να σέρνουν στις φυλακές ή να ξυλοκοπούν τους αντιφρονούντες. Δε λείπουν αυτή την εποχή και φαινόμενα μαυραγοριτισμού, αν και σε μικρό ποσοστό. Διατηρείται ακόμα μια υποτυπώδης εμπορική γέφυρα με τη Στερεά Ελλάδα, είτε παρανόμως, είτε με την ανοχή των δωροδοκημένων καραμπινιέρων και μελών της «Φινάντσα».
Την ίδια περίοδο (αρχές του ’42) αρχίζει να οργανώνεται η Αντίσταση με τη γνωστή τριαδική μέθοδο. Στην ουσία το Μεγανήσι αποτελεί αντιστασιακό κρίκο μεταξύ Λευκάδας και Ξηρομέρου. Στα αρχεία του ΕΑΜ του Μάη του ’43 το Μεγανήσι αναφέρεται ως «5η τομεακή». Το 1943 επίσης ιδρύεται η ΕΠΟΝ Μεγανησίου που αναλαμβάνει δράση κοινωνική (συσσίτια) και πολιτιστική (ανεβάζει το «Φωτεινό»). Μάλιστα είναι η πρώτη φορά που σε χωριό της Λευκάδας ανεβαίνουν γυναίκες στη σκηνή, το 1944[64]. Συχνά πυκνά το νησί δέχεται εκφοβιστικούς βομβαρδισμούς, και μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το καταλαμβάνουν οι Γερμανοί, τέσσερις ένοπλοι όλοι κι όλοι. Η Αντίσταση φουντώνει και αρκετοί Μεγανησιώτες συμμετέχουν σε ένοπλη δράση, όπως ο σαμποτέρ Βαρνακιώτης, στην Αιτωλία. Τελικά το νησί πληρώνει το δικό του φόρο αίματος στην Ελευθερία καθώς δύο απ’ τους αντιστασιακούς συλλαμβάνονται στη Νικιάνα και μεταφέρονται στο Αγρίνιο όπου και εκτελούνται δια απαγχονισμού στις 27-7-1944. Ήταν ο Δημήτρης Μαρούλης και ο Νίκος Αμάραντος…[65]
Κατά την περίοδο του εμφυλίου βρίσκουμε εξόριστους Μεγανησιώτες στο κολαστήριο της Μακρονήσου από το 1947- 50[66].
Η Μεγανησιώτικη οικονομία προσπαθεί να ορθοποδήσει στηριζόμενη στην ελαιοπαραγωγή, την οικιακή κτηνοτροφία και την αλιεία. Σταδιακά όμως στρέφεται στη ναυτιλία και τη μετανάστευση. Η συγκοινωνία γίνεται με καΐκια και η μεταφορά στον Πειραιά με το περιλάλητο «Γλάρος».
Ο Ροντογιάννης χαρακτηρίζει τους Μεγανησιώτες «εφοπλιστές» και «θαρραλέους πλοιοκτήτες»[67]. Το Μεγανήσι δίνει τότε «κάποια εντύπωση ευμάρειας, σε αντίθεση με τη βαθιά εντύπωση ανέχειας που προκαλούν όλα σχεδόν τα χωριά της ορεινής Λευκάδας»[68]. Πράγματι, αναφέρεται η ύπαρξη 22 εμποροκάικων με ευρύ πεδίο δράσης[69]. Ταυτόχρονα επέρχεται και μια στροφή προς τη μόρφωση και την επιστημονική κατάρτιση, που τελικά θα αναδείξει τη νέα δυναμική μεταπολεμική γενιά, το άλλο πρόσωπο του νησιού.
Παρ’ όλα αυτά ο πληθυσμός ξεκινά μια μειωτική τροχιά που εξηγείται για μια ακόμα φορά από το νέο μεγάλο μεταναστευτικό κύμα προς την Αυστραλία (κυρίως) και την Αμερική. Ο καταστροφικός σεισμός της Κεφαλονιάς του ’53 αφήνει ανεπηρέαστο το Μεγανήσι, όπως και άλλοι μεγάλοι σεισμοί στη συνέχεια, πιθανότατα λόγω της γεωλογικής του
–σπηλαιώδους- υποδομής. Στη δεκαετία του εξήντα ανθεί ένα νέο είδος παραεμπορίου, αυτό των λαθραίων τσιγάρων, που προσπορίζει κινδύνους αλλά και παχυλά εισοδήματα στους ενασχολούμενους. Φυσικά, στην περίοδο της Χούντας βρίσκουμε στους κλωβούς της Γυάρου και Μεγανησιώτη εκπρόσωπο, το Λάμπρο Δάγλα[70].
Με τη Μεταπολίτευση αρχίζει ουσιαστικά ν’ αλλάζει πρόσωπο το νησί κυρίως τεχνολογικά, παρ’ ότι ο πληθυσμός διατηρεί τις ελλειπτικές του τάσεις, λόγω της εσωτερικής αυτή τη φορά μετανάστευσης προς Πάτρα και Αθήνα. Έτσι το Νοέμβρη του 1974 το Μεγανήσι ηλεκτροδοτείται για πρώτη φορά και αποκτά τηλεφωνική σύνδεση δύο χρόνια αργότερα. Η υδροδότηση ωστόσο εξακολουθεί να παραμένει δυσχερής και να γίνεται από πηγάδια ή ακόμα κι από υδροφόρα πλοία, ενώ σχεδόν κάθε σπιτικό διαθέτει ιδιωτική στέρνα. Στα 1977 και μέχρι το 1980 το νησί γίνεται αντικείμενο ανθρωπολογικής μελέτης, από τον τότε Λέκτορα και νυν καθηγητή του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης Roger Just. Το βιβλίο του «A Greek Island Cosmos» αποτελεί μια γλαφυρή αποτύπωση της Μεγανησιώτικης κοινωνίας πριν την έλευση του τουρισμού.
Το 1980 ιδρύεται για πρώτη φορά Γυμνάσιο στο Μεγανήσι και αποτελεί έναν σημαντικό μοχλό αναζωογόνησης της πνευματικής και κοινωνικής ζωής. Σε συνδυασμό με την ίδρυση του Συλλόγου Απανταχού Μεγανησιωτών «Ο Μέντης» (ήδη από το 1976), που δραστηριοποιείται κυρίως στην Αθήνα, το Μεγανήσι δείχνει να διαρρηγνύει το κουκούλι της πολιτιστικής του εσωστρέφειας.
Η δεκαετία του ’80 λοιπόν αποτελεί το μεταίχμιο που γεφυρώνει το μεταπολεμικό Μεγανήσι μ’ αυτό της νεωτερικότητας. Η ελαιοπαραγωγή μειώνεται σταδιακά και τα οικονομικά σκήπτρα περιέρχονται στο ναυτιλιακό συνάλλαγμα[71]. Ο τουρισμός από ευκαιριακός που ήταν αποκτά μια κάποια οργάνωση. Το 1984 μπαίνει σε λειτουργία το πρώτο μεγανησιώτικο οχηματαγωγό σκάφος, για να κατασκευαστούν τρία ακόμα στη συνέχεια εκσυγχρονίζοντας τις μεταφορές. Το 1985 το νερό της Βαυκερής φτάνει στο νησί επιλύνοντας το μόνιμο πρόβλημα της λειψυδρίας. Στο τέλος της παραγωγικής αυτής δεκαετίας οι κοινότητες προσχωρούν σε εθελούσια συνένωση και συναποτελούν μετά από ογδόντα χρόνια ξανά το Δήμο Μεγανησίου (1990). Το 1993 το Μεγανήσι γνωρίζει την τιμή της εκπροσώπησης για πρώτη φορά στο Εθνικό Κοινοβούλιο, στο πρόσωπο του Πάνου Πάλμου. Από το 2002 προστίθενται και Λυκειακές τάξεις σ’ αυτές του Γυμνασίου. Η σταδιακή απαξίωση της ναυτιλίας στρέφει την οικονομική δραστηριότητα στο τουριστικό προϊόν με όλες τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται.
Η οικοδομική δραστηριότητα γιγαντώνεται και μη Μεγανησιώτες γίνονται κύριοι μεγάλων εκτάσεων γης, ενώ υψώνονται αδιάκοπα ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα. Στην απογραφή του 2001, οι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού ανέρχονται στους 1092 με εμφανώς αυξανόμενες τάσεις ως αιτιατού της εκρηκτικής ανάπτυξης.
Τι βαρύτητα έχει η νέα πολυγλωσσική ταυτότητα του νησιού σε σχέση με το φυσικό του κάλλος; Τι είδους συνύπαρξη είναι αυτή των παιδιών που παίζουν ανέμελα στο δρόμο και των απειράριθμων αυτοκινήτων; Των μοντέρνων καταστημάτων και των γιαγιάδων με την παραδοσιακή φορεσιά άθιχτη, σα δεύτερο δέρμα; Του μπετόν αρμέ και των φρεσκοασβεστωμένων αυλών με τις γλάστρες το βασιλικό; Είναι το Μεγανήσι του σήμερα ο τόπος των αντιθέσεων; Αναζητεί ακόμα, μετά από τόσους αιώνες, την ταυτότητα και τα χνάρια του ή μήπως βαυκαλίζεται στην κούνια της χαμένης του αθωότητας; Θα είναι για πάντα «ένα καταπράσινο κοράλλι ριγμένο στην ποδιά του Ιονίου»; Ο χρόνος θα δείξει.
Κι αν ξαναγυρίσουμε στο ερώτημα που ξεκίνησε το ταξίδι μας στο χρόνο «Ποιος είσαι κι από που; Που βρίσκονται ο τόπος κι οι γονείς σου;», τότε για τους Μεγανησιώτες τους πολυταξιδεμένους και άρα κατά βάθος νοσταλγικούς και αιώνια ερωτευμένους με το νησί τους, αξίζουν τα λόγια του Γέρο Δήμου, όχι μόνο σαν απόηχος ιστορικός, μα κυρίως σαν αποτύπωμα της συλλογικής τους ψυχής:
«Ήτον το σπίτι μας στο Μεγανήσι (…) ωραίο νησί, σαν να’ ναι στην Παράδεισο»[72] …
[44] Γεώργιος Τερτσέτης, Αυτογραφικά Απομνημονευματα του Δήμου Τσέλιου, ό.π., σελ 20
[45] ό.π., σελ. 21.
[46] ό.π., σελ. 21
[47] ό.π., σελ. 21
[48] Κ. Μαχαιρά, Λευκάς 1700-1864,ΑΘΗΝΑ 1956, σελ. 101.
[49] Περιοδικό Ελληνικά Χρονικά, τομ. Β’, II, 7-2-1925.
[50] Κώστας Πάλμος, ΔΗΜΟΤΣΕΛΙΟΣ, ΠΕΙΡΑΙΑΣ 1997,σελ. 12-13
[51] Κώστας Πάλμος, ό.π. σελ, 14
[52] Κώστας Πάλμος, ό.π., σελ. 22
[53] Κώστας Πάλμος, Μεγανησιώτικα, ό.π.., σελ. 89
[54] Κώστας Πάλμος, ό.π., σελ. 45
[55] Ι. Ροντογιάννης, ό.π., τομ. Β’, σελ. 627
[56] Βλ. και Roger Just, A Greek Island Cosmos, SAR PRESS, James Currey, OXFORD 2000, σελ. 57
[57] Κώστας Πάλμος, ό.π., σελ. 35.
[58] Σπύρος Βρεττός, Οι λαϊκοί ποιητές της Λευκάδας (1900-1985) ως κοινωνικό φαινόμενο, εκδ. Καστανιώτη, ΑΘΗΝΑ 1990, σελ. 53.
[59] Σπύρος Βρεττός, ό.π., σελ 97.
[60] Roger Just, ό.π., σελ 53.
[61] Μαρτυρία αυτόπτη μάρτυρα, Λάμπρου Δάγλα.
[62] Μαρτυρία π. Γεράσιμου Κονιδάρη.
[63] Κώστα Πάλμου, Οι Σέρβοι στο Μεγανήσι, εφ. Μεγανησιώτικοι Αντίλαλοι, περ. Β’- 8, Απρίλιος 1999.
[64] Σπύρος Βρεττός, ό.π., σελ. 55.
[65] Ζώης Τ. Κουτσαύτης, Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ (Ιταλική και Γερμανική κατοχή), εκδ. Π.Ε.Α.Ε.Α. ΛΕΥΚΑΔΑΣ, ΑΘΗΝΑ 1991, σελ. 526
[66] Μαρτυρία φυλακισμένου Λάμπρου Δάγλα.
[67] Ι. Ροντογιάννης, ό.π., τομ Β’, σελ. 622
[68] Σπύρος Βρεττός, ό.π., σελ. 45
[69] Σπύρος Βρεττός, ό.π.
[70] Μαρτυρία του ίδιου.
[71] Roger Just, ό.π., σελ. 53
[72] Γεωργίου Τερτσέτη, ό.π. σελ. 21
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
21:03
Το όνομα ίσως προέρχεται από τον πρώτο μυθικό βασιλιά του Τάφιο. Ο Τάφιος ήταν αδελφός του Τηλεβόα. Οι γονείς τους ήταν ο θεός Ποσειδώνας και η Ιπποθόη, κόρη του Λέλεγα ή κατά μια άλλη εκδοχή εγγονή του Περσέα[5]. Το πιθανότερο πάντως είναι ότι η Τάφος αποικίστηκε, όπως και όλα τα γύρω νησιά, από Ακαρνανικά φύλα μεταξύ των οποίων οι Λέλεγες και οι Τηλεβόες και το σχήμα του εν είδει «ταυ» ήταν αυτό που προσέδωσε το χαρακτηριστικό όνομα.
Γιος του Τάφιου ήταν ο Πτερέλαος, που έφερε χρυσή τρίχα στο κεφάλι, δώρο του παππού του Ποσειδώνα, η οποία τον καθιστούσε άτρωτο. Οι γιοι όμως του Πτερέλαου ενεπλάκησαν σε περιπέτειες όταν έκλεψαν τα βόδια του βασιλιά του Άργους Ηλεκτρύονος και μάλιστα σκότωσαν τους γιους του. Ο Ηλεκτρύονας ζήτησε τότε τη βοήθεια του άρχοντα της Θήβας Αμφιτρύωνα, δίνοντάς του για γυναίκα του την όμορφη κόρη του Αλκμήνη. Πράγματι ο Αμφιτρύωνας παντρεύτηκε την Αλκμήνη κι εκστράτευσε εναντίον των Τηλεβόων, μαζί με τον Κέφαλο (ιδρυτή της Κεφαλονιάς) και τον Κρέοντα. Οι Τηλεβοϊδες νήσοι (όλα δηλαδή τα νησιά της γύρω λεκάνης) υπέκυψαν, εκτός από τη νήσο Τάφο που άντεχε λόγω της χρυσής τρίχας του Πτερέλαου. Όμως η κόρη του Τάφιου βασιλιά, η Κομαιθώ, ερωτευμένη καθώς ήταν με τον Αμφιτρύωνα, έκοψε την ποσειδώνια τρίχα και το νησί κυριεύτηκε κι έγινε τμήμα του βασιλείου του Κέφαλου, προπάππου του Οδυσσέα[6]. Ο Ηρόδοτος αναφέρει ότι είδε με τα μάτια του τον αναθηματικό τρίποδα στο ναό του Ισμηνίου Απόλλωνα να γράφει «Ο Αμφιτρύωνας με προσέφερε ως μέρος από τα λάφυρα της Τηλεβόας»[7]. Όταν βέβαια επέστρεψε στη Θήβα ο Αμφιτρύων η Αλκμήνη κυοφορούσε τον Ηρακλή, ελέω Δία, οπότε η Τάφος ευθύνεται για τη γέννηση του ημίθεου, έστω και εμμέσως…
Επιστρέφοντας στον Όμηρο συναντάμε και τις δραστηριότητες των Ταφίων της εποχής:
«Εδώ μ’ ένα καράβι και συντρόφους έφτασα, έτοιμος
ν’ ανοιχτώ στο μπλαβό πέλαγος, πηγαίνοντας σ’ αλλόγλωσσους
ανθρώπους, στην Τεμέσα: γυρεύω ν’ ανταλλάξω σίδηρο γυαλιστερό
που φέρνω, με χαλκό»[8]
Κι ύστερα:«Ψωμί τους μοίραζε ο Μεσαύλιος [δούλος]
τον είχε μόνος του αποκτήσει ο χοιροβοσκός(…)
με χρήματα δικά του τον αγόρασε απ’ τους Ταφίους»[9],
ή από την εξομολόγηση μιας Φοίνισσας:
«Μ’ άρπαξαν και με πήραν ληστές απ’ την Τάφο»[10]
κι ακόμα:
«…που πήγε τους Θεσπρωτούς να βλάψει
με πειρατές απ’ την Τάφο»[11].
Διάσημοι λοιπόν ναυτικοί της εποχής που επιδίδονταν στο εμπόριο ίσαμε την Κύπρο και τη Φοινίκη και δε δίσταζαν να προβούν σε κουρσάρικες επιδρομές και σε εμπόριο σκλάβων. Κοσμογυρισμένοι οι Τάφιοι ίδρυσαν και αποικίες, τόσο στον Ελλαδικό χώρο όσο κι έξω απ’ αυτόν. Η Νίσυρος φέρεται να αποικίστηκε και από τους Τάφιους καθώς: «Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν (…)Πελασγοί, Κάρες, Λέλεγες, Τάφιοι»[12], ενώ το ίδιο συμβαίνει με την Καπρία (σημερινό Κάπρι), όπως αναφέρει ο Βιργίλιος στην Αινειάδα.[13] Ο Δαίρπφελντ θεωρεί ότι η ομηρική Ιθάκη είναι η Λευκάδα, ο Κάλαμος η Τάφος, ενώ το Μεγανήσι τα Κροκύλια[14], μια άποψη που καταρρίπτεται ως προς το Μεγανήσι από την ισχυρή επιχειρηματολογία του καθηγητή Κώστα Πάλμου[15].
Από τους τεράστιους ογκόλιθους που ακόμα και σήμερα είναι ορατοί στο λιμάνι του Βαθιού καταδεικνύεται ο ναυτικός πολιτισμός του νησιού κατά τη μυκηναϊκή περίοδο. Σύμφωνα με τον Ι. Ραγκαβή από το 1854 «Ο μέγιστος και άριστος των λιμένων καλείται Βαθύ και κείται κατά το βόρειον ένθα φαίνονται και λείψανα της αρχαίας μητροπόλεως των Ταφίων»[16]. Το ίδιο επιβεβαιώνει και ο Ι.Ροντογιάννης, ιστορικός της Λευκάδας[17]. Έτσι λοιπόν οι Τάφιοι δε θα μπορούσαν να λείψουν από τον Τρωικό πόλεμο. Συμμετείχαν με σαράντα επανδρωμένα πλοία, τρομερός αριθμός , αν σκεφτεί κανείς ότι ο Αίαντας ή ο Οδυσσέας έστειλαν μόλις δώδεκα έκαστος![18] Ο Ευριπίδης υπογραμμίζει το γεγονός στην Ιφιγένεια η εν Αυλίδι:
«Τα πολεμόχαρα λευκά κουπιά
των Ταφίων ο βασιλιάς ο Μέγης
κυβερνούσε, του Φυλέα το παιδί,
που τα νησιά, τις Εχινάδες, άφησε,
εκεί που δεν κοτάν οι ναύτες να ζυγώσουν»! [19]
Τα στοιχεία που υπάρχουν για τους κατοπινούς αιώνες ουσιαστικά είναι ελάχιστα, αφού όπως φαίνεται η Τάφος παύει να είναι ανεξάρτητο βασίλειο κι έτσι η μοίρα της συμπλέει μ’ αυτή της Λευκάδας. Ιδιαίτερα μετά την έλευση των Κορινθίων τον 7ο αιώνα π.Χ., οπότε γίνεται αποικία και σύμμαχός της, η ναυτική και στρατιωτική της δύναμη ακολουθεί στις εχθροπραξίες τους Κορίνθιους. Πράγματι η Λευκάδα συμμετέχει στους Περσικούς Πολέμους στέλνοντας τρία πλοία στη Σαλαμίνα και στρατό στις Πλαταιές.[20] Κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο μοιραία είναι με το μέρος των Κορινθίων και άρα των συμμάχων τους Σπαρτιατών, που είχαν ανάγκη εμπειροπόλεμων ναυτικών δυνάμεων.
Στην Ελληνιστική εποχή η Λευκάδα προσχωρεί στο «Κοινό των Ακαρνάνων» και γίνεται η πρωτεύουσά του (272-168 π.Χ.)[21]. Προφανώς σε αυτή τη συνομοσπονδία συμμετέχει κι η Τάφος. Μετά το 168 π.Χ. και την έλευση των Ρωμαίων η περιοχή φθίνει και παρακμάζει. Πάντως θεωρείται διαμετακομιστικός σταθμός, όπως φαίνεται από το πέρασμα του Απολλώνιου του Τυανέα κατά την επιστροφή του από τη Ρώμη[22]. Ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος ονομάζει το Μεγανήσι Ταφιούσα. Υποστηρίζει ότι σε αυτό βρίσκονται θαυματουργές λίθοι.
«Του τέταρτου είδους καλείται Ταφιώτικος. Βγαίνει κοντά στη Λευκάδα, στην Ταφιούσα (…)Βρίσκεται στις ποταμιές και είναι στρογγυλός και λευκός»[23].
Κατά τη Βυζαντινή εποχή όλη η περιοχή αποτελεί θέμα (ήτοι φέουδο) και υπάγεται διοικητικά στο Δεσποτάτο της Ηπείρου. Έκτοτε η Λευκάδα αλλάζει πολλούς αφέντες, αφού περνά από τα χέρια των Ορσίνι (κόμητες της Κεφαλονιάς), της δυναστείας των Ανδεγαυών της Νάπολης (που ήταν κι αυτοί που της έδωσαν το όνομα Σάντα Μάουρα, από τη Γαλλίδα προστάτιδα αγία τους), του Βάλτερου Βρυέννιου, του Γρατιανού Τζώρτζη και των Τόκκων. Την εποχή του Βενετσιάνου Τζώρτζη, το 1357, ξεσπά και η εξέγερση των χωρικών γνωστή και ως «επανάσταση της βουκέντρας», που πέντε αιώνες αργότερα θα εμπνεύσει στον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη το «Φωτεινό»[24]. Ο Φλωρεντινός ιερέας Κ. Μπουοντελμόντι αναφέρει στις ταξιδιωτικές του περιγραφές στα μέσα του 16ου αιώνα:
«Τελικά, στα ανατολικά [της Λευκάδας] εμφανίζονται μερικά ακαλλιέργητα νησιά που κάποτε κατοικούνταν από Αδελφούς [καλόγερους;], μα που σαν αποτέλεσμα πειρατικών επιθέσεων τώρα πια έχουν ερημωθεί»[25].
Σε μια περίοδο λοιπόν κατεξοχήν φεουδαρχική το Μεγανήσι κρατάει λιγοστούς κατοίκους, κι αυτούς όχι μόνιμα. Τα καλλιεργήσιμα εδάφη είναι περιορισμένα και συνήθως ανήκουν σε ιδιοκτήτες από το Κατωχώρι, τον Πόρο ή το Φτερνό. Ας μην ξεχνούμε ότι η έλλειψη πολιτικής σταθερότητας αφήνει το περιθώριο για κύματα πειρατικών επιδρομών, καθιστώντας το απροστάτευτο Μεγανήσι πρόσφορο στόχο πλιάτσικου. Το δημώδες άσμα:
«Τούρλος λαόν εγλίτωσε
και πάλιν θα γλιτώσει»
που επέζησε της φθοράς του χρόνου, καθώς και κάποια τοπωνύμια, μαρτυρούν ότι υπήρχαν έστω και υποτυπώδεις οχυρώσεις, ιδιαίτερα στην κορυφή του Τούρλου (παραφθορά του Τρούλου), όπου σώζεται ακόμα πέτρινο χαμηλό τείχος, προφανώς για αμυντικούς λόγους[26].
Σημαντικό ρόλο στη ζωή του νησιού γι’ αυτήν την περίοδο φαίνεται να παίζει το μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη που, όπως όλες οι μονές της εποχής, δεν επιτελεί μόνο το ποιμενικό του έργο μα διατηρεί και αρχονταρίκι για τη φιλοξενία ταξιδιωτών και ασφαλώς συμμετέχει ενεργά στην κοινωνική και εμπορική δραστηριότητα (π.χ. πανηγύρια). Η εκκλησία καταστρέφεται περίπου το 1477/9 (προφανώς από την έλευση των Τούρκων και τον εξανδραποδισμό όλης της Λευκάδας), όπως μαρτυρά η επιγραφή στο δυτικό υπέρθυρο :
«1877. ΜΕΤΑ 400 ΕΤΕΙ ΑΝΑΚΕΝΗΣΘΕΙ»[27].
Η σημερινή του μορφή δεν επιτρέπει κανενός είδους ασφαλές συμπέρασμα για την πρώτη εκκλησία, όμως οι αρχαιολογικές εκτιμήσεις τοποθετούν την ίδρυσή της τουλάχιστον δύο αιώνες πριν την καταστροφή του 15ου αιώνα[28]. Ο Άγιος Κωνσταντίνος αποτέλεσε μετόχι του Αγίου Ιωάννη[29] και το χτιστό του τέμπλο τοποθετεί στον 14ο αιώνα την οικοδόμησή του, αν και οι παλαιότερες τοιχογραφίες που σώζονται –έστω και σε θλιβερή κατάσταση- είναι του 17ου αιώνα[30].
Μετά την επικράτηση των Ενετών το 1684 με τον αρχιστράτηγο Μοροζίνι η κατάσταση φαίνεται ν’ αλλάζει. Σε διαταγή του ίδιου την 7η Οκτωβρίου 1684 αναφέρεται:
«Οι προεστώτες των χωρίων της νήσου Λευκάδος Φτερνού και Πόρου κατήγγειλαν ημίν, ότι μολονότι νησίς τις καλουμένη Μεγανήσι τοις ανήκοι, παρενοχλούνται εκάστοτε υπό διαφόρων Κεφαλλήνων και Ιθακησίων, αξιούντων αυτογνωμόνως να σπείρουν τας εν ταύτη γαίας…»[31].
Τελικά με διάταγμα της Ενετικής Συγκλήτου το 1691, ο Γενικός Διοικητής της Επτανήσου παραχωρεί τη γη του Μεγανησίου στον εκ Κεφαλληνίας, Αναστάσιο Μεταξά, μαζί με τον τίτλο του κόμη. Οι γαίες περνούν το 1716 στους ντόπιους και στο προσωπικό του Μεταξά, ενώ το 1719 σε Χιώτες πρόσφυγες (γύρω στα 130 άτομα, καθολικά στο θρήσκευμα), πάντα με την υποχρέωση καταβολής μισθώματος στην Ενετική Διοίκηση[32]. Την ίδια εποχή φτάνουν έποικοι από την Ακαρνανία, την Ιθάκη, την Κεφαλονιά, αλλά και την ίδια τη Λευκάδα. Οι διάσπαρτες καλύβες συναρτούνται και προκύπτουν οι δύο πρώτοι μικροί οικισμοί: το «Κάτω Μέρι» και το «Απάνου Μέρι», που αντιστοιχούσαν στο Κατωμέρι και το Σπαρτοχώρι[33].
«Ήλθον εις τη νησίδα Μεγανήσι ελληνικοί τινές οικογένειες εκ Ξηρομέρου και εσχημάτισαν δύο μικρά χωρία, αποτελούμενα εξ εκατόν περίπου καλυβών»[34], αναφέρει ο Γενικός Προνοητής Φ. Γκριμάνι σε επιστολή του στις 15-11-1760. Το γεγονός υποστηρίζεται κι από τον ίδιο το Δήμο Τσέλιο- Φερεντίνο:
«Ήτον τρία σόγια κάτοικοι. Θιακοί, Ξερομερίτες και Κεφαλληναίοι»[35].
Οι αμέσως επόμενες δεκαετίες μοιάζουν να κυλούν ήρεμα και φτωχικά σε ένα νησί που πασχίζει να σταθεί στα πόδια του σε ένα αβέβαιο όσο και ανασφαλές περιβάλλον. Ο Ραγκαβής αναφέρει ότι αυτήν την εποχή περιτριγυρίζουν το νησί Ναπολιτάνοι αλιείς κοραλλιών, αφού οι ακτές του είναι «μέγα καλλίστου κοραλλίου αγρευτήριον»[36]. Αυτό μας επιτρέπει να υποθέσουμε ότι και το ντόπιο στοιχείο θα πρέπει σταδιακά να στρέφεται ξανά προς τη θάλασσα, όπως εξάλλου επέτασσε η παράδοσή του. Φυσικά το Μεγανήσι δε διαθέτει τον πληθυσμό, ούτε τα μέσα για να επανδρώσει αξιόμαχο στόλο, εντούτοις στα Ορλωφικά του 1768 συναντάμε δύο Μεγανησιώτες ανάμεσα στους 43 αποκηρυγμένους στασιαστές[37].
Η έλευση της Επαναστατικής Γαλλίας στα Επτάνησα το 1797 προκαλεί αρχικά ενθουσιασμό, όμως τα οικονομικά μέτρα είναι δυσβάστακτα και η ναπολεόντεια κυριαρχία εφήμερη. Έτσι το 1798 ο Ρωσοτουρκικός στόλος καταλαμβάνει βαθμηδόν τα νησιά του Ιονίου και το 1800 ιδρύεται η τύποις ανεξάρτητη Πολιτεία της Επτανήσου, αφού είναι φόρου υποτελής στο Σουλτάνο[38]. Το Μεγανήσι εμφανίζεται τότε να έχει κάποια μορφή αυτοδιοικητικής εκπροσώπησης, εν είδει προεστών[39]. Οι δύο οικισμοί του αποκαλούνται «Διμηνίστρες» (από το σιτάρι που ωριμάζει σε δύο μήνες) το Κατωμέρι και «Βαγενοσπηλιά» το Σπαρτοχώρι[40]. Η γεωγραφική του θέση το καθιστά ιδανικό καταφύγιο των εκδιωγμένων από τα εδάφη του Αλή Πασά, αλλά και μιας πληθώρας αρματολών, μεταξύ των οποίων ηχηρά ονόματα σαν τον Κολοκοτρώνη, τον Καραϊσκάκη, τον Ανδρούτσο και το Λεπενιώτη.«Με όλους τους διακόσιους του Λεπενιώτη επήρα τα καΐκια και εκάμαμε τεσβάρκο εις το Μεγανήσι, και εδιώξαμε τους Φραντσέζους, και εκάμαμεν στάσιν εκεί», αναφέρει ο Κολοκοτρώνης για τη χρονιά του 1810[41].
Η επαναστατική και εθνικιστική φλόγα που φουντώνει σ’ όλη την Ευρώπη δεν αφήνει ανεπηρέαστη και τούτη τη γωνιά του Ιονίου. Μικρής έκτασης εξεγέρσεις, για περισσότερα δικαιώματα και λιγότερη φορολογία, βρίσκουν και Μεγανησιώτες συμμετέχοντες. Η Αγγλική κατοχή από το 1815 είναι ωστόσο σιδηρά και οι στασιαστές τιμωρούνται παραδειγματικά και αποτρόπαια. Υπό τη σκιά της αγχόνης αρκετοί διαφεύγουν στο Ξηρόμερο για να πάρουν μέρος στον ένοπλο αγώνα που ενηλικιώνεται. Κι αυτό γιατί ο πληθυσμός του νησιού ανήκει στο «πόπολο» κι όχι στο προνομιακό «αρχοντολόι». Ο Υποναύαρχος W.H.Smyth αναφέρει:
«Μεταξύ των νησίδων, το Μεγανήσι κρατά την πρωτοκαθεδρία, καθώς εισάγεται και από το όνομα. Μα από τότε που από τη στάση του 1819 έγινε άντρο συνωμοτών, βρέθηκα κάτω από την ανάγκη να αφοπλίσω τους κατοικοεδρεύοντας εις αυτό και για ένα διάστημα να περιορίσω την ενδοεπικοινωνία με τους γείτονας»[42].
Κι όσο για τη γενικότερη κατάσταση στο νησί, τα πράγματα δεν είναι πιο ρόδινα:
«Το πρώτο βράδυ σταθήκαμε στο Μεγανήσι και είχαμε την ευκαιρία να δούμε ένα σημαντικό κομμάτι αυτού του φτωχού και άγονου νησιού με πληθυσμό πεντακοσίων ψυχών, συγκεντρωμένο σε τρία χωριά, σε τραχύτερες συνθήκες απ’ ότι οι διαμένοντες στη βουνίσια περιοχή του Τζάντε, γενικά φτωχοί, εξαθλιωμένοι και βρώμικοι. Οι άντρες λέγεται ότι είναι πολύ νωθροί, ενώ οι γυναίκες εργατικές και υπερφορτωμένες. Εξαρτούνται για πόσιμο νερό από δυο πηγάδια κοντά στην ακτογραμμή…»[43]
θα γράψει ένας Άγγλος περιηγητής. Κάτω από αυτές τις συνθήκες η συμμετοχή στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 είναι μάλλον επιβεβλημένη για τους Μεγανησιώτες.
[ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ]
[3] Κώστας Πάλμος, Μεγανησιώτικα, ΑΓΡΑΜΠΕΛΗ, ΑΘΗΝΑ 1992, σελ. 11
[4] Για τις αναφερόμενες ανασκαφές ίδε :Benton Sylvia.1934. “The Ionian Islands”, Annual of the British School at Athens 32(1931-2):213-46.
και Leekley Dorothy and Robert Noyes. 1975. Archeological Excavations in the Greek Islands, Park Ridge, New Jersey : Noyes Press.
[5] Στράβων, Γεωγραφικών, 8, 332, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1992, μτφρ. Π. Θεοδωρίδης.
[6] Πίνδαρος, Νεμεόνικοι-Ισθμιόνικοι, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1992, σελ. 181.
[7] Ηρόδοτος :5. Τερψιχόρη, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1992, σελ. 97, μτφρ. Φιλολογική Ομάδα Κάκτου.
[8] Όμηρος, Οδύσσεια α’ 183, όπ.
[9] Όμηρος , Οδύσσεια ξ’ 461, όπ.
[10] Όμηρος, Οδύσσεια ο’ 427, όπ.
[11] Όμηρος, Οδύσσεια π’ 428, όπ.
[13] Βιργίλιος, Αινειάδα VII 735 (“Teleboum Capreas cum regna teneret”), ίδε: www.thelatinlibrary.com/verg.htm
[14] Επετηρίδα Εταιρίας Λευκαδικών Μελετών, τομ Β’, σελ. 146.
[15] Κώστας Πάλμος, Μεγανησιώτικα, ό.π., σελ 14.
[16] Κώστας Πάλμος, Μεγανησιώτικα, ό.π., σελ 14
[17] I. Ροντογιάννης, Ιστορία της Νήσου Λευκάδος,εκδ. ΕΤΑΙΡΙΑ ΛΕΥΚΑΔΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ, ΑΘΗΝΑ 1980, σελ. 67
[18] Όμηρος, Ιλιάδα β’ 625
[19] Ευριπίδης, Ιφιγένεια η εν Αυλίδι, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1992, μτφρ. Κ. Γεωργουσόπουλος.
[20] Κώστας Πάλμος, Μεγανησιώτικα, ό.π., σελ 17
[21] Δημήτρης Τσερές, Η Λευκάδα Μέσα από την Ιστορία, http://lefkada.gr/pages.asp?pageid=630&langid=1
[22] Φιλόστρατος, Τα ες τον Τυανέα Απολλώνιον, Ε’: XVIII, εκδ. ΚΑΚΤΟΣ, ΑΘΗΝΑ 1992.
[23] C.Plinii Secundi, Naturalis Historiae Libri, XXXVII, (www.google.books.gr)
[24] Δημήτρης Τσερές, ό.π.
[25] Christopher Bondelmondi, Librum Insularum Archipelagi, Lipsiae et Beroloni, 1824 : 56.
[26] Κώστα Πάλμου, Μεγανησιώτικα, ό.π., σελ.18
[27] Κώστα Πάλμου, ό.π., σελ 36
[28] Μαρτυρία Δημητρίου Πολίτη, αρχαιολόγου.
[29] Κώστα Πάλμου, ό.π., σελ. 43
[30] Κώστα Πάλμου, ό.π., σελ 44
[31] Κ. Μαχαιρά, Η Λευκάς επί Ενετοκρατίας, 1684-1797, ΑΘΗΝΑ 1951, σελ.145
[32] Κ. Μαχαιρά, ό.π., σελ 140-2, 214.
[33] Κώστα Πάλμου, ό.π., σελ. 21
[34] Κ. Μαχαιρά, ό.π., σελ.137
[35] Γεώργιος Τερτσέτης, Αυτογραφικά Απομνημονεύματα του Δήμου Τσέλιου, Τερτσέτη Άπαντα, τομ. Β’, εκδ. ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΒΑΝΗΣ, ΑΘΗΝΑ 1967, σελ. 20.
[36] Κώστα Πάλμου, ό.π., σελ. 22.
[37] Κώστας Πάλμος, ό.π., σελ. 22
[38] βλ. και Δημήτριος Τσερές, ό.π.
[39] Κώστας Πάλμος, ό.π., σελ. 23.
[40] Ι. Ροντογιάννη, ό.π., Β’ τόμος, σελ. 148.
[41] Γεώργιος Τερτσέτης, ό.π. τομ. Γ’, σελ. 94.
[42] Smyth, Rear- Admiral W.H., The Mediterranean: a Memoir, Physical, Historical and Nautical, John W.Parker and Son, LONDON 1854.
[43] J. Davy, Notes and Observations on the Ionian Islands and Malta e.t.c., Vol 1, Smith Elder &Co, LONDON 1842, σελ. 199.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
07:57
22:18
-Πως γράφεται το ντημπέιτ; “D-bait”?
-Πολύ γέλιο θα πέσει στην τηλεμαχία των δύο. Ακόμα περισσότερο θα έπεφτε αν έκαναν αγώνες ποδηλάτου ή έστω ποδοσφαίρου. Υπάρχει και προηγούμενο βλέπετε.
-Ο Καρατζαφύρερ λέει, δε θα κατέβαινε στο ντημπέιτ. Φαίνεται δε θα είχε άλλη επιταγή να δώσει. Τελικά κάτι θα μάζεψε από τη γύρα.
-«Ψηφίστε μας ακόμα κι αν διαφωνείτε μαζί μας», δήλωσε η Παπαρήγα. Άσε ρε Αλέκα… Τι νομίζεις ότι κάνουν τόσον καιρό οι ψηφοφόροι σου;
-Τι; Άλλο πράμα ο ΣΥΝ κι άλλο ο ΣΥΡΙΖΑ; Δεν έπρεπε να μου το πείτε αυτό. Τώρα στενοχωρήθηκα.
-Όταν οι Οικολόγοι μιλάνε για «πράσινες θέσεις εργασίας», ελπίζω να μην εννοούν αυτούς που θα διορίσει το ΠΑΣΟΚ.
-Κάποιος πρέπει να πει στον Τσίμα ότι στα ντημπέιτ είναι από την πλευρά των δημοσιογράφων.
-Δε μου αρέσει ο Λιάτσος όταν κάνει σοβαρές ερωτήσεις. Δεν είναι ο εαυτός του βρε παιδί μου.
-Γιατί δεν κάνουμε πρωθυπουργό τον Σκορτσιανίτη; Οι Αμερικάνοι που έχουν μαύρο ηγέτη, εξυπνότεροι είναι; Άσε που ο Σοφοκλής έχει και ταλέντο στο καλάθι. Γιατί όχι και σ’αυτό της νοικοκυράς;
-Αν δεν αποκτήσουμε τελικά αυτοδύναμη κυβέρνηση, μήπως θα μπορούσαμε να έχουμε αυτοδύναμη αντιπολίτευση;
-Μεταξύ άλλων κατεβαίνουν στις εκλογές κόμματα με ονόματα όπως «Παλαιά Δημοκρατία», «Πού είσαι Παπαδόπουλε;», «Χαρίζω οικόπεδα, χαρίζω χρέη, ΠΑΕΚΕ» και «Καπνιστικές Ομάδες για την Τέχνη και την Εικαστική Συγκρότηση- Κ.Ο.Τ.Ε.Σ.».
Μέχρι εδώ. Η πραγματικότητα υπερβαίνει το ισχνό χιούμορ μου.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
08:03
ΙΑ) ΜΙΑ ΠΑΡΤΙΔΑ ΣΚΑΚΙ
Αννίβας λέγεται ο ήρωας τούτου του βιβλίου. Αννίβας και ο συγγραφέας. Μερικές φορές, Αννίβας και ο αναγνώστης. Δεν μπορώ να σας πω περισσότερα για το δημιουργό αφού ο ίδιος προτίμησε τη φιλολογική ανωνυμία του ψευδώνυμου Αννίβας Αννίβα Αρνέλλος, το οποίο, δε σας κρύβω, αντιστάθηκε σε όλες τις προσπάθειες αναγραμματισμού στις οποίες με ώθησε η περιέργειά μου.
Το μυθιστόρημα μιλάει για έναν μαχητικό έρωτα ανάμεσα στον ήρωα που είναι βαμπίρ και άρα αθάνατος και την Ελίζα, μια γυναίκα που ξέρει να παίζει το παιχνίδι. Και ποιο είναι αυτό το ερωτικό παιχνίδι; Μα η «Αθάνατη Παρτίδα»! Ναι, εκείνη που έπαιξαν ο Άντερσεν με τον Κιζερίτσκυ, οι κινήσεις της οποίας εμπνέουν τις συγγραφικές μανούβρες. Κάθε κίνηση της παρτίδας αντιστοιχεί σε ένα σύντομο κεφάλαιο που καταγράφει κάποιους παραλληλισμούς.
Η γραφή χρησιμοποιεί μια πληθώρα ρητών, τσιτάτων, αφορισμών και ακόμα ακέριων παραγράφων από γνωστά χείλη (φιλοσόφων, συγγραφέων, ποιητών, σκακιστών), η προέλευση των οποίων βέβαια δεν αποκρύβεται. Έτσι φανερώνεται και η γενικότερη κουλτούρα του συγγραφέα που δηλώνει «δικηγόρος και σκακιστής». Αυτό που δεν μπορεί να αποφύγει όμως το μυθιστόρημα είναι ο άκρατος βερμπαλισμός και ένα είδος λογοτεχνικής επιδειξιομανίας που το κάνουν δύσβατο ακόμα και στον Καλοπροαίρετο αναγνώστη.
Δείτε ένα απόσπασμα από το κεφάλαιο 3)…Βθ4+ :
«Η Ελίζα πάντα ταξίδευε νύχτα στο αρχιπέλαγος της ζωής της. Αδιαφορούσε που τα νυχτερινά καράβια θαλασσοπορούν αργά. Στο ταξίδι της ζωής προτιμούσε τη μουσικότητα της νύχτας από την πλαστικότητα της μέρας, τη φαντασμαγορία από το θέλγητρο, τους ρεμβασμούς από την πραγματικότητα. Υπήρχε μια μεγάλη γαλήνη μαρασμού (μήπως ήταν η καρδιά της;) που το φως της μέρας την εμπόδιζε να είναι πένθιμη, αλλά η Ελίζα την ήθελε πένθιμη (μήπως ήταν η ψυχή της;)»
Στο τέλος της παρτίδας βέβαια δεν κερδίζει απαραίτητα ο νεκροζώντανος λευκός, κι ας κάνει ματ με θυσία ντάμας. Κερδίζει μέσα από την ήττα της η ρομαντική Ελίζα. Ίσως και η ρομαντική παρτίδα που ξαναγράφεται σε κάθε έρωτα. Έτσι δεν είναι αγαπητέ Αννίβα;
Βαθμολογία: 6,5
ΙΒ) ΣΚΑΚΙ ΚΑΙ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ
Ο Χρήστος Κεφαλής δεν είναι άγνωστος στους φίλους του περιοδικού, φαντάζομαι ούτε και το συγγραφικό του έργο. Το «Σκάκι και Κουλτούρα» αποτέλεσε μια πρωτότυπη προσπάθεια για τα ελληνικά δεδομένα, ώστε το σκάκι να δείξει τις απειροστές του προεκτάσεις εκτός των 64 τετραγώνων και γι’ αυτό το λόγο και μόνο μπορεί να χαρακτηριστεί αξιέπαινη.
Το βιβλίο είναι μια μελέτη του συσχετισμού του παιχνιδιού με τη φιλοσοφία και δη τη διαλεκτική, τη φυσική, την τέχνη και την αισθητική. Στο μεγαλύτερο μέρος του ο συγγραφέας έχει κάνει καλή δουλειά, κάνοντας το σύγγραμμα ενδιαφέρον και για κάποιον μη σκακιστή, αφού φαίνεται να κατέχει άριστα την προβληματική της διαλεκτικής, όσο φυσικά και τις…αρχές της κβαντομηχανικής. Επιμέρους διαφωνίες που έχω δεν θα τις καταθέσω εδώ, εκτός ίσως από το γεγονός ότι θα προτιμούσα ένα πιο ανάλαφρο στυλ γραφής που θα έκανε το κείμενο λιγότερο «επιστημονικό» και περισσότερο φιλικό.
Φυσικά ένας τόμος δεν μπορεί να καλύψει έτσι απλά όλη τη γκάμα των πραγμάτων με τα οποία μπορεί να συγκριθεί το σκάκι, πράγμα που κάνει το όλο εγχείρημα να μοιάζει ημιτελές. Στην ουσία είναι σκοπίμως επιλεκτικό. Αυτό που μου αρέσει σε τέτοια βιβλία είναι πως γίνονται σκαπανείς. Ανοίγουν δρόμους και σου κλείνουν το μάτι. Ιδού η οδός. Αν έχεις κάτι να μας πεις, συνέχισε.
Βαθμολογία: 7
ΙΓ) ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ
Κάτω από το μεγαλεπήβολο αυτό τίτλο (υπάρχουν και πιο βαρύγδουποι βέβαια, με τη λέξη «Βίβλος» μέσα!) συναντά κανείς την πρώτη προσπάθεια στην Ελλάδα να συγκεντρωθούν, να αξιολογηθούν, να καταγραφούν, να κατανεμηθούν και να προβληθούν εγκυκλοπαιδικά και όχι μόνο στοιχεία της σκακιστικής ιστορίας, ξένης και ελληνικής.
Και σε αυτό το βιβλίο του ο Χρήστος Κεφαλής παραθέτει αρκετό υλικό που αποτελεί χρήσιμη υποθήκη γνώσεων για τους σκακιστές. Βιογραφίες, γεγονότα, ανέκδοτα, χρονολογίες, αλλά και κανόνες για το σκάκι, κρίσιμες θέσεις, αναφορές στο καλλιτεχνικό σκάκι. Δε λείπουν φυσικά οι παρτίδες, τα διαγράμματα, οι στατιστικοί πίνακες, αλλά και τα πρόσωπα, αυτά σημαντικών σκακιστών αλλά και μη σκακιστών που τίμησαν το άθλημα λόγω, έργω ή διανοία. Βέβαια, κάποια από τα στοιχεία είναι παρμένα αυτούσια από το προαναφερθέν βιβλίο, αλλά έτσι συμβαίνει με τις εγκυκλοπαίδειες, ερανίζονται από παντού.
Συνοπτικά, μια σημαντική εργασία που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για κάθε Έλληνα σκακιστή.
Βαθμολογία: 7,5
ΙΔ) MISCELLANY
Εκτός των προηγούμενων έχω σταχυολογήσει και κάποια ακόμα βιβλία που είτε δεν είχα την ευκαιρία (ή την τύχη) να διαβάσω είτε ανήκουν σε μια πιο ειδική κατηγορία και ως εκ τούτου δεν θα τα βαθμολογήσω. Τα στοιχεία που παραθέτω τα έχω λάβει από διάφορες πηγές, τις οποίες μπορώ να παρουσιάσω αν μου ζητηθεί. «Η Παρτίδα» του Α. Σχοινά είναι μια σύντομη νουβέλα όπου με χιούμορ ο συγγραφέας του περιγράφει τις ψυχολογικές του μεταπτώσεις πάνω σε μια παρτίδα που θεωρούσε κερδισμένη, μα δεν ήταν καθόλου τέτοια. Χρήσιμη περιγραφή για τους περισσότερους από μας τους καραμαζέττες.
Το «Μια φορά κι έναν καιρό ήταν το σκάκι» είναι ένα ενδιαφέρον και διδακτικό παραμύθι που έγραψαν ο Κ. Γιουβαντσιούδης και η Ειρήνη Μουσιάδου με στόχο να μάθουν τα παιδιά σκάκι με διασκεδαστικό τρόπο. Κάποια αποσπάσματα από το βιβλίο εισήχθησαν στο βιβλίο της Γλώσσας της Ε’ Δημοτικού. Διαβάστε το. Όσοι από σας δεν θα μάθετε ποτέ σκάκι, τουλάχιστον θα μάθετε ανάγνωση.
«Η Σκακίστρια» της Μπερτίνα Χένριχς αποτελεί ένα ακόμα παράδειγμα αυτού που θα ονομάζαμε γυναικεία λογοτεχνία. Αφορά στην ιστορία μιας γυναίκας που κάποια στιγμή στη ζωή της τη γοητεύει το σκάκι και τα ελληνικά νησιά. Όπως κάθε φυσιολογικό άνθρωπο πάει να πει. Η Ελένη, η ηρωίδα συγκρούεται με το περιβάλλον της και το σκάκι αποτελεί, όχι απλά διαφυγή μα συνοδοιπόρο της, κι ό,τι καταλάβατε -καταλάβατε. Περισσότερα δε λέω γιατί κάθε φορά που γράφω για γυναίκες σκακίστριες όλο και κάποιος με βρίζει.
Τέλος στο μυθιστόρημα «Το Χειρόγραφο της Πράγας» ο ήρωας, πρώην σκακιστής, πασχίζει να ξεσκεπάσει ένα μυστικό αιώνων, λύνοντας ένα σκακιστικό γρίφο που είναι κρυμμένος σε ιστορικά μνημεία της βοημικής πόλης. Το πρωτόλειο του υποφαινόμενου δεν μπορεί να βαθμολογηθεί από τον…υποφαινόμενο, έτσι δεν είναι;
Φυσικά βιβλία με σκακιστική θεματολογία δε θα σταματήσουν ποτέ να γράφονται, ελπίζω ούτε και να διαβάζονται. Άρα, επιφυλάσσομαι να ξαναγράψω για βιβλία και σκάκι.
Άκουσα «ωχ-ωχ!» από τη γαλαρία, ή μου φάνηκε;
BEL
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
22:46
ΣΤ) ΟΚΤΩ
Το σκάκι του Μονγκλάν είναι το επίκεντρο της ιστορίας που έπλεξε η Κάθρην Νέβιλ για να εξασφαλίσει μια μόνιμη θέση στις παγκόσμιες λίστες των μπεστσέλερ βιβλίων. Δεν πρόκειται φυσικά για κάποιο σκακιστικό εγχειρίδιο, αλλά για μια γοητευτική ιστορία μιας σκακιέρας και των πολύτιμων κομματιών της που κάποτε ανήκαν στον Καρλομάγνο και που υποτίθεται πως υποκρύπτουν κάποιες μυστικές δυνάμεις. Δυνάμεις για τις οποίες πολλοί άνθρωποι μέσα στους αιώνες είναι έτοιμοι να πουν ψέματα, να ριψοκινδυνεύσουν, να πολεμήσουν, να προδώσουν ή να σκοτώσουν.
Μια από αυτούς είναι και η ηρωίδα Κατ Βέλις που αναγκάζεται να εμπλακεί σε ένα κυνηγητό γρίφων και χαμένων κομματιών. Η πλοκή είναι πυκνή και κάπως παρατραβηγμένη, μα αυτό αποτελεί κλασική συνταγή της αμερικανικής κουζίνας. Αυτό που ξαφνιάζει ευχάριστα είναι το λογοτεχνικό επίπεδο του μυθιστορήματος και η αληθοφάνεια στην εμπλοκή ιστορικών προσώπων, όπως του Ταλεϋράνδου, του Ροβεσπιέρου, του Ναπολέοντα , της Μεγάλης Αικατερίνης, ακόμα και του Φιλιντόρ.
Η συγγραφέας δεν αποφεύγει να μιλήσει για το σκάκι, ίσα-ίσα θα λέγαμε, πράγμα που δείχνει πως κάτι κουνάει κι η ίδια. Δυστυχώς, ο τελικός γρίφος, αυτός που δίνει και τον τίτλο του στο βιβλίο δεν είναι παρά ένα ανέμπνευστο «σκακιστικό» εφεύρημα, στο οποίο οδηγούμαστε μάλλον αυθαίρετα. Κι όσο για το μυστικό της σκακιέρας και των κομματιών της που αποκαλύπτεται στις τελευταίες σελίδες, τι να σας πω. Αισθάνθηκα σα να έψαχνα ένα σπινθηροβόλο «κλειδί» σε ένα πρόβλημα και η λύση ήταν ένα σαχ από τη ντάμα στο διπλανό τετράγωνο. Παρ’ όλα αυτά το βιβλίο διαβάζεται απνευστί και ευχάριστα και πολλούς -σκακιστές ή μη- τους συνεπαίρνει. Όπως και να’ χει, ένα must.
Βαθμολογία: 7,5
Ζ) Η ΦΩΤΙΑ
Τελευταίας εσοδείας το μυθιστόρημα «Η Φωτιά», αποτελεί το σήκουελ του «Οκτώ», φαντάζομαι κάτω από την αφόρητη πίεση του εκδότη της Νέβιλ. Και η πίεση είναι κακό πράμα, όπως μπορεί να βεβαιώσει ακόμα και ο τελευταίος των σκακιστών (δηλαδή εγώ!).
Η Νέβιλ αυτή τη φορά μεταφέρει την ευθύνη της συνέχισης της περιπέτειας στην Ξι, κόρη της Κατ Βέλις και του γκρανμέτρ Σολάριν, ηρώων του προηγούμενου βιβλίου. Μια νέα πλειάδα ιστορικών προσώπων εμφανίζονται στο προσκήνιο, όπως η μητέρα του Μεγάλου Ναπολέοντα, ο Λόρδος Βύρωνας, ο Τζέφερσον, μέχρι και ο Αλή Πασάς! «Ήξερα ότι αυτό το φονικό παιχνίδι που παραμόνευε ακόμα εκεί, που συνέχιζε να μετράει το χρόνο, ήταν κάτι παραπάνω από ένα σμάρι πιόνια και κομμάτια σκακιού. Αυτό ήταν το παιχνίδι. Το τελευταίο παιχνίδι. Το παιχνίδι που είχε σκοτώσει τον πατέρα μου».
Η οδός που ακολουθείται είναι η πεπατημένη. Παράδοξοι γρίφοι, σκακιστικές πινελιές, αποκρυφιστικές αναφορές, μυστηριώδη πρόσωπα, κρυφό παρελθόν, αλληλεπικάλυψη ψεύδους και αλήθειας, όπου όλα συνδέονται με όλα και όλοι με όλους! Αν αυτό μπορούσε να γίνει με έναν πειστικό και αληθοφανή τρόπο, θα ήταν καλά. Το πρόβλημα είναι πως το σενάριο μπερδεύεται υπερβολικά στην προσπάθεια να μπουν τα κομμάτια του παζλ στη θέση τους. Τόσο που μια πληθώρα πραγματολογικών στοιχείων είτε απομένουν ανεκμετάλλευτα και εκκρεμή, είτε συνωστίζονται σε μια θολή όσο και γκροτέσκ αυλαία.
Σε όσους άρεσε το «Οκτώ» ίσως να αρέσει και τούτο το πόνημα της Νέβιλ. Αυτό όμως είναι κάτι στο οποίο δε θα πόνταρα ούτε το θήτα πιόνι μου!
Βαθμολογία: 6
Η) ΤΟ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ ΑΥΤΟΜΑΤΟ
Το «Σκακιστικό Αυτόματο» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Ρόμπερτ Λερ και αναφέρεται στο επίτευγμα του μηχανικού Βόλφγκανγκ φον Κέμπελεν να εμφανίσει στους αριστοκρατικούς κύκλους της Αυστροουγγαρίας ένα αυτόματο με τη μορφή ενός Τούρκου, το οποίο ήταν ικανό να παίζει σκάκι! Ήταν στην ουσία ένα αξιοθαύμαστο ρομπότ, κάτι πρωτόφαντο για τον 18ο αιώνα.
Βέβαια, αυτή η απάτη δεν ξαφνιάζει τους σκακιστές, αφού γνωρίζουμε καλά πως ο φον Κέμπελεν χρησιμοποιούσε ένα έξυπνο σύστημα γραναζιών και αξόνων τα οποία κινούσε από το εσωτερικό του μηχανήματος ένας νάνος-σκακιστής! Ούτε όμως ο συγγραφέας ποντάρει σε αυτό το ξάφνιασμα. Αντίθετα, εστιάζει το βλέμμα του στον αφανή ήρωα, τον αγαθό νάνο Τιμπόρ, ο οποίος γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης από τον αριβίστα και άσπλαχνο Κέμπελεν.
Ο τελευταίος περιφέρει το μηχάνημά του και δίνει παραστάσεις κερδίζοντας φήμη και χρήματα και ο Τιμπόρ χορεύει στο ρυθμό του αφεντικού του. Είναι αναγκασμένος να κρύβεται για να μην προδώσει το μυστικό του Κέμπελεν, να στέκει πάντα έγκλειστος, στο σκοτάδι, στην αφάνεια. Όμως ο νάνος δεν αποτελεί ένα ακόμα εξάρτημα στο θαυμαστό «αυτόματο». Είναι άνθρωπος με σάρκα και οστά, με επιθυμίες και ανάγκες, αδικημένος στο δέμας, μα χαρισματικός στο νου -και όχι μόνο! Έτσι, κάποια στιγμή επαναστατεί και αποζητά ελευθερίες. Τα πράγματα όμως θα περιπλεχθούν όταν ένα πτώμα θα βρεθεί στο δωμάτιο που έμενε φυλαγμένος ο «Τούρκος». Και θα γίνουν ακόμα δραματικότερα όταν ο νάνος Τιμπόρ θα ερωτευτεί.
Όπως μπορείτε να φανταστείτε, μια ακόμα λαμπρή σκακιστική καριέρα χαραμίστηκε άδικα. Έκτοτε βέβαια τον φον Κέμπελεν πολλοί λοιδώρησαν, μα ακόμα περισσότεροι έσπευσαν να μιμηθούν το παράδειγμά του. Κι έτσι φτάσαμε σήμερα όχι μόνο να μην μπορούμε να σταυρώσουμε έναν πόντο από τον Φριτζ και τη Ρύμπκα, αλλά να μην μπορούμε να βρούμε και που έχουν κρυμμένο το νάνο.
Βαθμολογία: 7
Θ) Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑΣ ΤΟΥ ΣΚΑΚΙΟΥ
Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν υπηρετεί την λογοτεχνική γραφή, μα περισσότερο τη δοκιμιακή ή αυτή της πραγματείας. Κι αυτό γιατί η Μαίριλυν Γιάλομ (σύζυγος του Ίρβιν, πασίγνωστου στο ελληνικό κοινό, ψυχολόγου και συγγραφέα) γράφει συνήθως ακαδημαϊκές μελέτες και μάλιστα για το γυναικείο φύλο. Εντούτοις, δεν πρόκειται για μια δυσνόητη ακαδημαϊκή διατριβή, αφού η Γιάλομ, όπως ακριβώς και ο σύζυγός της, φροντίζει να εκλαϊκεύει αυτό που θέλει να πει.
Στη «Γέννηση της Βασίλισσας του Σκακιού» η συγγραφέας ξεκινάει μια έρευνα για το πότε εμφανίστηκε η φιγούρα της βασίλισσας στο ευρωπαϊκό σκάκι, και τι ακριβώς σηματοδοτούσε αυτό. Ο κεντρικός άξονας της συλλογιστικής της έγκειται στον ισχυρισμό πως η αντικατάσταση του αραβικού βεζύρη από την ντάμα έγινε τον Μέσο Μεσαίωνα, όταν δυναμικές γυναίκες τον επέβαλαν στο συμβολισμό του αριστοκρατικού παιχνιδιού, για να καταδειχθεί έτσι ο ολοένα και πιο σημαντικός ρόλος της γυναικείας παρουσίας στις ευρωπαϊκές βασιλικές Αυλές.
Για να στηρίξει τη θεωρία της αυτή η συγγραφέας κινείται με τρόπο επιστημονικό. Συλλέγει προσεκτικά τις πηγές της, κάνει αυτοψία όπου αυτό είναι δυνατόν, διασταυρώνει τα στοιχεία της, αντλεί πληροφορίες από ειδικούς και στοχάζεται τις φόρμουλες μέσα στις οποίες θα ενσωματώσει την εξηγητική της. Μέχρι εδώ καλά. Μια επιφανειακή ανάγνωση ίσως και να εντυπωσιάσει. Μια δεύτερη ματιά όμως πείθει για τα κενά. Το πρώτο από αυτά είναι η έλλειψη επαρκών ιστορικών στοιχείων, κάτι για το οποίο δεν ευθύνεται βέβαια η Γιάλομ. Το δεύτερο είναι η κατάχρηση δευτερογενών πηγών (το θεμελιώδες έργο του Μάρεϋ, το έχει ξεκοκαλίσει!) καθώς και πολλών ιστορικών και σκακιστικών ανεκδότων που περισσότερο διανθίζουν και κάνουν γοητευτική την ιστορία της, παρά την αποδεικνύουν. Το τρίτο και σημαντικότερο είναι πως η επιλογή των γυναικών (πριγκιπισσών, βασιλισσών, βασιλομητόρων) που χρησιμοποιεί δεν πείθει. Για παράδειγμα, θεωρώ πως έχετε ακούσει για την Ελεονόρα της Ακουιτανίας, μα πόσοι από σας ξέρατε την Δόνια Ουρράκα (Ισπανίδα του 11ου αιώνα) ή θυμόσαστε τη Θεοφανώ, ανιψιά του Τσιμισκή και γυναίκα του Όθωνα του Β’ το 970 μ.Χ.; Και πόσο σημαντικές γυναίκες ήταν αυτές για την εποχή τους, ώστε η φυσική τους παρουσία και η πολιτική τους επιρροή να αναδιαμορφώσει τις σκακιστικές φιγούρες;
Φοβάμαι πως οι "αποδείξεις" της Γιάλομ έχουν ένα ad hoc άγγιγμα, για να το θέσω κομψά. Στην προσπάθειά της να ενδυναμώσει τη φεμινιστική της ρητορική (πράγμα εξάλλου που είναι και το επάγγελμά της, αφού διευθύνει τις «Σπουδές για τις Γυναίκες και το Φύλο» στο Στάμφορντ), ανακαλύπτει εκ των υστέρων κάποιες γυναικείες μορφές και τις συνδέει, μάλλον χαλαρά και συχνά αστήριχτα, με τις αλλαγές στις μορφές και στους κανόνες στη σκακιέρα, μέσα στο χρόνο.
Ας πω όμως και έναν καλό λόγο. Το βιβλίο έχει ωραίες εικόνες. Ας πω κι άλλον έναν. Έχει κι ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο με τίτλο «Σκάκι, σεξ και αιμομιξία»!
Βαθμολογία: 6,5
Ι) Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΠΑΡΤΙΔΑ ΣΚΑΚΙ
Έχοντας αναρτήσει στο ιστολόγιο μου τη φράση «Η ζωή είναι μια παρτίδα σκάκι (…)» από τον Αύγουστο του 2007, σκέφτηκα πως ο Κασπάροβ…με αντέγραψε! Μετά είδα πως το βιβλίο «Η ζωή είναι μια παρτίδα σκάκι» γράφτηκε το 2005, οπότε μάλλον έπρεπε να αλλάξω τη φράση για να μη με κατηγορήσουν για λογοκλοπή! Τελικά διαπίστωσα πως ο αγγλικός τίτλος ήταν «How Life Imitates Chess», άρα αθώος κι ο Γκάρι κι εγώ.
Όταν γράφει για το σκάκι ένας σκακιστής το κείμενό του έχει πάντα ξεχωριστό ενδιαφέρον. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για τον σκακιστή. Από τότε που ο Γκάρι Κασπάροβ σταμάτησε το σκάκι, χάσαμε τον καλύτερο παίκτη μα τουλάχιστον βρήκαμε ένα συγγραφέα και ο Πούτιν βρήκε ένα μπελά, αφού ο πρώην Παγκόσμιος Πρωταθλητής έπεσε με τα μούτρα στην πολιτική.
Στο βιβλίο αυτό ο Κασπάροβ προσπαθεί να καταδείξει πως σημαντικές σκακιστικές έννοιες (όπως υλικό, χρόνος, στρατηγική, τακτική, μέτρημα, ταλέντο, καινοτομία, κρίση, διαίσθηση) μπορούν να αποκτήσουν μια ιδιαίτερη βαρύτητα στην καθημερινή μας εμπειρία και να αποκαλύψει τους τρόπους με τους οποίους ο ίδιος αλλά και άλλοι σημαντικοί σκακιστές έμαθαν να χειρίζονται καταστάσεις στη ζωή τους, μέσα από το σκάκι κι όχι το αντίθετο. Αυτή η αντιστροφή της φυσιολογικής θεώρησης των πραγμάτων θα έπρεπε να μας ξενίζει αν δεν είχαμε να κάνουμε με τον κατεξοχήν «σκακιστάνθρωπο» (κατά το θεατράνθρωπο)!
Ασφαλώς για μας τους σκακιστές οι αφηγήσεις και οι προσεγγίσεις του Κασπάροβ έχουν μια άλλη βαρύτητα. Πολύ σημαντικό θεωρώ το κεφάλαιο που παρουσιάζει τη μονομαχία του με τον Κάρποβ, τόσο σε αγωνιστικό, όσο και σε ψυχολογικό και εξωσκακιστικό επίπεδο και πως ο νεαρός διδάχτηκε στην πορεία από τον παλιότερο. Στις αδυναμίες της επιχειρηματολογίας του η απροθυμία του συγγραφέα να ταπεινώσει το ego του στο ύψος της αντικειμενικότητας και η γενίκευση σε ορισμένες περιπτώσεις που δεν την δικαιολογούν. Αμάσητο προσπαθεί να καταπιεί και έναν ξεπεσμένο δυτικό φιλελευθερισμό, και γενικά, ο λύκος κι αν εγέρασε...Στη γραφή του τέλος δεν έχει νόημα η κριτική, αφού πρόκειται ξεκάθαρα για τεχνοκρατική και όχι για λογοτεχνική προσπάθεια.
Βαθμολογία: 6,5
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
22:48
Μέρος Πρώτο
Μη χαίρεστε πολύ! Όταν μιλάω για βιβλία δεν εννοώ αυτά που είναι γραμμένα με αλγεβρική γραφή ή άλλους σκακιστικούς συμβολισμούς. Τι; Δεν ξέρατε ότι υπάρχουν κι άλλα βιβλία εκτός από αυτά; Τώρα που το μάθατε λοιπόν θα μιλήσουμε για τα λογοτεχνικά βιβλία και δη αυτά που περιλαμβάνουν στη θεματική τους το αγαπημένο μας παιχνίδι (όχι το μπαρμπούτι παιδί μου, το άλλο!).
Παρ’ ότι και σε τούτο και σε παλιότερα περιοδικά έχουν γίνει εκτενείς ή και αποσπασματικές παρουσιάσεις, η επανάληψη, ως γνωστό, υπήρξε μητριά της μάθησης. Να ξεκαθαρίσω μόνο πως θα σχολιαστούν αποκλειστικά τα βιβλία που έχουν εκδοθεί στην Ελληνική, είτε μεταφρασμένα είτε, φυσικά, από Έλληνες συγγραφείς. Και από αυτά μόνο εκείνα τα οποία χρησιμοποιούν δομικά το σκάκι (στην πλοκή, το συμβολισμό, τη χάραξη των χαρακτήρων του έργου κτλ.) και όχι εκείνα που κάνουν μια απλή αναφορά ή μια περιστασιακή νύξη, διότι τότε δε θα έγραφα άρθρο, μα βιβλίο!
Άου! Άου! Ρουά!
Μην ανησυχείτε, δε μουρλάθηκα. Όπως θα διαπιστώσετε σύντομα, μια προθέρμανση έκανα. Όσοι πάντως δεν απορήσατε με τα αιφνίδια επιφωνήματα, να το κοιτάξετε!
Να προσθέσω μόνο πως στο τέλος των σχολίων θα βαθμολογώ το κάθε έργο σε μια κλίμακα του 10, σύμφωνα με κριτήρια πρωτίστως σκακιστικά μα και καλλιτεχνικά, τεχνικά, λογοτεχνικά και καθόλου οικονομοτεχνικά –αν και οπωσδήποτε υποκειμενικά. Κι επειδή δεν είμαι –ακόμα!- κριτικός ή ιστορικός λογοτεχνίας, οι όποιες γνώμες, διαφωνίες, διορθώσεις, επισημάνσεις ή βρισιές σας θα είναι ευπρόσδεκτες στο ιστολόγιό μου (www.konidaris.blogspot.com) ή στο «μέλι» που θα βρείτε εκεί ή στο τηλέφωνό μου που μπορείτε να ζητήσετε από τη σύνταξη (όχι του ΙΚΑ, του περιοδικού).
Α) ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ
«Εκείνη τη στιγμή οι σκέψεις της διακόπηκαν από μια δυνατή κραυγή. “Αού! Αού! Ρουά!”, κι ένας Ιππότης με κόκκινη πανοπλία ήρθε καλπάζοντας προς το μέρος της κραδαίνοντας ένα μεγάλο ρόπαλο. Μόλις την έφτασε, το άλογό του σταμάτησε απότομα. “Είσαι αιχμάλωτή μου!” φώναξε ο Ιππότης κουτρουβαλώντας από το άλογο».
Αχ! Τι ωραίες μνήμες που ξυπνούν αυτές οι γραμμές του Λίουις Κάρολ. Κάπως έτσι έπαιζα κι εγώ σκάκι στην εφηβεία μου: με κουτρουβαλητά! Δεν είναι εύκολο να το ξεχάσω. Ακόμα έτσι παίζω. Το θέμα μας βέβαια είναι το εν λόγω ανάγνωσμα και η συνάφειά του με το σκάκι. Η Αλίκη μέσα από τον καθρέφτη, αποτελεί ασφαλώς το πρώτο ανάγνωσμα τέτοιου είδους για τους περισσότερους από εμάς. Στην ουσία πρόκειται για τη δεύτερη περιπέτεια της Αλίκης –αυτής της Χώρας των θαυμάτων ντε! Χιούμορ, σουρεαλισμός, γλωσσοπλαστική, σκάκι, ακόμα και φιλοσοφία ρέουν πληθωρικά σ’ αυτό το απολαυστικό ανάγνωσμα όπου η Αλίκη, ως λευκό πιόνι, γίνεται έκθαμβος μάρτυρας των περιπετειών των γκροτέσκο κομματιών μιας σκακιέρας καθώς και άλλων ανεκδιήγητων χαρακτήρων, ώσπου να φτάσει στο όγδοο τετράγωνο και να προαχθεί σε βασίλισσα!
Ο Τσαρλς Ντόγκσον (το Λιουις Κάρολ είναι το λογοτεχνικό του ψευδώνυμο) έγραψε αυτό το κλασικό παραμύθι για την εντεκάχρονη ανιψιά του Άλις Λίντελ. Και φυσικά, για όλους εσάς τους μαζέττες που τόσα χρόνια, μια προαγωγή της προκοπής δεν έχετε κατορθώσει να πετύχετε!
Βαθμολογία: 9
Β) ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΝΟΥΒΕΛΑ
Το δεύτερο βιβλίο που κάθε σκακιστής θα πρέπει να έχει διαβάσει είναι αναμφίβολα η Σκακιστική Νουβέλα του Στέφαν Τσβάιχ. Πρόκειται για τη συγκλονιστική ιστορία του κυρίου Μπ., ενός ανθρώπου που μαθαίνει σκάκι από ένα βιβλίο στις φυλακές της Γκεστάπο και γίνεται μονομανής. Αργότερα αντιμετωπίζει τον Παγκόσμιο Πρωταθλητή Τσέντοβιτς και τον νικά, παρόλο που οι γιατροί του έχουν απαγορεύσει να παίζει σκάκι εξαιτίας της εμμονοληπτικής του προδιάθεσης. Αυτό φυσικά θα είναι και το τέλος της σύντομης καριέρας του.
Ένας Τσβάιχ στη θολή ωριμότητα της φλογερής του παρουσίας στα Γράμματα, λάτρης της φροϋδικής ψυχολογίας και του βασιλικού παιχνιδιού, μας δωρίζει μια νουβέλα που εμπεριέχει όλες εκείνες τις δομικές ουσίες από τις οποίες πλάθεται το κλασικό. «Ωστόσο δεν είχα άλλη εκλογή. Αν δεν ήθελα να παραδοθώ στην ολοκληρωτική τρέλα ή στον πνευματικό μαρασμό, τότε έπρεπε να επιδοθώ σ’ αυτήν την χωρίς νόημα προσπάθεια. Οι φριχτές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσα, με ανάγκασαν να επιχειρήσω αυτή τη διάσταση του Εγώ μου σε Μαύρο και Άσπρο, για να μη συνθλιβώ κάτω από το τρομακτικό Τίποτα, που μ’ έζωνε ασφυκτικά».
Το μόνο που δεν κατάλαβα από τη Νουβέλα ήταν πως ο κύριος Μπ., ξεκινώντας από το μηδέν, κατάφερε να παίζει μπλάιντ σε μια βδομάδα, να θυμάται 150 παρτίδες απ’ έξω σε ένα μήνα και στο τέλος να κοπανάει για πλάκα τον Πρωταθλητή. Ακόμα ψάχνω το βιβλιαράκι που είχε στην κατοχή του.
Βαθμολογία: 9,5
Γ) Η ΒΑΡΙΑΝΤΑ ΤΟΥ ΛΙΝΕΜΠΟΥΡΓΚ
«Μόνο τότε κατάλαβα τι εννοούσε λέγοντας ότι υπήρχε ένα τίμημα το οποίο μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε και οι δύο, μόνο τότε κατάλαβα σε τι αναφερόταν, γιατί από εκείνη τη στιγμή θα παίζαμε τη ζωή, τη ζωή που στο στρατόπεδο του Μπέργκεν Μπέλσεν άξιζε λιγότερο από ένα πφένιγκ, λιγότερο από μια χούφτα ξερά κουκιά».
Στη Βαριάντα του Λίνεμπουργκ του Ιταλού Πάολο Μαουρένσιγκ, ένας Εβραίος κρατούμενος, ο Φρις, εξαναγκάζεται να παίζει στο σκάκι εναντίον του βασανιστή του, Γερμανού αξιωματικού, τις ζωές των ανυποψίαστων και αθώων συγκρατούμενών του. Ο συγγραφέας εκμεταλλεύεται το μεγάλο εύρος του δυϊκού συμβολισμού που παρέχει το σκάκι για να προκαλέσει «έλεος και φόβο» στον αναγνώστη. Αξιόλογο βιβλίο με κύριο ατού τη συναρπαστική πλοκή.
Φαίνεται πάντως πως οι μυθιστορηματικοί σκακιστές είχαν μια έφεση στο να συλλαμβάνονται από τους Ναζί. Τα πράγματα έχουν ασφαλώς αλλάξει. Για παράδειγμα σήμερα ο Κασπάροβ συλλαμβάνεται από τον Πούτιν, δεν είναι το ίδιο (ώστε στις εκλογές να μην έχει Πούτην – κεφαλή- κλίναι)!
Βαθμολογία: 7
Δ) Η ΑΜΥΝΑ ΤΟΥ ΛΟΥΖΙΝ
Η άμυνα του Λούζιν δε θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε την Αγγλική επίθεση απέναντι στη Νάιντορφ, μα σίγουρα θα σας χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου. Κι αυτό γιατί το έξοχο μυθιστόρημα του Βλαδίμηρου Ναμπόκοφ (το έχω στην απολαυστική μετάφραση του Ίκαρου Μπαμπασάκη), μιλάει για έναν νεαρό που μεγαλώνει κάτω από τη σκιά ενός αποτυχημένου και καταπιεστικού πατέρα, σ’ ένα περιβάλλον πατριαρχικού καθωσπρεπισμού. Και όλοι κατανοείτε (πιθανόν αναλογιζόμενοι την περίπτωση Κάμσκι, για να μην αναφερθώ σε εγχώρια ανάλογα) τις συνέπειες που έχει κάτι τέτοιο στην εύπλαστη παιδική ψυχοσύνθεση.
Ο νεαρός Λούζιν στρέφεται στο σκάκι μόνο και μόνο για να αποφύγει να κοιτάξει κατάματα τη Μέδουσα της πραγματικότητας. Στα 64 τετράγωνα διοχετεύει όλη του την ενέργεια. Το τάλαντο που κουβαλάει τον οδηγεί στην κορυφή. Όμως η κορυφή δεν ταιριάζει σε άτομα εκκεντρικά, θλιμμένα, εσωστρεφή και υπερευαίσθητα σαν το Λούζιν. Γι’ αυτό κι ο εύθραυστος νεαρός, λίγο πριν κερδίσει την πιο κρίσιμη παρτίδα, θα αποδράσει για μια τελευταία φορά. «Ο πόνος πέρασε αμέσως, αλλά σ’ εκείνο το φλογισμένο κενό χρόνου ο Λούζιν είχε δει κάτι αφόρητα επιβλητικό, είχε δει τον απόλυτο τρόμο των αβυσσαλέων βυθών του σκακιού. Κοίταξε τη σκακιέρα και το μυαλό του έλιωσε από μιαν άνευ προηγουμένου αίσθηση κόπωσης. Αλλά οι πεσσοί ήταν αμείλικτοι, τον κρατούσαν και τον απορροφούσαν. Ήταν ένα είδος γυμνού τρόμου αυτό, αλλά ήταν και η μοναδική αρμονία, γιατί τι άλλο υπήρχε στον κόσμο πέρα από το σκάκι;»
Οφείλω βέβαια να πω πως αν ο Ναμπόκοφ του είχε συστήσει τη «Λολίτα», ίσως να την είχε σκαπουλάρει το παλικάρι…
Βαθμολογία: 8
Ε) Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΗΣ ΦΛΑΝΔΡΑΣ
Ένα από τα λίγα λογοτεχνικά βιβλία στα οποία συναντάμε σκακιστικά διαγράμματα είναι ο Πίνακας της Φλάνδρας του αγαπημένου μου Αρτούρο Περέθ Ρεβέρτε. Ο συγγραφέας φαίνεται να γνωρίζει από σκάκι (όχι σα μερικούς- μερικούς) και στήνει μιαν ιδιοφυή αστυνομική πλοκή γύρω από την εικονιζόμενη σε έναν ζωγραφικό πίνακα, θέση σε μια σκακιέρα του 16ου αιώνα.
Η Χούλια μαζί με έναν φίλο της αντικέρ, αναγκάζονται να προσλάβουν έναν σκακιστή για να λύσουν το γρίφο της παρτίδας. Ο σκακιστής θα φανεί πολύ χρήσιμος όταν ένας άγνωστος δολοφόνος αρχίζει να σκοτώνει ανθρώπους, μιμούμενος ακριβώς τον τρόπο που κινούνται τα κομμάτια στη σκακιέρα. Δείτε την αρχική θέση : [ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ]: ΛΕΥΚΑ: Ργ4- Βε1- Πβ5-Πβ6-Αζ1-Ιβ1-Σα6,γ3,γ6,δ2,ε4,ζ2 (12) και ΜΑΥΡΑ: Ρα4-Βγ2-Πγ1-Αγ8-Ιβ8-Ιδ1-Σα5,α7,β7,δ7 (10).
Θα παρατηρήσατε το αφύσικο του στησίματος, μα απαιτείται κάποια μορφή ρετροανάλυσης και η επιστράτευση όλων των δυνατών παραλληλισμών που παρέχει το σκάκι, ώστε να ξεδιπλώσει την όμορφη ιδέα του ο Ρεβέρτε και να την κάνει εύκολα κατανοητή και στους πιο αδαείς στα του ζατρικίου (γεμάτος ο κόσμος από δαύτους ρε παιδάκι μου!).
Και για να μη σας κρατάω σε αγωνία, ο δολοφόνος είναι ο Θέσαρ!
Βαθμολογία: 8,5
Για κακή σας τύχη, συνεχίζεται...
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
21:49
08:22
και μετά κερνάω ποτά στο "Πέτρινο".
14:50
Το παραπάνω κείμενο δεν είναι δικό μου. Με εκφράζει όμως (αν και θα τα έχωνα λίγο πιο χοντρά) κι έτσι το ξεσήκωσα από τη στήλη του καλού συνάδελφου φαρμακοποιού Δημήτρη Καραγεωργίου (Γ.Γ. του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου) στο "Φαρμακευτικό Δελτίο". Αυτός πάλι το είχε ξεσηκώσει από ένα μπλογκ που δεν αναφέρεται. Ο Δημήτρης συμπληρώνει :" Παρ' όλα αυτά εμείς οι φαρμακοποιοί πως -έστω επικοινωνιακά- έχουμε λόγο ενημέρωσης και ελάχιστης παρέμβασης στην αυξανόμενη αγωνία του κόσμου, είναι ένα ζητούμενο. Περισσότερο από το πότε θα έρθουν τα εμβόλια, σε τι τιμές, τι θα κάνουν τα ασφαλιστικά ταμεία, τι επάρκεια θα έχουμε".
Και βέβαια έχει δίκιο. Οι περισσότεροι συνάδελφοι μοιάζουν με βολεμένους δεινόσαυρους πίσω από τη θαλπωρή του πάγκου τους, πολλές δε φορές με διοπτροφόρους λαδάδες, έτοιμους να εκμεταλλευτούν οικονομικά την ασθένεια, όπως ο γερο- λαδάς του Καζαντζάκη. Να συμπληρώσω πως οι μάσκες, τα γάντια και άλλα αναλώσιμα, ακολουθώντας το νόμο της ζήτησης, τείνουν να τριπλασιάσουν τις τιμές τους, επειδή έτσι κάποιοι γουστάρουν. Το μόνο που απομένει στον απλό κοσμάκη, όταν η επιστημοσύνη και η ψυχραιμία λουφάζουν, είναι η τρομολαγνεία που επιμελώς υποδαυλίζουν τα ΜΜΕ, άξια δουλικά των χορηγών τους. Γι' αυτό το φωνάζω κι απο 'δω. Μην σκιάζεστε ωρέ παιδιά, ούτε εσύ μπάρμπα Τάσο, που με παίρνεις τριάντα τηλέφωνα τη μέρα για τα κωλοεμβόλια που δε θα μου στείλουν παρά μόνο όταν η τιμή τους πιάσει ταβάνι. Δεν πρόκειται για πανδημία γρίππης. Πρόκειται για πανδημία κέρδους.
Ελπίζω όχι και για πανδημία ευπιστίας.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
01:58
Το διάστημα από 21-25 Ιουνίου 2009 διοργανώθηκε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το Σχολικό Πρωτάθλημα Σκάκι, υπό την αιγίδα του Πολιτιστικού Κέντρου του Δήμου Μεγανησίου. Το Πρωτάθλημα υπήρξε το επιστέγασμα των μαθημάτων που διήρκεσαν όλη τη σχολική χρονιά, με ικανοποιητική συμμετοχή και που έφεραν τους μαθητές του σκακιστικού τμήματος να κατακτούν δύο χρυσά, ένα αργυρό και ένα χάλκινο μετάλλιο στους σχολικούς αγώνες του νομού.
Όπως πέρσι, έτσι και φέτος η αγωνιστικότητα των μικρών αθλητών έμελλε να καθορίσει τον νικητή στον τελευταίο γύρο, ενώ το επίπεδο των παρτίδων ήταν κατά πολύ υψηλότερο από πέρυσι. Άξιος και αδιαφιλονίκητος πρωταθλητής αναδείχθηκε ο Σπύρος Κονιδάρης, της Γ’ Δημοτικού, με 9 βαθμούς σε 9 αγώνες! Δεύτερος ο Δημήτρης Πολίτης, της ΣΤ’ Δημοτικού με 7/9 και πολύ καλή εμφάνιση, ενώ την τρίτη θέση κατέλαβε η ευχάριστη έκπληξη των αγώνων Βασίλης Δάγλας, της Γ’ Δημοτικού με 5,5 β. Μιας και οι μαθητές του Δημοτικού έδειξαν τα δόντια τους σε αυτούς του Γυμνασίου, ως «Πρώτος Δημοτικού» βραβεύτηκε και ο πέμπτος της κατάταξης Μάριος Μάντζαρης.
Στους νικητές απονεμήθηκαν κύπελλα, από τον διοργανωτή και τον Δήμαρχο Μεγανησίου Στάθη Ζαβιτσάνο, ενώ ακολούθησε και αγώνας επίδειξης σιμουλτανέ από τον Παναγιώτη Κονιδάρη, με συμμετοχή όλων των παιδιών.
Ένα ακόμα σιμουλτανέ θα πραγματοποιηθεί από τον Μαιτρ Γεράσιμο Δάγλα, τον Αύγουστο, που μαζί με τις αξιέπαινες σκακιστικές δραστηριότητες στο Νυδρί, δημιουργούν ένα σκακιστικό και δη πολιτισμικό πυρήνα, που τόσο πολύ έλειπε όλα αυτά τα χρόνια. Γιατί τα παιδιά, με φαντασία και δημιουργικότητα, μπορούν να κάνουν ματ στην ευτελή καθημερινότητα!
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
13:05
Ζούσε κάποτε σε μια μακρινή χώρα στην Ανατολή ένας πανίσχυρος χαλίφης. Ήταν σκληρός και δραστήριος, με κοφτερό μυαλό, πάει να πει επικίνδυνος. Ο ηγεμόνας εκείνος είχε βρει έναν πολύ καλό τρόπο για να διατηρεί στο βασίλειό του την ειρήνη. Γνωρίζοντας πόσο οξύθυμοι και φιλοπόλεμοι μπορούσαν να αποδειχθούν οι εμίρηδές του, είχε κατορθώσει, άλλοτε με ακριβά δώρα, άλλοτε με πειθώ αλεπούς κι άλλοτε πάλι με λιγότερο γαλαντόμες πρακτικές, να τους πείσει πως ο πόλεμος δεν εξυπηρετούσε τα συμφέροντά τους. Ο πόλεμος, έλεγε, ήταν παιδί της οπισθοδρόμησης και κουσούρι κακό της ράτσας τους. Στην πραγματικότητα βέβαια ήξερε πως ο πόλεμος δε μένει ποτέ στα σοκάκια, μα γοργά κυλάει κι απλώνεται σαν ορμητικό ρυάκι και στους δρόμους τους κεντρικούς και ίσως κάποτε να έφτανε και στο πλουμιστό παλάτι, στο οποίο ζούσε ο ίδιος με τη βασιλική φαμελιά και τους καλοθρεμμένους συμβουλάτορές του.
Ήξερε όμως καλά ο πονηρός χαλίφης πως οι μνησικακίες, οι έριδες και οι αψιμαχίες κυλούσαν μέσα στο αίμα των υπηκόων του. Γι’ αυτό και τους είχε αναγκάσει να λύνουν τις διαφορές τους με έναν, αν μη τι άλλο, πρωτότυπο όσο και αναίμακτο τρόπο. Αντί να αρματώνουν σιδερόφρακτους στρατούς, αντί να ερημώνουν τα σπίτια και τα χωράφια από αντρίκια χέρια, αντί να σπαταλούν χρυσά νομίσματα σε τόξα και γιαταγάνια και να καίνε τα σπαρτά και να ξεχερσώνουν τη γη και να σφάζουν τα κοπάδια και να ματοκυλάνε τους ανήμπορους και τους μάχιμους ομάδι, τους έβαζε να ξεκαθαρίζουν τα νιτερέσα τους παίζοντας σκάκι. Ναι, σκάκι!
Μια φορά λοιπόν το χρόνο, μάζευε όλους τους εμίρηδες σε κάποιο από τα θερινά του ανάκτορα και τους έβαζε να παίζουν μεταξύ τους, ώστε να εκτονωθεί το συσσωρευμένο μένος πάνω στην ξύλινη σκακιέρα, κι όχι στα εδάφη της επικράτειάς του. Με τον τρόπο αυτό η χώρα ευημερούσε, μα ευημερούσε και το πολύπλοκο εκείνο παιχνίδι, το σκάκι. Οι εμίρηδες γνώριζαν πολύ καλά πως το να μην είσαι ικανός παίκτης σου στερούσε όχι μόνο δόξα και φήμη, όχι μόνο την εύνοια του παντοδύναμου χαλίφη, μα και σημαντικά πλούτη, απ’ αυτά που προσπορίζει πάντα το κύρος. Οι αξιωματούχοι που δεν κατάφερναν να διακριθούν σε τέτοιους αγώνες, σχεδόν πάντα υποβιβάζονταν σε πιο παρακατιανές κάστες, βούλιαζαν στην ανυποληψία και απαιτούνταν από μέρους τους σκληρή και επίπονη προσπάθεια για να αξιωθούν να βρεθούν ξανά κοντά στο θρόνο.
Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, το σκάκι είχε γίνει το σύμβολο της δύναμης και της κυριαρχίας και κάθε εμίρης φρόντιζε να εξασκείται σ’ αυτό πολύ πιο συχνά απ’ όσο στις καμηλοδρομίες ή στο κυνήγι με γεράκια. Επιπλέον, μεριμνούσε ώστε τα παιδιά του και τα παιδιά των παιδιών του να ασχολούνται εξ απαλών ονύχων με το παιχνίδι, όπως εξάλλου συνέβαινε και με τους απρόθυμους υπηκόους του. Έτσι γινόταν, και το σκάκι είχε αποκτήσει κανονιστική θέση σ’ ολάκερο το χαλιφάτο, αφού όσο μεγαλύτερη δυναμικότητα επιτύγχανε κάποιος, τόσο αυξάνονταν και οι πιθανότητες ανάρρησης σε σημαντικούς διοικητικούς θώκους.
Ωστόσο τα εξήντα τέσσερα τετράγωνα της σκακιέρας δεν ήταν αποκλειστικά πεδίο μάχης λαμπρό. Υπήρχαν φορές που είχαν αναδείξει προσωρινές ή μονιμότερες συμμαχίες, που συνήθως καθορίζονταν από τις συγκυρίες ή τις επί μέρους επιδιώξεις των αξιωματούχων. Υπήρχε και μια περίπτωση δύο αντρών όπου η μάχη με τους άσπρους και μαύρους πεσσούς ήταν προέκταση της φιλίας τους. Μιας φιλίας ονομαστής και αξιομνημόνευτης σε όλο το βασίλειο. Ο ένας ήταν ένας γηραιός εμίρης με μακριά λευκή γενειάδα. Θεωρούνταν τόσο σοφός που τον αποκαλούσαν ακριβώς έτσι : ο Σοφός. Ο άλλος δεν ήταν παρά ο νεαρότερος από όσους συμμετείχαν σ’ εκείνους τους ιδιότυπους αγώνες. Η βαθιά φιλία που συνέδεε τους δύο άντρες, παρά τη διαφορά της ηλικίας τους, δεν έβρισκε σκοντάματα στις παρτίδες σκακιού, πόσο μάλλον που το σκάκι αποτελούσε προέκτασή της. Πολλές φορές τους είχαν δει να επισκέπτονται ο ένας την εστία του άλλου, χωρίς σουραύλια και κύμβαλα, χωρίς συνοδείες και ακολούθους και άλλες περιττές επισημότητες, έτσι, απλά και ζεστά. Και αμέτρητες ακόμα φορές τους είχαν δει να παίζουν σκάκι, τη μία παρτίδα μετά την άλλη, ξανά και ξανά, αντλώντας από το παιχνίδι όλη την ικανοποίηση που αυτό μπορεί να προσφέρει στους μύστες. Και έλεγαν πως είχαν κάτι αλλιώτικο εκείνες οι παρτίδες. Λες και τα κομμάτια δεν τα κινούσε η δίψα της νίκης και ο καιροσκοπισμός, όπως συνηθιζόταν, μα η στρατηγική και η φαντασία. Όμως εκείνη η σφυρηλατημένη στο αμόνι του χρόνου φιλία έμελλε κάποτε να δοκιμαστεί για τα καλά.
Ήταν σε μια από τις ετήσιες συναντήσεις των εμίρηδων στα ανάκτορα που έλαχε να συμβεί αυτό. Μετά από ανελέητες μάχες, διαγκωνισμούς και μηχανορραφίες μέσα κι έξω από τα ασπρόμαυρα τραπέζια, η κατάσταση είχε πάρει να ξεκαθαρίζει. Το έβλεπε κανείς ξεκάθαρα στα πρόσωπα των εμίρηδων. Όσοι είχαν πετύχει αρκετές νίκες είχαν φορέσει τα πιο πλατιά τους χαμόγελα και δεν μπορούσαν να κρύψουν την άγρια χαρά που φούσκωνε στα στήθια τους. Όσοι ανήκαν στο στρατόπεδο των ηττημένων παρέμεναν απομονωμένοι και κατηφείς ή στριμώχνονταν στις γωνιές, ο ένας κοντά στον άλλο, όπως τα ζώα που κινδυνεύουν. Υπήρχε και μια μερίδα σκακιστών που εξαρτιόνταν η επιτυχία τους από τον αγώνα της τελευταίας μέρας, ανάμεσά τους κι οι δύο φίλοι, ο Σοφός και ο νέος.
Την τελευταία νύχτα ο νέος δεν μπορούσε να κλείσει μάτι. Η θεά Κάισσα τα έφερε έτσι που θα έπρεπε να αντιμετωπίσει στην πιο κρίσιμη παρτίδα τον αγαπημένο του φίλο. Τον επισκέφτηκε στο κατάλυμά του όταν οι δάδες είχαν πάρει να σβήνουν. Ο Σοφός τον υποδέχτηκε ξαφνιασμένος, καθώς τύλιγε γύρω του ένα λινό μανδύα.
«Ποιο καλό όνειρο σε κρατάει ξύπνιο τέτοιαν ώρα;» αναρωτήθηκε.
«Δεν είναι όνειρο καλέ μου φίλε» απάντησε βιαστικά ο νέος «μόνο η ανησυχία και ένα σφίξιμο με συντρόφεψαν στην κλίνη μου».
«Ανησυχία; Για ποιο πράγμα;»
«Δεν το ξέρεις άραγε ήδη; Αύριο θα κονταροχτυπηθούμε οι δυο μας. Εσύ παίζεις με τα λευκά κομμάτια κι εγώ με τα μαύρα. Όποιος από τους δυο μας χάσει, χάνεται. Τι θα κάνουμε;»
Ο γέρος κούνησε το κεφάλι του χαμογελώντας.
«Δεν είσαι από αυτούς που φοβούνται τον αντίπαλο, όταν μάλιστα τον ξέρουν σαν την απαλάμη τους. Είσαι πολύ δυνατός παίκτης. Θαρρώ πως ούτε κι ήττα σε τρομάζει. Κάτι άλλο ήρθες να μου πεις».
Ο νέος κατέβασε το κεφάλι. Έμεινε για λίγο σιωπηλός και μετά μίλησε κομπιάζοντας.
«Είδα και τα υπόλοιπα αποτελέσματα. Αρκεί μια ισοπαλία για να σωθούμε και οι δυο μας. Αυτό ήρθα να σου προτείνω».
«Να σωθούμε; Θα σωθούμε τάχα;» μονολόγησε ο Σοφός.
«Τι εννοείς; Δεν καταλαβαίνω» ρώτησε ο νέος, μα ο Σοφός σαν να μην τον άκουσε ρώτησε με τη σειρά του.
«Και ποιος θα είναι ο αντίκτυπος της ισοπαλίας μας στους άλλους εμίρηδες;»
«Κάποιος άλλος θα υποβιβαστεί αντί για μας. Είναι πολλοί οι υποψήφιοι. Τι σε κόφτει όμως γι’ αυτούς; Σάμπως δεν ήταν αντίπαλοί μας από την αρχή;»
«Σκέφτομαι τα παιδιά σου. Τους έχεις μάθει σκάκι, έτσι δεν είναι; Αναρωτιέμαι επίσης τι θα σκεφτόσουν αν ήσουν στη δυσχερή θέση να εξαρτάται η δική σου υποβάθμιση από κάποιους άλλους. Δε με μέλλει ωστόσο γι’ αυτούς. Εμάς τους δυο αναλογίζομαι καλέ μου φίλε».
Ο νέος ανασήκωσε τους ώμους. Ο γέρος εκείνο το βράδυ μιλούσε σιβυλλικά. Μακρά σιωπή επικράτησε στο δώμα. Από το ανοικτό κρεμμυδοειδές παράθυρο έμπαινε μόνο μια απαλή αύρα και έφταναν κάποια μακρινά κρωξίματα από νυχτοπούλια. Ο Σοφός σηκώθηκε και φύσηξε το κερί. Το φεγγαρίσιο αντιφέγγισμα κύλησε στο ξύλινο πάτωμα, ήταν όμως τόσο αχνό που δεν αρκούσε για να φωτίσει τα πρόσωπά τους.
«Μα…το κερί αργούσε να σωθεί. Κι η νύχτα αργεί ακόμα να περάσει» διαμαρτυρήθηκε ο νέος.
«Ζούμε σ’ ένα σκοτεινό δωμάτιο. Το κερί είναι η φιλία μας, είναι το σκάκι, είναι όλα όσα μας φωτίζουν τα πρόσωπα. Χωρίς αυτά, υπάρχει μόνο σκοτάδι. Τέτοιο, που δε μπορούμε να κοιταχτούμε στα μάτια. Τόσο, που δεν αναγνωρίζουμε ο ένας τον άλλο. Ακόμα χειρότερα, δεν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας. Το είδωλο μας στον καθρέφτη θα παραμείνει ζοφερό. Και η αυγή, όπως πολύ σωστά παρατήρησες, αργεί να φτάσει».
Ο νέος δεν αποκρίθηκε. Έσκυψε μόνο το κεφάλι και έπεσε σε περισυλλογή. Άρχιζε να καταλαβαίνει τι προσπαθούσε να του πει ο Σοφός εμίρης. Εκείνος τότε συνέχισε.
«Η θεά Κάισσα δε μου φυλάει πολλά χρόνια ακόμα στο δισάκι μου. Μην προσπαθείς να μου στερήσεις τα λίγα που μου απομένουν και που με κάνουν να μη ντρέπομαι γι’ αυτά. Τη φιλία, την τιμιότητα, το φιλότιμο, την ακεραιότητα, τη συμπόνια και το κουράγιο. Α, ναι. Και το σκάκι».
Ο νέος σηκώθηκε και σκούπισε αργά με την ανάστροφη της παλάμης του το υγρό του μάγουλο. Έσκυψε μετά και φίλησε το χέρι του Σοφού.
«Αύριο λοιπόν. Καλυνύχτα» είπε και χάθηκε στους μισοσκότεινους διαδρόμους του παλατιού.
Την επομένη στο μεγάλο ντιβάν, λίγο πριν την έναρξη των τελευταίων αγώνων, μπορούσε κανείς να αισθανθεί την ένταση στον αέρα. Οι εμίρηδες έφτιαχναν μικρές ομάδες και σχολίαζαν με θόρυβο τα μέχρι τότε αποτελέσματα. Μόνο ο νέος έμενε καθιστός στη σκακιέρα του, αμίλητος, χωρίς να συμμετέχει. Είχε αποφασίσει να παίξει την παρτίδα καθαρά και ας κέρδιζε ο καλύτερος. Σκεφτόταν τι θα μπορούσε να δοκιμάσει με το γέροντα, αφού είχαν παίξει μυριάδες φορές ως τώρα και γνώριζε ο ένας το παιχνίδι του άλλου σαν κάλπικη δεκάρα. Θα μπορούσε να πει κανείς πως οι μέχρι τότε παρτίδες τους ήσαν μοιρασμένες. Άλλοτε επικρατούσε το ήρεμο στρατηγικό παιχνίδι του Σοφού κι άλλοτε το δυναμικό και επιθετικό που χαρακτήριζε τον ίδιο. Μόνο που τούτο το παιχνίδι ήταν πολύ διαφορετικό. Όχι γιατί τον έφερνε μπροστά στο ενδεχόμενο της ήττας, μα επειδή ήξερε πόσο κακό θα μπορούσε να κάνει στο φίλο του νικώντας.
Όταν ο χαλίφης μπήκε στη χρυσοποίκιλτη αίθουσα, τα μουρμουρητά κόπασαν μονομιάς και, μετά από κάποια σύντομα διαδικαστικά, όλοι έσπευσαν να καθίσουν στις θέσεις τους για τον τελευταίο γύρο. Ο Σοφός έσφιξε με θέρμη το χέρι του νέου και αντάλλαξαν ένα πλατύ χαμόγελο. Οι πρώτες κινήσεις παίχτηκαν γρήγορα:
1.δ4, δ5 2. γ4
Ο νέος τότε σταμάτησε. Δάγκωνε τα χείλια του και έστεκε αναποφάσιστος. Ξαφνικά του ήρθε μια ιδέα. Θα μπορούσε να εφαρμόσει ένα σχέδιο πρωτότυπο, που ποτέ πριν δεν είχε αποτολμήσει. Ήξερε πως η ιδέα του ήταν τολμηρή και επιθετική, μα συνάμα ριψοκίνδυνη αφού έκοβε όλες τις γέφυρες πίσω της, ισορροπώντας την παρτίδα στο χείλος του γκρεμού. Μα μια τόσο σημαντική παρτίδα, μόνο επί ξυρού ακμής μπορούσε να παιχτεί:
2….ε5.
Ο γερο- εμίρης φάνηκε να ξαφνιάζεται από την παράδοξη κίνηση. Στο νέο φάνηκε πως γελούσε πίσω από την άσπρη γενειάδα του, μα δε θα έπαιρνε κι όρκο γι’ αυτό. Ο Σοφός μετά από λίγη σκέψη έκοψε το πιόνι. Ακολούθησαν μερικές ακόμα κινήσεις με γοργό ρυθμό.
3. δε5, δ4 4. ε3, Αβ4+ 5. Αδ2, δε3.
Σε εκείνο το σημείο ο νέος είδε με τα μάτια της φαντασίας του μια παγίδα. Αρκούσε ο Σοφός να υποτιμήσει τη θέση για να την δει να καταρρέει ως εξής: 6. Α:β4, εζ2+ 7. Ρε2, ζ:η1=Ι+ 8. Π:η1, Αη4+. Ήταν δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο; Υπήρχε περίπτωση ο γέροντας να επιθυμούσε την ήττα του; Όχι! Μετά από κάμποση σκέψη ο άντρας πίσω από τα λευκά έπαιξε
6. Βα4+ και η σκακιέρα πήρε φωτιά καθώς κανείς από τους δύο βασιλιάδες δε θα μπορούσε πια να αισθάνεται ασφαλής. Ο νέος ένιωσε την κάψα στον λαιμό του και βλέποντας ότι χάνει υλικό πέρασε στην αντεπίθεση.
6.…Ιγ6 7. Α:β4, εζ2+ 8. Ρ:ζ2, Βθ4+ 9.η3, Βδ4+ 10. Ρε1, Βε4+
Αυτό ήταν και το πιο δύσκολο σημείο στην παρτίδα. Ο άντρας με τα μαύρα έβλεπε πως θα μπορούσε να κερδίσει τώρα έναν ολόκληρο πύργο. Αυτό όμως θα άφηνε τον αντίπαλο βασιλιά να κρυφτεί και τον δικό του έρμαιο στα νύχια των λευκών κομματιών. Μετρούσε και ξαναμετρούσε τις διακλαδώσεις του παιχνιδιού, μα δεν μπορούσε να δει στο βάθος του λαβυρίνθου. Δίπλα τους σχεδόν, δύο άλλοι εμίρηδες σηκώνονταν από τη σκακιέρα έχοντας κάνει μια επιδεικτικά σύντομη και προκλητικά προσυμφωνημένη ισοπαλία. Έμοιαζαν ικανοποιημένοι, προφανώς γιατί έτσι είχαν γλιτώσει το τομάρι τους, τουλάχιστον για ένα χρόνο ακόμη. Ο νέος συγκεντρώθηκε ξανά στην παρτίδα του. Έριξε μια φευγαλέα ματιά στον Σοφό. Έμοιαζε κι εκείνος απορροφημένος, μα αυτή τη φορά ένα ανεξιχνίαστο χαμόγελο είχε ξεχαστεί στο γαλήνιο πρόσωπό του. Και τότε ο νέος συνειδητοποίησε κάτι που είχε παραβλέψει μέσα στην άψη της μάχης. Συνειδητοποίησε πως θα μπορούσε απλά να εκβιάσει την ισοπαλία με επανάληψη των κινήσεων. Αν αποδεικνυόταν αδηφάγος μπορούσε να προκαλέσει τη θεά Κάισσα και στο τέλος να ηττηθεί. Είχε ωστόσο κάνει το καθήκον του.
11. Ρζ2, Βδ4+ 12. Ρε1, Βε4+ έπαιξε και αλληλοκοιτάχτηκε με το φίλο του. Μεμιάς έσφιξαν τα χέρια, πιο δυνατά από ποτέ, και συμφώνησαν μια λυτρωτική ισοπαλία.
Η ισοπαλία έδωσε στους δύο φίλους το δικαίωμα να παραμείνουν στην κορυφή της πυραμίδας και να εξακολουθήσουν να έχουν την εύνοια του χαλίφη. Όμως κανείς από τότε δεν τους ξαναείδε να συμμετέχουν στους ετήσιους αγώνες. Αποτραβήχτηκαν στα εμιράτα τους και ποτέ πια δεν εμφανίστηκαν στο έκπαγλο σεράι, στη Μεγάλη Πόλη. Μολονότι αποκομμένοι από τις σκακιστικές μάχες δεν έπαψαν να πραγματοποιούν τις καθιερωμένες τους επισκέψεις και να παίζουν το λατρεμένο τους παιχνίδι για κάμποσα χρόνια ακόμα, μέχρις ότου ο Σοφός εμίρης άφησε την τελευταία του πνοή.
Λίγο καιρό αργότερα παραδόθηκε μια παλιά και φθαρμένη περγαμηνή στα χέρια του νεαρού εμίρη. Γνώρισε αμέσως το γραφικό χαρακτήρα του παλιού του φίλου. Με τρεμάμενα χέρια διάβασε σ’ αυτήν τις αναλύσεις του Σοφού που αποδείκνυαν πως θα έπρεπε να είχε πάρει εκείνον τον πύργο, με πολύ καλές τύχες να νικήσει στην παρτίδα. Όμως ο νέος γνώριζε καλά πια, πως στη ζυγαριά της ψυχής του βάραινε πιότερο εκείνη η ισοπαλία, απ’ όλες τις νίκες του κόσμου. Γιατί ενώ είχε πολλά ψεγάδια για τα οποία θα μπορούσε να ντρέπεται, ανάμεσα σ’ αυτά δεν ήταν το σκάκι.
…………………………………………………………………………..
Υ.Γ. Η ιστορία είναι φανταστική, μα άλλο τόσο θα μπορούσε να είναι και πραγματική (όπως και το πρόσφατο γεγονός που την ενέπνευσε). Η παρτίδα εντούτοις είναι πέρα από κάθε αμφιβολία υπαρκτή. Έπαιζα μαύρος εναντίον του αδερφικού φίλου Νίκου Δ. Δεν κέρδισα χρήματα ή δόξα μετά το τέλος της,
ούτε που έγινα καλύτερος σκακιστής. Όμως θαρρώ πως έγινα λίγο καλύτερος άνθρωπος.
..........................................................................................................................
* Το άρθρο γράφτηκε για το ιστολόγιο του Γάτου του Σρέντιγκερ (www.skakistiko.blogspot.com).
** Η αφορμή ήταν τα όσα συνέβησαν στο τελευταίο Πρωτάθλημα Ελλάδας στο σκάκι. Εκεί όπου κάποιες ομάδες δε δίστασαν να στήσουν αγώνες και να προσυμφωνήσουν αποτελέσματα (εξανάγκασαν τους παίκτες τους, ακόμα και τα παιδιά, σε σύντομες ισοπαλίες και στις δώδεκα σκακιέρες), ώστε να πετύχουν τους εφήμερους στόχους τους (ψωροχρήματα, παραμονή στην κατηγορία, βοήθεια σε θυγατρικά σωματεία κτλ).
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
02:10
«Τα γλυπτά του Παρθενώνα επιτελούν το μέγιστο καλό στο μουσείο που βρίσκονται διότι οι επισκέπτες μπορούν να τα δουν στο ευρύτερο ιστορικό τους πλαίσιο. Το Βρετανικό Μουσείο είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά επιτεύγματα της ανθρωπότητας, καθώς σ' αυτό μπορούν να συγκεντρωθούν τα επιτεύγματα του ανθρώπου σε κάθε γωνιά της Γης», είπε ακόμα ο Μακ Γκρέγκορ στον τύπο. Καμία έκπληξη. Ένας υπάλληλος της πάλαι ποτέ κραταιάς αυτοκρατορίας που εξακολουθεί να ντύνει τα επιχειρήματά του με τα ξεφτίδια από το σάβανο της αποικιοκρατίας.
Δε θα μπω στη διαδικασία να σχολιάσω το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης και ποιανού ήταν όραμα και ποιανού δεν ήταν. Θα πω πάντως πως συμφωνώ με την έκταση που προσπάθησε να δώσει το Υπουργείο Πολιτισμού στο θέμα με αφορμή τα εγκαίνια του Μουσείου. Από την άλλη βέβαια, τα βρετανικά αυτιά δεν ιδρώνουν εύκολα (και δεν ξέρω αν ευθύνεται η ελλιπής τριχοφυΐα τους γι’ αυτό). Αν μη τι άλλο κάναμε ανέξοδα την απαραίτητη διαφήμιση. Όσο για τη φύλαξη των γλυπτών της ζωοφόρου στο Βρετανικό Μουσείο, δε θυμάμαι να με εμπόδισε κανείς να τα χαϊδέψω. Αλλά αυτά όλα είναι μπούρδες. Πολύ θα ήθελα να είχαν την τιμιότητα να παραδεχτούν πως ο Τόμας Μπρους, έβδομος λόρδος του Έλγιν, έδρασε ως βάνδαλος, όπως έλεγε και ο συχωρεμένος ο Μπάιρον. Φυσικά τα «μάρμαρα» τα πήρε με τις ευλογίες των τότε Αρχών. Αλλά τα πήρε και με κάτι αλυσοπρίονα, να! μετά συγχωρήσεως.
Αναρωτιέμαι τι γνώμη θα είχε ο κύριος Μακ Γκρέγκορ αν του βουτάγαμε, ξέρω γω, το μισό κράνος του Σάτον Χου, το μισό οψιδιανό καθρέφτη του Τζων Ντη, τη μισή Globe Universel, τα μισά κοσμήματα της βασίλισσας Βικτωρίας και ίσως το μισό αντίτυπο της Μάγκνα Κάρτα. Έτσι για αρχή. Τι τα θέλετε όμως; Εκτός του ότι τα επονομαζόμενα Ελγίνεια είναι ίσως ο πιο σημαντικός πόλος έλξης του Βρετανικού Μουσείου και άρα λίρα εκατό, η διεύθυνσή του δε θα τολμούσε ποτέ να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου. Ποιος ξέρει από ποιες εσχατιές του κόσμου θα ξεπηδούσαν τότε οι κάθε λογής αξιώσεις.
.
Εν τοιαύτη περιπτώσει πάντως, μπάρμπα Μακ Γκρέγκορ, μην κάνεις δηλώσεις για «πολιτιστικά επιτεύγματα που ανήκουν σε όλους τους ανθρώπους» γιατί αυτά περιλαμβάνουν και ορισμένα δικά σου. Όχι «τα μάσατα- μάσατα και τα σάσατα- μάσατα», που έλεγε κι ο Κλυν. Αν πάντως κάποτε το αποφασίσεις να κάνεις το καλό για την έρμη τη διχοτομημένη πομπή των Παναθηναίων, μη λησμονήσεις να στείλεις και στο σύντροφο Μουμπάρακ τη στήλη της Ροζέτας και τα κτερίσματα του δύσμοιρου Τουτ-ανκ-Αμόν.
.
Γιατί μην κοιτάς τους Έλληνες. Αυτές οι μούμιες είναι να μη σε καταραστούν…
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
00:11
ΔΙΑΤΑΓΜΑ "Περί απαγορεύσεως του καπνίζειν εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων"ΟΘΩΝΕΛΕΩ ΘΕΟΥΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Θέλοντες να προλάβωμεν όσον ενέστι τα εξ ενδεχομένων πυρκαϊών δυστυχήματα, επί τη προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού, απεφασίσαμεν και διαττάτομεν. Α'. Απαγορεύεται η χρήσις του καπνίζειν είτε δια καπνοσυρίγκων (τσιμπουκιών), είτε δια σιγάρων, εις πάντας εν γένει τους υπαλλήλους και υπηρέτας του Κράτους εντός των δημοσίων γραφείων και καταστημάτων. Β'. Η απαγόρευσις αυτή επεκτείνεται και εις πάντα άλλον προσερχόμενον εις τα ειρημένα καταστήματα και γραφεία, χάριν υποθέσεως ή άλλης τινός αιτίας. Γ'. Ο Ημέτερος επί των Εσωτερικών Υπουργός θέλει δημοσιεύσει και εκτελέσει το παρόν Διάταγμα. Εν Αθήναις, την 31 Ιουλίου 1856Εν ονόματι του Βασιλέως Η ΒασίλισσαΑΜΑΛΙΑ .......................................................................................................................... Η αναμετάδοση του κειμένου γίνεται, χωρίς την άδεια του μπλόγκερ, από το φιλικό και αγαπητό ιστολόγιο www.nikiana.wordpress.com . Οι τονισμοί είναι δικοί μου. Το μόνο που μου απομένει να σχολιάσω είναι πως εμείς εφαρμόζουμε το μέτρο ένα μήνα πριν την Αμαλία και πως αναμένεται να έχει τα ίδια εντυπωσιακά αποτελέσματα με τότε. Υ.Γ. Αλήθεια, απαγορεύτηκαν και τα τσιμπούκια; Θα μείνει πολύς κόσμος άνεργος...
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
11:23
23:27
00:07
Το χειρότερο με αυτούς τους τύπους δεν είναι το ότι αναπαράγουν το μίσος. Είναι το ότι αναπαράγονται από το μίσος, όπως τα Γκρέμλινς από το νερό. Εκμεταλλεύονται περιόδους πολιτικής αστάθειας για να διεγείρουν, όχι τον ορθολογισμό και τη δημιουργική σκέψη, μα το ποταπό θυμικό του πολυθρύλητου μέσου πολίτη. Βέβαια, οι εγχώριοι δεν κάνουν διακρίσεις, οφείλω να το ομολογήσω. Κατηγορούν αδιακρίτως τσιγγάνους, μαύρους, Αλβανούς, Σκοπιανούς και μουσουλμάνους. Όλους αυτούς δηλαδή που προφανώς αποστερούν το Lebensraum, το «ζωτικό χώρο» από τους γηγενείς άρειους και όσους έχουν να επιδείξουν καθαρότητα αίματος από την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου –τουλάχιστον.
Μετά το πρόσφατο εκλογικό τους αποτέλεσμα μπορούν πλέον ανενδοίαστα τα στελέχη του ΛΑΟΣ να αφήνουν τις φλέβες στο λαιμό τους να φουσκώνουν όχι μόνο πια από θυμό αλλά και από έπαρση. Γιατί όπως και να το κάνουμε ο σωστός ο άντρας ξεχωρίζει για δύο πράγματα. Το δεύτερο μάλλον είναι η ξενοφοβία του.
Κάλλιο πέντε και στο χέρι…
Μες στην καλή χαρά το κόμμα του ηλίανθου. Δεν πήρε βέβαια το ποσοστό που του υπόσχονταν οι δημοσκόποι (σάμπως πέτυχαν και τίποτις αυτοί οι τελευταίοι;), αλλά κάλλιο πέντε και στο χέρι, αφού τσίμπησαν κι έναν ευρωβουλευτή. Οι Πράσινοι στην Ευρώπη είχαν ανάλογη πορεία. Μέχρι εδώ καλά και άγια. Κάτι μου λέει όμως πως η ερωτική του σχέση με τους ψηφοφόρους θα υπάρξει ατελέσφορη, ακριβώς επειδή στην Ελλάδα η Οικολογία είναι μόδα. Και ό,τι είναι μόδα περνάει.
Μη βιαστείτε να με κατηγορήσετε πως απορρίπτω το Οικολογικό Μανιφέστο του Pierre Samuel του ’77 ή το πρωτόκολλο του Κιότο. Ίσα ίσα που έχω αλλάξει τους λαμπτήρες πυρακτώσεως, κλείνω τη βρύση όταν βουρτσίζω τα δόντια, έχω air condition inverter, έχω ρυθμίσει το θερμοστάτη του θερμοσίφωνα, ανακυκλώνω και δεντροφυτεύω, κάθε Μάη συμμετέχω στον καθαρισμό των παραλιών και οι σακούλες του φαρμακείου μου είναι χάρτινες ή βιοδιασπώμενες. Είμαι Οικολόγος; Σκατά είμαι. Γιατί όλα αυτά τα κάνω επειδή πρέπει, επειδή σκέφτομαι πως είναι χρήσιμα. Οικολόγος θα γίνω όταν θα κάνω τα ίδια δίχως να το σκέφτομαι, απλά και φυσικά, όπως μιλάω, γράφω ή πίνω καφέ.
Φοβάμαι λοιπόν –και μακάρι να αποδειχθώ κασσάνδρα- πως το μεγάλο κομμάτι των ψηφοφόρων των Οικολόγων Πράσινων είναι σαν κι εμένα ή ακόμα χειρότεροι. Και πως απλά ψήφισαν διαμαρτυρόμενοι κι όχι λόγω των θέσεών του. Θέσεις που εξάλλου μένει να κατατεθούν και να υποστούν διαλεκτική τριβή. Παρ’ όλα αυτά, σώστε την καρέτα- καρέτα.
Μπήκαν τα γίδια στο μαντρί τα πρόβατα στη στρούγκα.
Οφείλω να αναγνωρίσω στο ΚΚΕ την αγωνιστικότητά του, την απαρέγκλιτη μαρξιστική του θεώρηση και την αιχμηρή του ρητορική απέναντι στα κακώς κείμενα. Κατά τα άλλα παραμένει αμετακίνητο, όπως εκείνα τα γρανιτένια μενίρ του Λένιν και πεπαλαιωμένο όπως τα μουχλιασμένα μονομπλόκ της σοβιετικής αρχιτεκτονικής.
Δε συμμερίζομαι λοιπόν τη –συγκρατημένη είναι η αλήθεια- ευφορία της ηγεσίας του για το εκλογικό αποτέλεσμα.
Κατά πως μου τα ψιθυρίζει η λογική μου, ένα κόμμα που θέλει να λέγεται προοδευτικό πρέπει να έχει τη δύναμη και τους μηχανισμούς να εξελίσσεται, να προοδεύει το ίδιο. Δεν αρκεί να παίρνεις το μέρος της εργατικής τάξης, πρέπει να της δίνεις και μια ελπίδα ρεαλιστική. Και όταν μιλάς για λαϊκό μέτωπο να έχεις κατά νου πως το μέτωπο προϋποθέτει ευρύτητα και όχι στοίχιση στο στενό σου μετερίζι. Αντίθετα, η κομματική γραμμή θυμίζει κλειστή στάνη και μάλιστα με ψηλό μαντρότοιχο. Μην τυχόν και φύγει κανένα πρόβατο. Έλα όμως που ψοφάνε ένα προς ένα. Και δεν μπορεί να μπει και κανένα καινούριο να ανανεώσει τον πληθυσμό ρε γαμώτο. Ακόμα χειρότερα, υιοθετήθηκαν και σχόλια με εθνικιστική χροιά. Άκουσα άλαλος την προηγουμένη των εκλογών τοπικό στέλεχος του ΚΚΕ να καταφέρεται εναντίον των Αλβανών καταλήγοντας: «Σ’ αυτό έχει δίκιο ο Καρατζαφέρης!». Και είναι κι αυτή η γλώσσα! Πέτρινη, όχι ξύλινη. Οι άμοιροι οι γονείς μου ψηφίζουν ΚΚΕ από τότε που γεννήθηκαν, αλλά μέχρι να πεθάνουν δε θα καταλάβουν ποτέ τι σημαίνει ο «πολυμέτωπος αγώνας του προλεταριάτου ενάντια στα ξένα μονοπώλια και το ιμπεριαλιστικό κατεστημένο».
Για να λέμε τη μαύρη αλήθεια η ευρωπαϊκή Αριστερά διέρχεται συνολικά μια κρίση διαρκείας, δεν είναι τοπικό το πρόβλημα. Αλλού αναγκάζεται να συνεργαστεί με τους σοσιαλιστές, αλλού να βάλει νερό στο κρασί της, αλλού να περιχαρακωθεί. Δε μπορεί να ευθύνεται όμως μόνο η ανηλεής επίθεση του συστήματος. Πόσo μάλλον που την εποχή της ακμής του καπιταλισμού η αριστερή ρητορεία υπήρξε αποτελεσματικότερη! Σημαντικό μερίδιο ευθύνης έχει και η ίδια η ριζοσπαστική Αριστερά που δεν κατάφερε να πείσει το μαζικό κίνημα για το δίκαιο του αγώνα στον οποίο το καλεί. Εν ολίγοις, δεν κατάφερε να κάνει τη δουλειά της.
Ευθύνη στα καθ’ ημάς πρέπει να αποδόσω και στην ολιγαρχία του Περισσού που κατασκευάζει ολοένα σύνορα και πνίγει τη διαφορετικότητα, ενώ θα έπρεπε να ανοίγει τους ορίζοντες του χώρου και του μυαλού. Το παρήγορο έρχεται από τις φήμες που φτάνουν στα αυτιά μου για αλλαγή πλεύσης και εσωτερικά ανανεωτικά ρεύματα. Για να επιστρέψω στην ηγεσία του ΚΚΕ ένα παλιότερο σύνθημα του: Οι άλλοι δεν αλλάζουν. Άλλαξε εσύ.
Τι έχουν τα έρμα και ψοφάνε;
Πασοκικές τάσεις, αυτό έχουν. Όσο η πολιτική στροφή Αλαβάνου στο δοιάκι κρατούσε στην αριστερή όχθη το πλοιάριο, τα ποσοστά φούσκωναν σαν την ζύμη. Μετά, λες και ο ΣΥΡΙΖΑ αποκοιμήθηκε πάνω στο πουπουλένιο στρώμα του διψήφιου ποσοστού, το σκαφίδι ανέκρουσε πρύμνα προς το κέντρο του ποταμιού. Εκεί όμως έχει ρέματα, τα’ χει πει αυτά ο Τσιτσάνης («με παρέσυρε το ρέμα/ μάνα μου δεν είναι ψέμα» κτλ). Και στους αριθμούς ελλοχεύουν μύριες φούσκες όπως θα θυμάστε κι από την εποχή του Χρηματιστηρίου.
Η συμπάθεια έγινε αδιαφορία και μετά απόρριψη. Κι αυτό γιατί υπήρξε μια σχετική διγλωσσία, ένα ασταθές τραμπάλισμα που πάσχιζε ματαίως να συμψηφίσει τις αντίρροπες τάσεις. Αυτή που επιδίωκε ριζοσπαστισμό και την άλλη που καλόβλεπε τα αποφόρια του ΠΑΣΟΚ. Πάρτα τώρα. Γιατί σου λέει ο νοήμων ο άνθρωπος, φίλε μου, άμα θέλω να πάω στον ΓΑΠ δε μου χρειάζεται το όχημα του ΣΥΡΙΖΑ, παίρνω και το μετρό. Άσε που όλοι έχουν σήμερα από ένα τουλάχιστον –χρεωμένο- αυτοκίνητο.
Για την ευρωπαϊκή Αριστερά τα είπα, να μην τα ξαναλέω. Άμα δε βρίσκει ιδεολογική άκρη το ΚΚΕ, άντε να βρει ο Παπαδημούλης. Αυτό όμως δεν είναι δικαιολογία. Όπως δεν υπάρχει δικαιολογία και για τα γεγονότα του Δεκέμβρη, που δε διστάζω να τα ονομάσω εξέγερση, και όπου ο ΣΥΡΙΖΑ αντί να κερδίσει φίλους αυγάτισε τους εχθρούς του. Αυτό δεν οφείλεται βέβαια στο ότι «χάιδεψε τα αυτιά των κουκουλοφόρων», όσο στο ότι έσπευσε να αγκαλιάσει τα πολύπλοκα και δυσεξήγητα γεγονότα σε όλο τους το εύρος, πριν μπει στον κόπο να τα ερμηνεύσει στο μίνιμουμ.
Όσο κρατούσε ο σκυλοκαυγάς στο ΠΑΣΟΚ έβγαινε κερδισμένος. Μόλις κουλάρανε στην Ιπποκράτους όμως, δεν είχε κατορθώσει να πείσει τους επισκέπτες του. Μην ξεχνάμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι το παιδάκι του ΣΥΝ που το σήκωναν στα χέρια για να φτάσει στο ταβάνι του 3%. Τώρα ενηλικιώθηκε και χρειάζεται να αποκτήσει το δικό του ύψος. Το δικό του αριστερό ανάστημα.
Το κόμμα της αποχής και το κώμα της εποχής.
Τελικά οι μισοί (τουλάχιστον στη Μεσόγειο, για τη Μαύρη θάλασσα δεν παίρνω όρκο) πήγαν για μπάνια. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί δεν παίρνουμε ολυμπιακά μετάλλια στην κολύμβηση. Ειπώθηκε πως ήταν μιας μορφής αντίδραση. Την επόμενη φορά να δοκιμάσουν την απεργία πείνας. Μειώνει και τη χοληστερίνη. Βέβαια οι περισσότεροι έσπευσαν να πουν πως οι παραθεριστές ήταν δικοί τους ψηφοφόροι. Εγώ λέω πως ανήκαν στο ΚΕΚ (Κόμμα Ελλήνων Κυνηγών, ντε, αυτό που σκοτώνει ζωντανά και πετούμενα με τον πιο οικολογικό τρόπο). Ο λόγος τους κι ο λόγος μου.
Για να σοβαρευτώ όμως –αν υποθέσουμε πως κάτι τέτοιο είναι εφικτό- η αποχή από τις εκλογές ναι μεν σηματοδοτεί τη διάχυτη σιχασιά για το πολιτικό κατεστημένο, μα παράλληλα εκχωρεί και το μόνο όπλο που έχει ένας πολίτης. Είναι σα να βρίσκεσαι στο χείλος του γκρεμού και να σε έχει στριμώξει μια άγρια και πεινασμένη αρκούδα. Έχεις ένα όπλο με ένα μοναδικό βόλι μέσα για ξόδεμα. Τι κάνεις; Πυροβολείς την αρκούδα (σ’ αυτό οι ψηφοφόροι του ΚΕΚ πρέπει να είναι καλοί), ρίχνεις μια στο βρόντο ή στρέφεις την κάνη στον κρόταφό σου; Θέλω να πω, οι εκλογές έχουν να κάνουν και με την επιβίωση, σωστά;
Τι ελπίδα υπάρχει λοιπόν καταμεσίς στα άγρια θηρία; Η εντελώς υποκειμενική μου άποψη είναι –ελπίζω- διαυγής όσο και ανοιχτή σε συζήτηση: Αριστερά και μπροστά. Αυτό φυσικά σημαίνει πως τα κόμματα της παραδοσιακής Αριστεράς θα πρέπει να κατεδαφίσουν πολλά από τα στεγανά τους. Το ΚΚΕ να δείξει την τόλμη που απαιτούν οι αλλαγές και να αποβάλει τον αποστεωμένο σκληρό του πυρήνα. Ο ΣΥΡΙΖΑ από την άλλη μοιάζει πιο δεκτικός στις συνεργασίες, μα αυτό με την προϋπόθεση πως θα απεμπολήσει αμετάκλητα τις κεντρομόλες ροπές του. Ένα τέτοιο σχήμα δε θα είναι ένας πεζός συμψηφισμός αλλά θα αποκτήσει μια διαφορετική δυναμική και εξωστρέφεια και θα γίνει ο τρίτος πόλος που χρειάζεται η ελληνική κοινωνία.
23:25
-Ααα, ωραία! Ευρωεκλογές την Κυριακή! Τι θα ψηφίσεις;
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
10:17
-Δηλαδή τώρα έγινα διάσημη;Γιούπι! -Αμάν πια! Με ξεκούφανες!
-Λες να με δείξει και η τηλεόραση;
-Αν δε σταματήσεις να με ξυπνάς, μπορείς να το θεωρήσεις δεδομένο! Στις ειδήσεις κιόλας!
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
20:27
18:48
22:31
Τον είχε γνωρίσει τον ποιητή. Μπάρμπα- Γιάννη τον έλεγε. Ήταν φίλος του θείου του. Φίλος και συναγωνιστής. Δυο τρεις φορές είχαν περάσει σούρουπα σαν κι αυτό στο μικρό μπαλκονάκι, εκεί που ατένιζε τώρα πια ο ανδριάντας του τη θάλασσα κατά τη μεριά της Κρήτης. Δε χαμογελούσε, μόνο σε κοίταζε με κείνα τα διαπεραστικά μάτια σαν να ήθελε να μπει στην ψυχή σου να φωλιάσει. Δεν θυμόταν πολλά πράγματα απ’ αυτόν. Μόνο μια φορά που του είχε πει μ' εκείνη τη φωνή του Διός που τον έκανε ν΄ ανατριχιάζει: «Ορφέα, θα κατέβεις πολλές φορές στον Άδη. Σ’ όλη σου τη ζωή θα κατεβαίνεις. Μα μην προσδοκάς Ευρυδίκη. Είναι ένα με το σκοτάδι. Τα κλιμακωτά σκαλιά να προσδοκάς, που σε βγάζουν στο λιοπύρι και στην πράσινη μέρα». Δεν είχε καταλάβει τότε τι του έλεγε μα το κράτησε μέσα του για να βρει απαντήσεις.
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
01:13
23:09
15:01
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
15:31
3.
4.
9. 
10.
00:10
08:33
2.
9.
10.
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
13:52
14:18
13:43
00:09
21:52
23:09
ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΙ
ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ
20:52
Δεν τον προλαβαίνουμε τον θαλάσσιο ελέφαντα Παγκάλ. Διαβάστε τι δήλωσε σήμερα σε συνέντευξη που έδωσε στην "Κυριακάτικη των Πάγων":
21:10
14:25
Πως από το μεγαλύτερο παχύδερμο της Ελληνικής Βουλ....εεε....συγγνώμη, της Αρκτικής Δούμας ήθελα να πω, περάσαμε στους Παταγώνες, είναι από τα πράγματα που δύσκολα εξηγεί ο νους του ανθρώπου. Μιας και ενδιαφέρει λοιπόν η Παταγωνία (τελικά γράφεται μάλλον με ωμέγα), την melen για μετοίκηση, τον Καφάση επειδή την έχει επισκεφτεί (στα όνειρά του) και τους λοιπούς φίλους για πλάκα, ας βάλω το ποίημα του μαρκόνη Καββαδία, με τους εχθρικούς Παταγώνες, που ακούει στον τίτλο "Λύχνος του Αλαδδίνου" και το είχε γράψει ο Κεφαλλονίτης για να το αφιερώσει στον Ν. Χατζηκυριάκο- Γκίκα. Η μουσική, όπως στο σύνολο σχεδόν του Καββαδιακού έργου, από το Θάνο Μικρούτσικο.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
23:24
Μια φορά κι έναν καιρό, στη μακρινή και παγωμένη Αρκτική, ζούσε ένας γιγάντιος θαλάσσιος ελέφαντας που ονομαζόταν Παγκάλ. Μη φανταστείτε βέβαια πως ήταν ο μοναδικός του είδους του. Κοντά του ζούσαν και άλλοι όμοιοί του, με μόνη διαφορά ότι κανείς απ’ αυτούς δεν έφτανε σε μέγεθος ή σε ποσότητα λίπους τον Παγκάλ. Μπορούσε να υπερηφανεύεται πως ξεπερνούσε σε χοντράδα (και λόγω αυτού του πλεονεκτήματος και σε ιταμότητα) κι αυτόν τον ίδιο τον Μπένι, δεύτερο στην ιεραρχία ανάμεσα στους θαλάσσιους ελέφαντες.
Εντούτοις τα πράγματα δεν πήγαιναν και τόσο καλά για την φατρία των θαλάσσιων ελεφάντων, κι αυτό διότι για αρκετά χρόνια είχαν χάσει την διακυβέρνηση της Αρκτικής από τη λαομίσητη λευκή αρκούδα Καραμάν.
Ο Παγκάλ και η παρέα του ζήλευαν πολύ τον Καραμάν και συχνά νοσταλγούσαν τις παλιές καλές εποχές που ήταν οι ίδιοι απόλυτοι άρχοντες της Αρκτικής. Τότε που μπορούσαν να ξαπλώνουν με ραχάτι στον ήλιο, σε κοπάδια εκατοντάδων κρατικοδίαιτων τεμπέληδων ή που μπορούσαν να γεμίζουν τις απύθμενες κοιλιές τους καταναλώνοντας περισσότερα ψάρια απ’ όσα μπορούσαν να παράγουν. Όμως ο Θεός αγαπάει τον κλέφτη, μα αγαπάει και τον λωποδύτη.
Αν σε αυτό προστεθεί και η εσωτερική διαμάχη στις αρκούδες μεταξύ του Καραμάν και της Ντορ, εύκολα εξηγείται ο αναβρασμός που ξέσπασε στον Αρκτικό Κύκλο και οι ψίθυροι για εκλογές που έκαναν τους θαλάσσιους ελέφαντες να τρίβουν τα γλιστερά πτερύγιά τους με πρόδηλη ικανοποίηση.
Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι βέβαια δεν ήταν άλλη από τη φερόμενη ως δήλωση της Αυτού Εξοχότητος του Καραμάν, ότι δηλαδή κουράστηκε, γεγονός που υπερτονίστηκε και από τα οπτικά μέσα. Μάταια τα αρκουδάκια προσπαθούσαν τότε να αναστηλώσουν το προφίλ του ηγεμόνα τους.
Μάταια και ο λύκος της τούνδρας (που άκουγε στο αλλόκοτο για ζώο όνομα Γεώργιος Αδωνιάδης και που ισχυριζόταν ότι η γενιά του κρατούσε από τον Λύκειο Απόλλωνα), έτεινε πόδι βοηθείας με αντάλλαγμα μια θέση για τη γυναίκα του στο επόμενο ντοκιμαντέρ που θα γυριζόταν στην περιοχή.
Αφού κατέστρωσε το σχέδιό του, κατόπιν έσυρε το θεόρατο κορμί του από παγόβουνο σε παγόβουνο και άρχισε να διαλαλεί σε όλα τα ζωντανά των πάγων την αήθη επίθεση που είχε δεχτεί από τους εκπροσώπους των κόκκινων πιγκουίνων, που σκόπευαν τάχα να προβούν σε εκκαθαρίσεις. Φυσικά, αυτό ήταν ένα μικρό ψεματάκι, αλλά τα ζώα της αρκτικής ζώνης τρέφονται με βρύα, λειχήνες και άλλα κουτόχορτα, όπως θα θυμάστε και από την πατριδογνωσία ή το "εμείς κι ο κόσμος".
Θύμισε ακόμα σε όποιον είχε τη διάθεση να ακούσει (αν και εδώ που τα λέμε ο στεντόρειος βρυχηθμός του έφτασε και σε αυτούς που δεν είχαν καμιά απολύτως διάθεση να τον ακούσουν), πως ελάχιστα χρόνια είχαν περάσει από τότε που οι πιγκουινιστές κατείχαν επικίνδυνα όπλα –και που με τη συνθήκη της Βαρκιζλάνδης τους τα είχαν πάρει ευτυχώς οι θαλάσσιοι ελέφαντες και οι αρκούδες!- και πως οι επικίνδυνοι αυτοί κουκουλοφόροι δεν ήθελαν και πολύ να ξαναβγούν στα παγόβουνα ή να αρχίσουν να στέλνουν εξορία στον Ισημερινό δημοκρατικούς πολίτες της Αρκτικής σαν κι ελόγου του και ίσως να φυλακίζουν, ακόμα και να βασανίζουν, ανυποψίαστους και αθώους επιχειρηματίες διαγουμίζοντας τις περιουσίες τους και διασαλεύοντας την έννομη τάξη.
Ίσως και να μην τον πίστευε κανείς τον Παγκάλ, αφού ήταν πασίγνωστος στην Αρκτική για τις υπερβολές του, μα αυτή τη φορά τον βοήθησε μια αρκούδα να μοντάρει μια φωτογραφία με υποτιθέμενους βανδαλισμούς των πιγκουινιστών, ώστε τελικά να καταφέρει να στρέψει την κοινή γνώμη εναντίον τους.
Από την άλλη, οι κόκκινοι πιγκουίνοι και η αρχηγίνα τους Παπάρ , που έτειναν να περιοριστούν σε πολύ μικρά ποσοστά πάγου, αγρόν αγόραζαν. Και που να βρεις αγρό σε κείνους τους αφιλόξενους τόπους…
Επικράτησε ένα μικρό κλάσμα σιγής. Μετά, λες και η θέα ή η μυρωδιά του αίματος ξύπνησε κάποια αρχέγονα αντανακλαστικά, που έμεναν χιλιετηρίδες ναρκωμένα στη θερμοκρασία του απόλυτου μηδενός, οι θαλάσσιοι ελέφαντες χίμηξαν μανιασμένοι στους κόκκινους πιγκουίνους που μικρή μόνο αντίσταση πρόλαβαν να προβάλουν. Ο Παγκάλ, είτε από υπερβολικό ζήλο, είτε επειδή γι’ αυτόν φαί να’ ταν κι ό, τι να’ ταν , ξέκανε τους περισσότερους εχθρούς, κάποιους μάλιστα με παραδειγματικό αποκεφαλισμό.
Δεν γνωρίζουμε αν είναι αλήθεια, αλλά ακούσαμε πως τελικά του έφτιαξαν τον ανδριάντα που αρμόζει σε κάθε μεγάλο ζωντανό. Και μεγαλύτερο παχύδερμο από τον Παγκάλ δεν είχε να επιδείξει η Αρκτική.
16:11
09:26
10:17
10:17
Μη σας ξεγελάει το δήθεν αθώο ύφος. Τα τέκνα των κουκουλοφόρων το έχουν στο αίμα τους όπως απέδειξε περίτρανα και πρόσφατη έρευνα του Ιδρύματος Μένγκελε. Η ανομία -φευ!- δεν γνωρίζει ηλικία. Επιπροσθέτως, ο εικονιζόμενος ταραξίας απαντάται να κρατά ειδικό κρόταλο, προφανώς για την άμεση ειδοποίηση των ομοϊδεατών του. Να συλληφθεί!
Ο συγκεκριμένος τύπος γαλής, έχει προφανώς προσηλυτιστεί από τους υπονομευτές του Κράτους. Λιγοστά στοιχεία υπάρχουν για τη συνομωτική του δράση, είναι όμως γνωστή η διασύνδεσή του με την ύποπτο Νο 4. Εικάζεται, θεωρούμε βασίμως, η συμμετοχή του σε βομβιστικές επιθέσεις (όπως στην διδακτική ταινία Free Willie), αλλά και η διαφθορά και διακόρευσις πληθώρας καθωσπρέπει οικόσιτων των βορείων προαστείων, οι ιδιοκτήτες των οποίων μεγαθύμως χρηματοδοτούν την έρευνα μας. Αλίμονο του αν συλληφθεί... Νο 2: Cephalopus Coleoideus
21:45
14:10
_uacct = "UA-4182737-1";
urchinTracker();
00:59
...........……………………………………………………………........
Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης σήμερα και έτος Γιάννη Ρίτσου φέτος. Να βάλω λίγο λιβάνι ο ελάχιστος, σε αυτή την ορειχάλκινη προτομή της μεγαλοσύνης.
19:56
Μόνο;; Αν ήμουν εγώ δικαστής δε γλίτωνε ούτε με δέκα χρόνια φυλάκισης και τρία επιπλέον καταναγκαστικής εργασίας στον Όμιλο Σκοποβολής.
Για να μάθει να σημαδεύει καλά άλλη φορά!
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
21:21
Μα...το AIDS δεν εμφανίζεται στους εξαθλιωμένους ναρκομανείς, στους ομοφυλόφιλους, στις πόρνες, στους... περιθωριακούς τελοσπάντων; Εμείς οι πολιτισμένοι Δυτικοί δεν τους διδάσκουμε πως θα το αποφύγουν; Τόσες και τόσες καμπάνιες ενημέρωσης και επιμόρφωσης δεν κάνουμε;
Αμ, δε! Ουάσινγκτον και Ουγκάντα δε μοιράζονται πια μόνο το αρχικό "Ου"! Αγωνιώ. Μήπως οι αδελφοί μας οι αμερικάνοι στερούνται -ελέω κρίσης- των χρημάτων για την αγορά προφυλακτικών; Προσωπικά, ξεκινώ την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας.
Τρεις κούτες πολύχρωμα - που έχουν περάσει και από ηλεκτρονικό έλεγχο.
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
22:37
00:07
00:07
22:08
22:11
04:07
20:28
21:00
13:02
...για την ταινία "Το μετέωρο βήμα του Κορυδαλλού"! 
10:07
15:13
19:59
Γιατί η αγάπη -όπως την αντιλαμβάνομαι- ταιριάζει περισσότερο στους στίχους του Μιχάλη Γκανά και τη μουσική του Μίκη, παρά σε σαχλές γιορτούλες.
"Σαν καταρράχτης να ξοδευτώ..."
_uacct = "UA-4182737-1"; urchinTracker();
12:56
Ο Όσιος Αυξέντιος καταγόταν από την Συρία. Έζησε στην Κωνσταντινούπολη επί αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β’ του Μικρού (408-450 μ.Χ.) και κατείχε το αξίωμα του σχολαρίου του στρατηλάτου.Η φιλήσυχη και φιλομόναχη διάθεσή του και η αγάπη του για τον ασκητικό βίο, τον οδήγησε στο να γίνει μοναχός. Εγκατέλειψε λοιπόν τις τιμές και τα αξιώματά του και αποσύρθηκε σε όρος πετρώδες της Χαλκηδόνος, την Οξεία Πέτρα, όπου και ασκήτευε, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με την μελέτη και σπουδή της Αγίας Γραφής. Τόση δε ήταν η φήμη του για τις σπάνιες αρετές και την βαθιά θεολογική μόρφωσή του, ώστε προσκλήθηκε στην Δ' Οικουμενική Σύνοδο, που συνεκλήθη το έτος 451 στην Χαλκηδόνα για να καταδικάσει τις κακοδοξίες του Ευτυχούς.Στο ασκητήριό του καθημερινά προσέρχονταν πολλοί, για να λάβουν την ευλογία του, μεταξύ των οποίων και πολλοί πλούσιοι που του έφερναν τροφές και δώρα.Αλλά εκείνος χρησιμοποιούσε για τον εαυτό του λίγο ψωμί για τη συντήρησή του και κερί για το παρεκκλήσι του. Τα υπόλοιπα τα διαμοίραζε στους πτωχούς. Ο σεβασμός προς τον Όσιο έγινε αιτία να ιδρυθεί στους πρόποδες του βουνού γυναικεία μονή.Ο Άγιος Θεός αξίωσε τον Άγιο Αυξέντιο του χαρίσματος της θαυματουργίας και έτσι επιτέλεσε πολλά θαύματα. Ο Όσιος κοιμήθηκε με ειρήνη μεταξύ των ετών 470-472 μ.Χ.
21:35
|
Hellas Blogs: Volos Blogs (Βόλος) Viotia Blogs (Βοιωτία) Ioannina Blogs (Ιωάννινα) Komotini Blogs (Κομοτηνή) Trikala Blogs (Τρίκαλα) Arcadia Blogs (Αρκαδία) |
 |
Copyright © 2008 Lefkada Blogs Πληροφορίες για το site Καταχωρήστε το δικό σας blog |
Last Update: 30.07.2010 19:10:44 
|
